राजनीति

बालेनको एक्सनमा सर्वसाधारणको साथ, मुख्य दलका नेताबाट चेतावनी

सुरेन्द्र बजगाईं शुक्रबार, भदौ १०, २०७९ २१:४७

काठमाडौं– काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) पछिल्लो केही दिनदेखि पार्किङको लागि भनेर स्वीकृति लिएर अवैध रुपमा अन्य प्रयोजनमा प्रयाेग भएका ठाँउहरू खाली अभियानमा क्रियाशील छन्।

मेयर बालेनले यसको पहिलो सुरुआत महानगरको प्रहरी प्रमुखमा रहेका धनपति सापकोटालाई हटाएर राजु पाण्डेलाई ल्याएर गरे। अहिले अवैध संरचना हटाउने अभियानमा उनै पाण्डेले सहयोग गरिरहेका छन्।

यसका साथै, उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय प्रमुख डिआइजी मिरा चौधरीले पनि मेयरको अभियानलाई साथ दिएकी छिन्। उनी पनि अहिले महानगरको अवैध संरचना भत्काउने अभियानमा मेयर बालेनसँगै पुग्ने गरेकी छिन्।

काठमाडौं महानगरपालिकाले असार २२ गते नै सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै अन्डरग्राउन्ड पार्किङका लागि अनुमति लिएर नक्सापास गराइएका भवनहरूमा पार्किङभन्दा अन्य प्रयोजनका लागि प्रयोग भइरहेको स्थानहरू खाली गर्न सूचना जारी गरेको थियो।

‘अन्डरग्राउन्ड पार्किङका लागि अनुमति लिएर नक्सापास गराइएका भवनहरूमा पार्किङभन्दा अन्य प्रयोजनका लागि प्रयोग भइरहेका जानकारी तथा गुनासोहरू आएका छन्। महानगरले यससम्बन्धी सूचना जारी गरेको छ। सम्बन्धितहरूले सूचना अनुसार गरिदिनुहोला,’ महानगरपालिकाका मेयर बालेनले उक्त सूचना सामाजिक सञ्जालमा सेयर गर्दै लेखेका छन्, ‘अन्डरग्राउन्ड पार्किङमा मात्रै होइन, जे कुरा जुन प्रयोजनका लागि भनेर बनाइएका छन्, अनुमति लिइएका छन्, तिनलाई आपत्कालीन वा अतिविशेषबाहेकको अवस्थामा अन्य काममा प्रयोग गर्नु गैरकानुनी हो। त्यस्तो नगरौं। महानगर व्यवस्थापनमा सबै जिम्मेवार बनौं।’

महानगरले उक्त ३५ दिने म्याद गुज्रिएपछि त्यस्ता अवैध संरचना हटाउन लागेको हो। यसरी महानगरले अवैध संरचना हटाउनको लागि थापाथलीमा रहेको नर्भिक अस्पतालबाट सुरु गरेको थियो। तर, अस्पतालले सर्वोच्च गुहारेपछि उक्त स्थान खाली गर्नबाट महानगर रोकियो। यही कुरालाई लिएर मेयर बालेनले कडा कटाक्ष नै गरेका थिए।

उनले अदालतप्रति कटाक्ष गर्दै लेखेका थिए, ‘अल्पकालीन आदेश आएको मुद्दाको पेसी अझै पनि आएन, सायद यो कार्यकालपछि आउँछ कि।’

नर्भिक पछाडि भने मेयर बालेन डोजर लिएर नै सडकमा उत्रिएका छन्। उनले यो अभियान चलाएको केही दिनमा नै महानगरका धेरै कम्प्लेक्स र सरकारी भवनमा पार्किङका लागि भनेर लिएका स्थानहरू खाली गराएका छन्।

सरकारी भवनमा पनि महानगरको नजर
काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेनको नजर केही सरकारी भवनमा पनि परेको छ। उनले शुक्रबार काठमाडौंको त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभागको बेसमेन्टमा रहेका संरचनाहरू हटाउन लगाए।

सेवा लिन जाने सेवाग्राहीले आफ्ना सवारीहरू विभागको बाहिर (सडक) मा पार्क गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको र त्यसले समग्र सवारी आवागमनमा असर पुगेको भन्दै गुनासो गरेपछि महानगरको टोलीले शुक्रबार अनुगमन गरी त्यहाँको बेसमेन्टमा बनाइएको संरचना हटाएको छ।

