• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३ Fri, Nov 20, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
नेपाल लाइभ विशेष

संघीयताका लागि लडेको मधेसमा प्रादेशिक अभ्यास कति सफल?

64x64
नवीन झा शुक्रबार, माघ २७, २०७९  १४:५६
1140x725

काठमाडौं– गत ४ मंसिरको प्रदेश सभा निर्वाचनपछि अन्य प्रदेशझैं मधेस प्रदेशले पनि नयाँ सरकार पायो। जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेता सरोजकुमार यादवको नेतृत्वमा गठन भएको नयाँ सरकारमा एमाले, माओवादी, जनमत पार्टी सहभागी छन् भने नेपाली कांग्रेस सहितका दलले समर्थन गरेका छन्।

२०७४ को निर्वाचनपछि पनि मधेस प्रदेशमा जसपाकै नेतृत्वमा सरकार गठन भएको थियो। उक्त सरकार पाँचै वर्ष चलेको थियो। मुलुक संघीय अभ्यासमा गएपछिको दोस्रो कार्यकाल प्रारम्भ भइरहँदा मधेसमा संघीयताबारे थुप्रै छलफल र बहस भएको देखिन्छ। यद्यपि, पहिलो संघीय निर्वाचनमा मधेस प्रदेशमा बलियो देखिएका मधेश केन्द्रित दलहरु यो निर्वाचनमा कमजोर देखिए।

तथापि, निर्वाचनबाट तेस्रो शक्तिमा खुम्चिएको जसपाले मधेसमा पुन: सरकार बनाउने सौभाग्य भने पायो। यो पटकको निर्वाचनमा मधेसमा उदाएको जनमत पार्टीले पनि आफ्नो नेतृत्वमा सरकारको दावी गरिरहँदा जसपा र जनमतबीच आधा-आधा कार्यकाल (साढे दुई वर्ष) वर्ष मुख्यमन्त्री पाउने गरी सहमति भएको छ। 

हुनत, गएको पाँच वर्षको संघीय अभ्यासमा प्रादेशिक संरचनाहरुबाट जनतामा आसाभन्दा निरासा बढी भएको एकथरीको बुझाइ छ। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी त संघीय संरचना हटाउनु पर्ने पक्षमै उभिएका छन्।

स‌ंघीयताको औचित्यबारे तर्क-बितर्क चलिरहँदा संघीय संरचनाका लागि आन्दोलन गरेको र यो मुद्दाको नेतृत्व गरेको मधेस वा त्यहाँको नेतृत्व कसरी सोचिरहेको छ? भन्ने प्रश्न उठेको छ।

मधेस प्रदेश सरकारको पहिलो कार्यकालमा प्रदेश सरकारको नीति आयोगका उपाध्यक्ष रहेका भोगेन्द्र झा मधेसी पार्टीहरुकै कारण प्रादेशिक संरचना आएको भए पनि त्यसलाई संस्थागत गर्न मधेसी दलहरुले गर्नु पर्ने जति काम नगरेको बताउँछन्।

मधेस आन्दोलनताका नागरिक अगुवाको भूमिकामा समेत देखिएका प्राध्यापक झा मधेस प्रदेशको सरकारमा मधेस केन्द्रित पार्टीको मुल नेतृत्व आएर यसलाई संस्थागत गर्ने काममा लाग्नु पर्ने बताउँछन्। ‘मधेस प्रदेशको पहिलो मुख्यमन्त्री उपेन्द्र यादव, महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतोमध्ये एक जना बन्नुपर्थ्यो,’ झाले नेपाल लाइभसँग भने, ‘दोस्रो, तेस्रो तहको नेतालाई मात्रै प्रदेश राजनीतिमा लगाएर मुल नेतृत्व आफू भने रनभुल्लमा परेको देखिन्छ।’ 

विगत पाँच वर्षमा मधेस प्रदेशमा उपेन्द्र यादव र महन्थ ठाकुर दुवैको पार्टी प्रादेशिक सरकारमा सहभागी भइसकेका छन्। यो पटकको निर्वाचनबाट मधेसमा उदाएको नयाँ दल जनमत पार्टी पनि वर्तमान प्रादेशिक सरकारमा सहभागी भएको छ।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

