काठमाडौं- वैदेशिक रोजगारीमा युएई गएका नेपाली कामदारलाई विभिन्न अभियोगमा त्यहाँको सरकारले आजीवन कारावाससम्मको जेल सजाय र जरिवाना तोक्ने गरेको छ।
युएईस्थित नेपाली दूतावासले त्यहाँका विभिन्न जेलमा परेका नेपाली कामदारको अवस्था बुझ्न युएईस्थित विभिन्न जेलकाे निरीक्षण गरिरहेकाे छ।दूतावासले विगत दुई वर्षदेखि युएईमा जेल परेका नेपालीका मुद्दा र उनीहरूमाथि लागेका अभियोगको विवरण संकलन गरिरहेको हाे।
दूतावासले युएईको कानुन मन्त्रालय र अध्यागमन विभागको सहयोगमा जेलको निरीक्षण गरी नेपाली कामदारको विवरण संकलन गरेको हो।
नेपाली कामदारमाथि लागेका आरोप र मुद्दाका विषयमा दूतावासले कानुनी सहजीकरण गर्न योजना बनाउन यस्तो अभियान सुरु गरिएको दूतावासले जानकारी दिएको छ।
युएईका १५ वटा जेल पुगेर दूतावासले कैदी नेपालीका मुद्दाका विषय र कामदारमाथि लागेका अभियोगका बारेमा जानकारी विभिन्न चरणमा लिइरहेको युएईस्थित नेपाली दूतावासका कार्यवाहक राजदूत सागरप्रसाद फुयाँलले बताए।
दूतवासले विगतका केही वर्षदेखि स्थलगत भ्रमण नै गरेर नेपाली कामदारले सामान्य चोरीदेखि ज्यान मार्नेसम्म अभियोगमा कैदी जीवन बिताइरहेको भेटिएको फुयालले बताए।
'धेरै नेपाली कामदार मादक पदार्थ सेवन गरी अपचिरित व्यक्तिका घर/कोठामा प्रवेश गरी तोडफोड गरेको, खुलास्थानमा मादक पदार्थ सेवन गरेको, झैझगडा गरेको र अरुको उक्साहटमा परी गैरकानुनी काम गरेकोलगायतका कारणमा जेल पर्ने गरेका छन्। उनीहरुलाई लगत संकलन गरी सहयोग गर्न दूतावासले भ्रमण गरेको हो,' कार्यवाहक राजदूत फुयाँलले बताए।
युएईका धेरै जेलमा रहेका नेपाली कामदारले ब्लडमनि कुरिरहेको समेत दूतावासले जनाएको छ। युएईमा सामान्यदेखि ज्यान मारेका मुद्दामा पनि ब्लडमनीको जरिवाना तोक्ने कानुनी व्यवस्था छ। युएईका विभिन्न अभियोगमा एक हजारभन्दा बढी नेपाली जेलमा छन्। एक सयभन्दा बढी नेपाली कामदारलाई ब्लडमनीको सजाय तोकिएको छ। जेलमा रहेका धेरै नेपालीसँग पहिचान खुल्ने परिचयपत्र पनि छैन। रोजगारीका लागि युएई पुगेका धेरै महिलाले पनि जेल जीवन बिताइरहेका छन्।
वैदेशिक रोजगार प्रवर्द्धन बोर्डले चालु आर्थिक वर्षदेखि विदेशमा कैदी जीवन बिताइरहेका कामदारलाई कानुनी परामर्शका लागि सहयोग सुरु गरेको थियो। यसले कामदारको उद्धार गर्न सहयोग पुग्ने बोर्डले विश्वास गरेको छ।
युएईमा धेरै नेपाली कामदारले भिसा नवीकरण नगरी काम गरिरहेका कारण पनि जेलमा पर्ने गरेको दूतावासले जनाएको छ।
४ सय ५४ को ज्यान गयो युएईमा
पछिल्लो ६ वर्षमा यूएईमा ४ सय ५४ जना नेपालीको ज्यान गएको दूतावासको तथ्यांक छ। जसमध्ये ४ सय १५ जना पुरुष र ३९ जना महिला छन्। सन् २०१७ मा ८४ जना, सन् २०१६ मा ६६ जना , र सन् २०१५ मा ६४ जना नेपाली कामदारको ज्यान गएको थिए। त्यस्तै सन् २०१४ मा ६३ जना र सन् २०१३ मा ७० जनाको यूएईमा ज्यान गएको थियो।
पछिल्लो ६ वर्षको अवधिमा सडक दुर्घटना र जाँड खाएर ज्यान गुमाउनेको संख्या बढेको छ। सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेमध्ये धेरैजना पहिलो पटक विदेशिएका नेपाली हुने गरेको दूतावासले बताएको छ।
हाल युएईमा करिब २ लाख नेपाली युवा कार्यरत रहेको सरकारी अनुमान छ।
वैधानिक भएर एक हजारभन्दा धेरै स्वदेश फर्किए
यूएईबाट वैधानिक भई एक हजार नेपाली घर फर्किएको दुतावासले बताएको छ। पुरुषभन्दा बढी महिला कामदार यसरी स्वदेश फर्किएका छन्। यूएईको अध्यागमन विभागका अनुसार गैरकानुनी भएर बस्नेमा सबैभन्दा थोरै नेपाली र सबैभन्दा धेरै बङ्लादेशी नागरिक छन्।
२० हजार भन्दा बढी बंगलादेशी कामदारले आममाफी लिएका थिए। यूएईले ६ वर्ष अघिदेखि बङ्लादेशबाट कामदार ल्याउन रोकेको छ। बङ्लादेशबाट नयाँ कामदार ल्याउन बन्द गरेको र पुरानै कामदारले भिसा नवीकरण गर्न छोडेपछि गैरकानूनी रुपमा काम गर्ने कामदारको सख्या बढेको हो।
श्रम स्वीकृतिको भिसा अवधि सकिएका, कम्पनी छोडेर भागेका, भिजिट भिसामा गई बढी बसेका, राहदानीविहीन नेपाली आममाफी प्रक्रिया सहभागी रहेको नेपाली दूतावासले जनाएको छ। गैरकानुनी भई बसेका १ सय ८८ जना नेपालीलाई दूतावासले एकतर्फी ट्राभल डकुमेन्ट उपलब्ध गराएको थियो।
करिब ४ महिने अवधिमा दूतावासबाट १ सय ४५ जनाले राहदानी बनाएर आममाफी प्रक्रियामा सहभागी भएका छन्। दूतावासले श्रम क्याम्पमा नै पुगेर वैधानिक बन्न चाहने वा आममाफी प्रक्रियामार्फत नेपाल फर्कन चाहने नेपालीलाई जानकारी गराइएकाले कोही पनि नेपाली नछुटेको दाबी गरेको छ। यूएईले आममाफी प्रक्रिया सुरु गरेसँगै दूतावासले परराष्ट्र मन्त्रालय तथा राहदानी विभागसँग समन्वय गरेर प्रक्रियामा सहयोग गर्न आग्रह गरेको थियो।
युएईमा करिब ९० हजार नेपाली अवैध ढंगले बसेको सरकारी अनुमान दूतावासको छ।
यो अवधिमा युएईमा रहेको नेपाली दूतावाससहित विभिन्न देशका दूतावास तथा कन्सुलेटले घुम्ती सेवा सञ्चालन गरी गैरकानूनी नागरिकलाई वैधानिक बन्न वा आममाफी प्रक्रियामा सहभागी हुन सहयोग गरेका थिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।