महानगर क्षेत्रका व्यावसायिक प्रतिष्ठानका भवन र सार्वजनिक भवनले सवारी पार्किङका लागि भनेर बेसमेन्ट बनाउन ‘कर छुट’ को सुविधा लिने गरेका छन्।

अवैध संरचना हटाउन मेयर बालेन्द्र शाह आफैं अग्रसर भएका छन्। तर, शुक्रबार राहदानी विभागमा भने मेयर शाह उपस्थित भएनन्। त्यहाँ महानगर प्रहरीसहितको टोलीले संरचना हटाएको हो।

महानगरले उक्त पार्किङस्थल खाली गराएलगत्तै राहदानी विभागले सूचना जारी गरेर आइतबारदेखि उक्त स्थान पार्किङकै लागि प्रयोग हुने जनाएको छ।

यसअघि आवेदकहरूका लागि होल्डिङ एरियाका रुपमा प्रयोग हुँदै आए पनि महानगरले खाली गराएकाले आइतबारदेखि पार्किङका लागि मात्र उपयोग हुने विभागले सूचनामा उल्लेख गरेको छ।

बालेनको एक्सनमा सर्वसाधारणको ताली, दलको चेतावनी
महागरका मेयर आफैं डोजर लिएर अवैध रुपमा प्रयोग भएका स्थानहरू खाली गराउन हिँडेपछि अधिकांश सर्वसाधारणले सकारात्मक रुपमा लिएका छन्। उनलाई आम जनताले सामाजिक सञ्जालमा साथ दिइरहेका छन्। उनको कामको प्रशंसा पनि गरेका छन्।

यस्तै केही राजनीतिक दलका नेतृत्वहरुले पनि बालेको कामप्रति प्रशंसा गरेका छन्। प्रशंसा गर्नेमध्येकै एक हुन् पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई। उनले बालेनको कामको प्रशंसा गर्दै सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘वैज्ञानिक दृष्टिकोण, इमान्दारी र साहस यी तीन कुराको फ्यूजन जीवनमा भयो भने असम्भव काम गर्न सकिन्छ! सबै युवाहरूलाई विशेष आग्रह तथा शुभकामना!’

उनको कामको समर्थन गर्दै नेकपा एकीकृत समाजवादीकी नेतृ तथा पूर्व सहरी विकासमन्त्री रामकुमारी भाँक्रीले उनको समर्थन गरेकी छन्।

सामाजिक सञ्जालमा एक सन्देश लेख्दै झाँक्रीले अब सबै अवैध संरचना र अतिक्रमणहरू हटाउनुपर्ने बताएकी छन्। आफूले नदी अतिक्रमण गरेर बनेका संरचना हटाउन खाेज्दा दबाब झेल्नु परेको उल्लेख गर्दै झाँक्रीले बालेनलाई भने राजनीतिक दबाब झेल्नुपर्ने अवस्था नरहेको टिप्पणी गरेकी छन्।

‘यसपछि अब पालो हुनेछ उपत्यकाका नदी किनारका अतिक्रमण हटाउने। मैले बागमती करिडोरका ४१ वटा अतिक्रमित संरचना हटाइसकेको थिएँ। निर्वाचन आएको छ यसैले नगरौं भन्ने दबाब आयो र स्थगन गर्नुपर्‍यो,’ झाँक्रीले सामाजिक सञ्चालमा भनेकी छन्, ‘स्थानीय चुनावपछि २०७९ जेठ २ गतेबाट फेरि हटाउन सुरू भएको थियो। मेरो कार्यकाल लामो रहेन। मेयर बालेनजी र मैले केही योजना बनाएका थियौं। सुकुम्बासीको नाममा अतिक्रमण भएका स्थानहरूलाई खाली गर्ने कामको पनि केही योजना बनेको छ। मलाई जस्तो दलीय दबाब मेयर बालेनजीलाई हुँदैन।’
इमान्दार प्रयास सफल हुने उल्लेख गर्दै पूर्वमन्त्री झाँक्रीले आफू सधैं बालेनको साथमा रहेको बताएकी छन्।

तर बालेनको गतिविधिप्रति मुख्य दलका नेताहरुले भने आक्रोश पोखेका छन्। उनीहरुले बालेनको क्रियाकलापलाई अराजक भन्दै टिप्पणी गरेका छन्। एमालेका सांसद महेश बस्नेतले बालेनको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै नियन्त्रण गर्न बाध्य हुने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