बाटो बनाउने काम भयो 
मधेसमा मधेश केन्द्रित दलकै सरकार भए पनि उनीहरु आलोचनाबाट भने मुक्त छैनन्। जसको परिणाम गत ४ मंसिरको निर्वाचनमा पनि देखिएको छ। २०७४ को निर्वाचनभन्दा यो पटक मधेस केन्द्रित दलहरु अत्यन्त कमजोर देखिए।

विगत पाँच वर्षमा मधेस सरकारमाथि अख्तियार लागेपछि त्यसको तीव्र आलोचना भयो। अनियमितता गर्नकै लागि मधेसले स‌ंघीयता चाहेको भन्दै प्रश समेत उठाइयो। तर नीति आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष झा भन्छन्, ‘हजार गल्ती हुँदाहुँदै मधेस प्रदेशले प्रादेशिक संचरना संस्थागत गर्ने गरी केही काम अगाडि बढाएको छ। अब कसैले चाहेर संघीयता हट्नेवाला छैन।’

प्रादेशिक सरकारले जनताको मन जित्ने गरी काम गर्न नसक्नुमा केही कानुनी समस्याहरु समेत कारण रहेको उनी बताउँछन्। 'कर्मचारी र नेताहरुको समन्वय ठिक ढंगले हुन सकेन। अनुशासनहिनता पनि देखियो। मैले प्रदेश सरकार शीर्ष तहका नेताले चलाउनुपर्ने आवश्यकता मैले देखेको छु,’ उनले भने।

मधेस प्रदेश सरकारको पहिलो कार्यकालको तीन वर्ष गृहमन्त्रीको भूमिकामा रहेका जसपा नेता ज्ञानेन्द्र यादव पनि प्रादेशिक सरकारबाट आफूहरु समेत पूर्ण सन्तुष्ट नरहेको बताउँछन्। उनी भन्छन्, ’हाम्रै पार्टीको नेतृत्वमा मधेसमा पाँच वर्ष सरकार चल्यो। म आफैं मन्त्रीको रुपमा काम गरें। कतिपय कमी-कमजोरी भए होलान्। अब जसपा त्यसलाई सच्याउँदै अघि बढ्छ।’

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

प्रदेश सरकारमा काम गर्न तीन वटा कारणले समस्या भएको उनी बताउँछन्। ‘पहिलो समस्या कानुनको तहबाट, दोस्रो समस्या कर्मचारीको मनोविज्ञान र तेस्रो आफूहरुबाट समेत केही कमीकमजोरी भएर काम गर्न अफ्ठ्यारो भयो,’ यादवले भने।

प्रादेशिक राजनीतिको अभ्यास नेपालका सबै दलका लागि नयाँ भएकाले पहिलो कार्यकाल अनुभवमै बितेको उनको भनाइ छ। यद्यपि, मधेस सरकारले प्रहरी ऐन, लोकपाल विधेयक, महिला सशक्तीकरण विधेयक र दलित सशक्तीकरण सम्बन्धी कानुन बनाएर संघीयता संस्थागतका लागि रणनीतिक काम गरेको उनले दावी गरे। 

२०६३ माघ १ गते जारी भएको अन्तरिम संविधानमा संघीयता उल्लेख नभएपछि उपेन्द्र यादव नेतृत्वको तत्कालीन मधेसी जनअधिकार फोरम आन्दोलनमा उत्रिएको थियो। त्यसपछि नेपालको स‌ंविधान २०७२ मा पहिलो पटक संघीयता उल्लेख भयो। यद्यपि, सो वर्तमान संविधानप्रति यादवसहित अन्य सबै मधेसी दलहरु असन्तुष्टि जनाउँदै आन्दोलनमा गएका थिए। उनीहरु वर्तमान प्रादेशिक संरचनाप्रति पनि असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्।


सम्बन्धित सामग्री: 

संघीयता कार्यान्वयनमा उल्झन:  ऐन बनेको ३ वर्ष बित्दा समेत प्रहरी समायोजन ‘कोमा’ मा

संघीयताको दोस्रो इनिङ्स : आमजनमाझ ‘अप्रिय’ प्रदेशको फेरिएला त छवि?

