काठमाडौं- सर्वोच्च अदातलको २८औं नेतृत्वका लागि सिफारिस भएका न्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर राणाको संसदीय सुनुवाइ सुरु भएको छ।
संघीय संसद अन्तर्गतको संसदीय सुनुवाइ विशेष समितिमा राणा विरुद्धका उजुरी र भावी कार्ययोजनाका बारेमा सुनुवाइ सुरु भएको हो। संविधानअनुसार संसद्बाट अनुमोदन भएपछि राष्ट्रपतिले सपथ खुवाउनु पर्ने व्यवस्था छ।
राणामाथि संसदिय सुनुवाइ समितिमा सांसदहरुले दर्जनौं प्रश्न सोधे। वीरगञ्जको सार्वजनिक पोखरी व्यक्तिको नाममा हुने गरी फैसला गरेकोदेखि नियुक्तिको समयमा प्रधानन्यायाधीशसँग बार्गेनिङ गरेकोसम्मका प्रश्न राणामाथि सोधिएको थियो। सांसदहरूले अदालतमा भ्रष्टाचार छ भनेर स्वीकार गर्ने तर सो अनुसारको आचारण नदेखाउने काम विगतमा पनि भएको भन्दै प्रतिबद्धता कार्यान्वयनको प्रश्न समेत उठाएका थिए।
सांसदहरुले राणालाई बिचौलिया नियन्त्रणदेखि अदालतप्रतिको जनताको आस्था वृद्धिसम्मका विषयमा ठोस योजना माग गरेका थिए।
यस्ता छन् राणालाई सांसद्ले गरेका प्रश्न
शिवकुमार मण्डल
बार्गेनिङ न्यायाधीश नियुक्त हुनुभएको तपाईंलाई आरोप लाग्ने गरेको छ। जुवा खेलमा तपाईंले गरेको फैसला के हो? इजलास बहिस्कार किन गर्नु भयो? यदि तपाईंको पालामा पनि अन्य न्यायाधीशले यसो गरे के गर्नु हुन्छ? पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहकी छोरी प्रेरणा शाहलाई छाउनीको १५ रोपनी जग्गा दाइजो दिने फैसला किन गर्नु भयो?
वीरगञ्जको सार्वजनिक पोखरी कसरी व्यक्तिको नाममा हुने फैसला गर्नुभयो। अंशबण्डाका क्रममा उल्लेख नै नभएको जमिन एक्कासी तपाईंका आफन्तको नाममा हुने फैसला कसरी भयो? अदालत सर्वसाधरणको पहुँचबाट टाढा हुने र बिचौलियाको नजिक हुने कसरी हुन्छ। बिचौलिया नियन्त्रण हुने कुरा गर्नु भएको छ। तर कसरी कार्यान्यवन हुन्छ?
सुमनराज प्याकुरेल
संसदमा पेस गरेको अवधारणापत्र राम्रो छ। तर तपाईंले हामी तेस्रो सुनुवाइमा छौं र यसअघिका नजिर हेर्न जरुरी छ। अदालतका बारेमा धेरै कुरा सुनिएको छ। जयप्रकाश प्रसाद गुप्ताको मुद्दामा तपाईंमाथि कारबाही गर्न भनेको थियो यसमा तपाईंको भनाई के छ?
वीरगञ्जका जग्गाजस्ता केही विवादास्पद कुरा आईरहँदा भविष्यमा यस्तो हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रतिबद्धता के हो? अहिले भू-माफियाहरू जग्गामा लागेका छन् यसको प्रभाव अदालतमा समेत छ भनिन्छ। यसलाई रोक्न तपाईंसँग के योजना छन्।
राजेन्द्र श्रेष्ठ
तपाईंका बारेमा यहाँ धेरै कुरा उजुरीमा आएका छन्। खासगरी यहाँले गरेका फैसलामा बिचौलियाहरूसँग साँठगाँठ छ भन्ने आरोप छ। वीरगञ्जको छपकैया पोखरीमा यस्तो देखिएको आरोपमाथि के भन्नु हुन्छ? अंशबण्डा कागजमा ४ धुर देखिने तर वास्तवमा चाँहि ४ कठ्ठा देखिन सक्ने अवस्थामा तपाईंले कसरी व्यक्तिको हुने फैसला सुनाउनु भयो?
क्यासिनो रोयलमा जसरी तपाईंसमेतको इजलासले फैसला सुनायो यसले गर्दा सरकारले करोडौंको राजश्व गुमाउनु पर्यो, यसमा तपाईंको भनाई के छ? तपाईंले केही आफ्ना नातादारका पक्षमा समेत फैसला गरेको आरोप छ नि?
जीतेन्द्रनारायण देव
तपाईंले राखेको अवधारणा अनुसार काम हुने हो भने राम्रो छ। तर अहिले न्यायालयको आस्था घटिराखेको छ। भ्रष्टाचार छ भन्ने कुराको स्वीकार गर्नु भयो राम्रो हो। तर त्यसलाई तपाईंले आफ्नो कार्यकालमा कसरी कम गर्नुहुन्छ। न्याय सम्पादन छिटो गर्नु राम्रो हो तर छिटो गर्दा अन्याय हुनेतिर ध्यान छ कि छैन? भ्रष्टाचार शून्य सहनशीलताको नीति लिने भन्नुभयो। यसअघि पनि यसै भनिएको थियो। तर किन कम भएन। अब कस्ता कानुन बनाए भ्रष्टाचार निर्मूल गर्न सहयोग हुन्छ?
नेपालमा भू-माफियाहरू सार्वजनिक सम्पत्ति आफ्नो नाममा राख्न लागेका छन्। छपकैया पोखरी एकै पटक व्यक्तिको नाममा भयो। यो मिलेन कि लागेको छ कि छैन?
ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की
१५ पृष्ठको कार्ययोजना सकारात्मक छ। तर अहिले न्यायालयप्रति नकारात्मक सोच बनाउने अवस्थामा किन पुगियो? विधिको शासन र लोकतन्त्रका मूल्यमान्यता आएका छन्। तर त्यसलाई कसरी कार्यान्वयन गर्नुहुन्छ? एउटै प्रकृतिका मुद्दामा फरक न्यायाधीशले कसरी फरक फैसला गर्छन्? २२ हजार मुद्दा सर्वोच्चमा विचाराधीन छन्। तिनिहरुलाई कसरी छिटो फैसला गर्नुहुन्छ?
अमृता थापामगर
चुनौती र अवरोध कसरी हटाउने योजना प्रस्तुतमा देखिएनन्। तपाईंप्रति जुन फैसला गरेका उजुरी छन् यो भविष्यमा नदोहोरिने आधार के छन्? वीरगञ्जको पोखरीदेखि दाईजोसम्मका साथै हुँदै नभएका स्कुलमा म्याद टाँसेर फैसला गरेको उजुरीसम्म हामीले सुन्यौं, यसमा तपाईंको धारणा के हो?
पूर्णकुमारी सुवेदी
तपाईंलाई प्रधानन्यायाधीश बनाउँदा उजुरीकर्ताहरुले न्याय खोज्न कहाँ जाने भन्ने प्रश्न हामीलाई गरेका छन्। यसलाई कसरी लिनु भएको छ? तपाईंले पेस गरेको कार्ययोजना कसरी कार्यान्वयन हुन्छ? विपन्न वर्गका मानिसले किन न्याय पाउन सक्दैन? अझै पनि न्यायालयमा विश्वास गर्ने आधार किन बनेन? उजुरीकर्ताहरुको कुरा सुन्दा तपाईंका हिजोका कार्य हेर्दा ढुक्क भएर बस्न सक्ने स्थिति छैन।
भीमसेनदास प्रधान
आम जनता किन न्यायलयप्रति सन्तोष छैनन्। केही दिन पहिले पनि विवादास्पद निर्णय आए। तपाईं विरुद्ध परेका उजुरी कति सत्य हुन्,होइनन भनिदिनु पर्यो। गल्ती हुन सक्छ सच्चाउने काम गर्नपर्छ। चार वर्ष काम गरेपछि साँच्चै न्यायमुर्ति बन्नु होला त?
पुष्पा भुसाल
केही गुणात्मक योजना पेस भएको छ। विश्वनाथ उपाध्यायपछि लामो अवधि र अवसर तपाईंले पाउनु भएको छ। न्यायालयलाई बिचौलियाबाट टाढा राख्न के योजना छ? अन्तरिम आदेश दिँदा टुङगो नै लागे झैं किन हुन्छ? उच्च र जिल्ला अदालतका न्यायाधीशले पुनरावेदन हुने मानसिकताबाट किन फैसला गरिरहेका छन्? न्यायाधीश नियुक्तिमा किन विवाद हुन्छ?
योगेश भट्टराई
यति छोटो समयमा यति धेरै न्यायाधीशको सुनुवाइ गरेका छौ। सुनुवाइ समितिमा बोलेपछि ठुलो संकट पार गरेको उहाँहरुलाई लाग्छ तर संविधान जीवित हुन्छ त्यसको ख्याल गर्न जरुरी छ। संसदको सर्वोच्चता अदालतले किन स्वीकार गर्न सक्दैन। अस्वीकृत भएका मानिस त्यहाँ कार्यसम्पादन गरिरहेका छन्। यस विषयमा तपाईंको धारणा के हो? नेपालका सबै निकाय बदनाम गर्ने हावा चलेको छ। यो सुनियोजित छ। बदनाम हुने कुरामा त्यसमा त्यहाँ रहने व्यक्तिको पनि हात छ।
आफू त्यस्तो व्यक्ति नहुन तपाईंको प्रतिबद्धता के हो? १५ पृष्ठ लामो प्रतिबद्धतामा तपाईं आफै कति नम्बर दिन चाहनुहुन्छ? राज्यलाई नोक्सान हुने अन्तरिम आदेश किन पटक-पटक जारी हुन्छन्? यसको छानबिन किन हुँदैन?
पार्वत गुरुङ
तपाईं असल मान्छे हो भने अवसर पाउनुपर्छ। तर कतिपय अवस्थामा यो देखिँदैन। तपाईंको जीवनको अन्तिम लक्ष्य के हो? न्यायाधीश वा न्यायामुर्ति? जनताबाट आएका हामीलाई उनीहरूका निम्ति कानुन बनाउनु पर्छ। अदालतका फैसलाले जनतालाई असर पारेको कुरा किन बुझिँदैन।
अदालतको आस्था घटाउने कार्य न्यायाधीशहरूबाटै कसरी भयो? व्यक्क्ति बलियो र राज्य कमजोर हुने अवस्था न्यायलयकै कारण आईरहको छ। यसलाई रोक्ने योजना के छन्?
भ्रष्टाचारी र अपराधी व्यक्तिलाई न्यायलयले किन चोखो बनाउँछ। न्यायाधीशलाई गलत कार्य सम्पादन गरेको आधारमा कारबाही भएको कम देखिन्छ। महाअभियोग लिएर संसदमा आउन नपर्ने अवस्था किन सिर्जना गर्न सकिँदैन? न्यायाधीश सेटिङमा मुद्दा छिन्ने कुरा अहिले चर्चामा छ। यो विषयमा तपाईंको धारणा के हो? यसलाई निरूपण गर्ने उपाय के छ? सरकार विरुद्धको फैसला गर्न न्यायलय अग्रसर किन हुन्छ?
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