उनले भनेका छन्, ‘एउटा प्रोग्राम सकेर जस्ट घर पुगेँ, बालेनजीको टिप्पणी हेरेँ खुसी लाग्यो। तपाईंलाई सबैको घरको नक्सा हेर्ने भूत सवार भएछ। मेरो घरको नक्सा हेर्न मन भए सूर्यविनायक नगरपालिकामा काजमा आउनुहोला।’

बिहीबार अल्फाबिटा कम्प्लेक्समा अवैध संरचना भत्काउने क्रममा प्रमुख शाह र अल्फाबिटाका सञ्चालकबीच नक्सालाई लिएर भनाभन भएको थियो। पछि अफिस गएर नक्सा ल्याई देखाउँदै शाहले उक्त संरचना भत्काएका थिए।

‘तपाईंलाई भत्काउने र ध्वंस गरेर हिरो हुन्छु भन्ने लाग्या होला। हाम्रोतिर ध्वंस होइन निर्माणको लहर चलेको छ। यताका डोजरमा मेयर चढ्दैनन्, ड्राइभर चढ्छन्। डोजर चलाउन रहर भए ड्राइभिङ सिकेर आउनुहोला,’ बस्नेतले शाहलाई निम्तो दिएका छन्।

बस्नेतले दुई/चार सय फेसबुके फ्यान भए भनेर नमात्तिन पनि शाहलाई चेतावनी दिएका छन्। ‘विगतका यस्ता २/४ सय फेसबुके फ्यान भएका म्यान अहिले कहाँ छन्, खोज्नैपर्ने भाको छ। गाली गलौजको संस्कृति हाम्रो संस्कृति होइन। त्यसको विकास र प्रोत्साहनमा अहिले त रमाइलै होला पछि तपाईंका विरोधीले पनि त्यही शैली अपनाए भने गाह्रो होला,’ बस्नेतले फेसबुकमा लेखेका छन्।

यस्तै सत्तारुढ नेपाली कांग्रेसका नेता एवम् पूर्वमन्त्री मीन विश्वकर्माले काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाहले अराजक गतिविधिलाई बढावा दिइरहेको टिप्पणी गरेका छन्।

मेयर शाहले अनधिकृत रुपमा बनाइएका भौतिक संरचनाहरूमा डोजर लगाएर भत्काउने काम गरिरहँदा कांग्रेस नेता विश्वकर्माको यस्तो प्रतिक्रिया आएको हो। गृहमन्त्रीलाई बन्दुक चलाउने अधिकार भयो भन्दैमा बन्दुक चलाउन नमिल्ने तर्क गर्दै नेता विश्वकर्माले स्थानीय तहको बजार व्यवस्थापन गर्ने नाममा मेयरहरूले 'अराजक गतिविधि गर्न नहुने' बताए।

उनले भने, ‘हामी आज बजारमा के के देख्दैछौं त? भत्काउँदै हिँड्नु भएको छ नि हैन, मेयर साब। हाम्रो सिष्टमले भनेको त्यो हो त? त्यसको कानुनी प्रक्रिया छैन? अब भोलिदेखि सबै मेयरहरूले भत्काउँदै हिँडने हो भने त गृह मन्त्रीलाई बन्दुक चलाउने अधिकार छ। स्थानीय तहको बजार व्यवस्थापन गर्ने सबै अधिकार मेयरलाई छ। तर अधिकार छ भनेर शान्ति, सुरक्षा भएन भनेर गृहमन्त्री आफैंले बन्दुक बोकेर हिँडनु भयो भने के हुन्छ? हाम्रो सिष्टमलाई कति व्यवहारिक र अनुशासित भएर संचालन गर्छौं? हामीले छलफलयता केन्द्रित नगरेको हो कि? हामीले अराजक गतिविधिलाई बढावा दिइरहेका छौं। त्यसलाई विधि अनुसार चलाउनुपर्छ। गल्ती गर्नेलाई पत्र काटे भयो। उसलाई उपस्थित गराउने, बयान लिने र जरिवाना गरे भइहाल्यो। यतातिर ध्यान दिन जरुरी छ।’

नेता विश्वकर्माले गल्ती गर्नेहरूलाई मेयर शाहले बयान लिने, जरिवाना गर्ने प्रावधान भएपनि आतंकित बनाउने काम गरेको गुनासोसमेत गरे। उनले मेयर शाहको यस्तो गतिविधिले राजनीतिक प्रणालीमाथि नै आघात पुर्‍याउने दावी गरे।
तर अधिकांश शीर्ष नेताहरू भने मेयर बालेनको कामप्रति मौन छन्।