संघीयता विरोधीहरू नै प्रदेश सरकारमा मन्त्री र सभामुख बन्नु सुखद् कुरा हो : डा खिमलाल देवकोटा [अन्तर्वार्ता]

संघीयताका लागि लडेको मधेसमा प्रादेशिक अभ्यास कति सफल?

स्थानीय सरकारले संघीयताको जग बसाए, तर थिति बसाउन हम्मे

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, माघ २७, २०७९  १४:५६

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नवीन झा
लेखकबाट थप
कांग्रेस सुधारको बहस : केका लागि, कस्तो सुधार?
कोइरालाको सहयोग लिएर महामन्त्रीद्वयमाथि देउवाको बलमिच्याइँ
रास्वपा पुनः सरकारमा सहभागी भए कसरी होला मन्त्रालय बाँडफाँट?
सम्बन्धित सामग्री
पिआरधारी र ‘नक्कली’ नागरिकप्रति बालेनको ‘प्रेम’, ठूला पदमा धमाधम नियुक्ति यसरी पिआरधारी र ‘नक्कली’ नागरिकप्रति बालेन सरकारको ‘प्रेम’लाई आशंकाको दृष्टिले हेर्न थालिएको छ। सरकार विवादित नियुक्तिको पक्षमा अडिन... बुधबार, कात्तिक ११, २०८३
दशक ७० मा राजनीति : संविधान, नाकाबन्दीदेखि संसद् विघटनसम्म नेपालले राजनीतिक रुपमा यो दशक कसरी पार गर्‍यो? कस्ता उतारचढाबहरू बेहोर्नुपर्‍यो? त्यसको आकलन गर्न सहज हुने गरी नेपाल लाइभले यस दशकका... मंगलबार, चैत २८, २०७९
०८ सालयताका प्रधानन्यायालयको फैसला उतारिरहेका दिनेशराज पन्त अक्षरहरू ‘गुँथिए’ झैँ लाग्ने पुराना नेपाली कागज टेबलमा राखिएका छन्। हत्तपत्त ठम्याउन नसकिने शब्दहरूलाई उनी पावरवाल चस्माको सहारामा ह... बिहीबार, फागुन १८, २०७९
ताजा समाचारसबै
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण मन्त्रिपरिषद्‌बाट स्वीकृत शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
स्थानीय र प्रदेश निर्वाचन एकैपटक गर्नेबारे छलफलपछि निर्णय लिने रास्वपाको तयारी शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक तय शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
भूमि प्रशासनको काम गर्न स्थानीय तहलाई परिपत्र शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
छलफल लागि निर्वाचन आयोग पुगे शीर्ष नेताहरु शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
नेपाल सरकारका पूर्व मुख्यसचिव एक नारायण अर्याल पक्राउ शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
आफैँलाई गोली हानेका न्यायाधीशका पीएसओकाे उपचारका क्रममा मृत्यु शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
अपहरण गरी बन्धक बनाइएका व्यक्तिको सकुशल उद्धार, संलग्न व्यक्तिहरु पक्राउ बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
दल त्याग गर्ने जसपाका १८ स्थानीय जनप्रतिनिधिको पद स्वतः रिक्त बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
दाङमा यात्रुवाहक बस दुर्घटना, २२ जना घाइते बिहीबार, मंसिर ३, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
विश्वशक्ति सहअस्तित्व र भाइचारातर्फ, कूटनीतिक इतिहासमा एउटा असाधारण दृश्य नेपाल लाइभ
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
बसबरिया गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ बुधबार, मंसिर २, २०८३
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
आईजीपी पुनर्बहालीका लागि सर्वोच्चको इजलासमा बहस, दानबहादुर कार्कीलाई आजै काममा फर्काउने आदेश गर्न वरिष्ठ अधिवक्ताहरूको जोडबल बुधबार, मंसिर २, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्