काठमाडौं– संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहित ७ जना सवार हेलिकोप्टर ताप्लेजुङको फुङलिङ नगरपालिकास्थित सिस्ने खोलामा बुधबार दुर्घटना भयो।
मन्त्री अधिकारी एयर डाइनेस्टीको हेलिकोप्टर चढेर तेह्रथुमको चुहान डाँडा विमानस्थलको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न गएका थिए। उनीसँगै हेलिकोप्टरमा एक चालक तथा अन्य ६ जना सवार थिए।
दु:खद् संयोग, ताप्लेजुङमै १२ वर्षअघि एउटा हेलिकप्टर दुर्घना भएको थियो। जहाँ बहालवाला मन्त्री र देशका होनाहार भुगोलविद्, संरक्षणविद्सहित २४ जनाले ज्यान गुमाएका थिए।
७ असोज २०६३ मा ताप्लेजुङको घुन्सामा भएकोे श्री एयरलाइन्सको हेलिकाेप्टर दुर्घटनामा तत्कालीन वन तथा भू–संरक्षण राज्य मन्त्री गोपाल राई, राईकी श्रीमती मीना राई, भूगोल तथा योजनाविद् डा हर्क गुरुङ, संरक्षणविद् डा तीर्थमान मास्के, वन तथा भू संरक्षण मन्त्रालयका तत्कालीन सचिव डा दामोदार प्रसाद पराजुली, राष्ट्रिय निकुन्ज तथा वन्यजन्तु विभागका महानिर्देशक नारायण पौडेललगायत २४ जनाको निधन भएको थियो।
मन्त्री राई र भूगोलविद् डा गुरुङसहितकाे टाेली ताप्लेजुङको घुन्सामा कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र आयोजनाको व्यवस्थापन स्थानीय समुदायलाई हस्तान्तरण गरी फर्किने क्रममा बाक्लो हुस्सुका कारण घुन्साको फले भिरमा हेलिकाेप्टर ठोक्किएर दुर्घटना भएको थियो।
विश्वमै पहिलो पटक वनजंगलको संरक्षण तथा व्यवस्थापनको जिम्मा स्थानीय समुदायलाई मन्त्री राई र भूगोलविद् डा गुरुङले हस्तान्तरण गरेका थिए।
सरकारले उक्त दुर्घटना लगत्तै पुनरावेदन अदालत, पाटनका तात्कालीन मुख्य न्यायाधीश जनकेशरीराज पण्डितको संयोजकत्वमा घटनाबारे अध्ययन कार्यदल गठन गरेको थियो। कार्यदलले प्राकृतिक अवस्थाकै कारण दुर्घटना भएको प्रतिवेदन बाहिर ल्याएको थियो।
संस्मरणमा त्यो दुर्घटना
उक्त हेलिकोप्टर दुर्घटनामा निधन भएकाहरुको योगदानको स्मरण गर्दै राष्ट्रिय संरक्षण दिवस मनाइँदै आएको छ।
वन र वातावरण क्षेत्रका विज्ञहरूको दुर्घटनामा निधन भएपछि उनीहरुको योगदानको स्मरण गर्दै असोज ७ गतेलाई राष्ट्रिय संरक्षण दिवसको रूपमा मनाउन थालिएको हो।
उक्त दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका संरक्षण विद्हरुको सम्झनामा सालिक समेत बनाइएको छ।
देशलाई डा गुरुङको योगदान
लमजुङको बाहुनडाँडामा विसं १९९५ साल पौष २१ गते जन्मिएका भूगोलविद् डा गुरुङ पर्यटन राज्यमन्त्री, राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य र पछि उपाध्यक्ष पनि भएका थिए।
डा गुरुङ भूगोल विषयमा पिएचडी गर्ने पहिलो नेपाली पनि हुन्। लामो समयसम्म भूगोल विषयको अध्यापन गरेका गुरुङ नेपाल भौगोलिक समाजमा स्थापनादेखि नै सकृय थिए।
बेलायतबाट अध्ययन पूरा गरेर नेपाल फर्किएपछि पनि उनले घुमफिरलाई निरन्तरता दिए। उनकै पहलमा विसं २०२९ मा नेपाल पर्वतारोहण संघ स्थापना भएको थियो। त्यसको दुई वर्षपछि नै सरकारले पर्यटन मन्त्रालय गठन गर्यो र डा गुरुङ पर्यटन मन्त्रालयको बागडोर सम्हाल्न पुगे। गुरुङकै पालामा पर्यटन ऐन, ट्राभल–ट्रेकिङ नियमावली बने।
गुरुङ संयोजक रहेको एक अध्ययन समितिले २०४० मा ७० बुँदे सुझावसहितको ‘नेपालमा आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय बसाइँसराइ’ प्रतिवेदन तयार पारेको थियो।
घुमन्ते स्वभावका उनी जीवनभर एकै ठाउँमा जमेर बस्न चाहेनन्। डा गुरुङ ठाउँ-ठाउँमा घुमिरहे–कहिले शिक्षक, कहिले अनुसन्धाता, कहिले योजनाकार र कहिले समाजशास्त्रीका रूपमा।
उनको त्यत्तिकै गहन अध्ययन र जानकारी गोर्खालीहरूको पल्टने इतिहासमा पनि थियो। गुरुङको अभिरुचिको अर्को विषय थियो-पर्वतारोहणको इतिहास।
ड .गुरुङमाथि जोडिन आइपुग्ने धेरै विशेषण छन्। उनी योजनाविद्का साथै चित्रकार, फोटोग्राफर, खेलाडी र लेखक समेत थिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
