काठमाडौं– आइतबार करिब ५ सेकेन्डमा भारतको नोएडामा रहेका दुई चर्चित भवन ध्वस्त पारियो। दिउँसो साढे २ बजे ट्विन टावरलाई विस्फोट गरेर उडाएको हो। एपेक्स र केएन नामका टावर सुपरटेक बिल्डरले बनाएका थिए। पछि उक्त विल्डिङ गैरकानुनी रुपमा निर्माण भएको ठहर भयो। यो भारतमा ढालिएको हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो भवन हो। ४० तलाको उक्त भवन ट्विन टावरको नामले चर्चित थियो।
यो भवनको उचाई ३२० फिट रहेको थियो। नेएडाको घनाबस्तिको इलाकामा निर्माण भएको भवनलाई ध्वस्त पार्नका लागि ३७०० किलोग्राम विस्फोटक पदार्थको प्रयोग गरिएको थियो।
नोएडा अथोरिटीका अनुसार सुपरटेकको उक्त ट्विन टावर ध्वस्त पार्दा वातावरणको उद्देश्यले प्रभावित क्षेत्रहरुको सडक, फुटपाथलगायतको सफाइका लागि ट्याक्कर, मेकानिकल स्वीपिङ मेसिन र सफाइ कर्मचारी तैनाथ गरेको थियो। प्रभावित क्षेत्रमा सफाइका लागि ६ मेकानिकल, स्वीपिङ मेसिन र २०० कर्मचारीलाई काममा लगाइएको छ।
त्यस्तै, प्रभावित क्षेत्रको धुलाइका लागि १०० पानीका ट्यांकहरू व्यवस्था गरिएको थियो।
२००४ सालदेखिको विवाद
यो भवनको विवाद २००४ देखिको हो। जब नोएडा (न्यू ओखला औद्योगिक विकास प्राधिकरण)ले औद्योगिक सहर बनाउने योजना अन्तर्गत एक आवासीय क्षेत्र बनाउनका लागि सुपरटेक नामक कम्पनीको एक क्षेत्र दिएको थियो।
२००५ मा नोएडा विल्डिङ कोड र दिशानिर्देश १९८६ का अनुसार सुपरटेकले प्रत्येक १० तलाको १४ फ्ल्याटको योजना तयार गरेर अनुमोदन गरेको थियो। नोयडा अथोरिटीले १० तलाको भवनमा १४ अपार्टमेन्ट भवनको निर्माणको अनुमति पनि दिएको थियो।
साथै, यो पनि प्रतिबन्ध थियो कि त्यसको उचाई ३७ मिटर भन्दा धेरै हुन नपाउने। योजना अनुसार यो साइटमा १४ अपार्टमेन्ट र एक वाणिज्यिक परिसरका साथै एक बगैंचा विकास गर्नुपर्ने थियो। २००६ मा कम्पनीले निर्माणका लागि अतिरिक्त जमिन पनि दिएको थियो।
कानुनी लडाइँ
२०११ मा रेजिडेन्स वेलफेयर एशोसिएसनका तर्फबाट इलाहवाद हाईकोर्टमा एक याचिका दायर भयो। जसमा कानुनलाई सिधै उल्लंघन गरेको दाबी गरियो। यी भवन अवैध रुमपा खडा भएको आरोप याचिकामा लगाइएको थियो। २०१२ मा इलाहवाद उच्च अदालतले मुद्दा विचाराधीन हुँदाहुँदै २००९ मा ४० तले भवनको दुई अपार्टमेन्टलाई अनुमति दिइयो।
भत्काउने आदेश
यो प्रकरमणमा २०१४ मा अदालतले फैसला सुनायो। वेलफेयर एशोसिएसनको पक्षमा फैसला भयो। अदालतले उक्त भवन ध्वस्त पार्नु भन्दै आदेश गर्यो। त्यस्तै, अदालतले उक्त भवन गिराउने खर्च सुपरटेकले बेहोर्नुपर्ने फैसला सुनायो।
१४ प्रतिशत ब्याजको दरले पैसा पनि फिर्ता गर्नुपर्ने फैसला अदाललते सुनायो। सुपरटेक उच्च अदालतको फैसलालाई चुनौती दिँदै सर्वोच्चसम्म पुग्यो। २०२१ मा इलाहवाद उच्च अदालतको फैसलालाई सदर गर्दै सर्वोच्चले भवन निर्माण गर्दा कानुन उल्लंघन भएको ठहर गर्यो। यही फैसलाको जगमा आइतबार दुवै भवन ध्वस्त गरिएको हो।
कति कठिन थियो?
यो भवन ध्वस्त पार्न सहज थिएन। २०२० मा अधिकारीहरुले केरलमा दुई नदीको किनारमा एक लक्जरी अपार्टमेन्ट ध्वस्त गरेका थिए। जसले वातावरणको नियम उल्लंघन गर्दै बनाएको थियो। तर, नोएडाको भवन जत्रो उचाई त्यसको थिएन। यसअघि भारतमा यत्रो भवन ध्वस्त पारेको अनुभव पनि थिएन।
(बीबीसी हिन्दीबाट)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
-1786157138.png)
-1786184812.png)
