काठमाडौ– वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा ५ लाखभन्दा बढी रकम ठगिएको उजुरी दर्ता गर्दा आर्थिक लेनदेनको बैकिङ प्रमाण अनिवार्य रुपमा पेस गर्नुपर्ने भएको छ।
वैदेशिक रोजगार विभागमा म्यानपावर कम्पनी, एजेन्ट अथवा केही व्यक्तिका नाममा ५ लाखभन्दा बढी ठगीका उजुरी दर्ता गराउँदा रोजगारपीडितले रकम लेनदेनको बैकिङ भौचर अथवा प्रमाणसहित मुद्दा दर्ता गराउनुपर्ने व्यवस्था लागू गर्ने तयारी वैदेशिक रोजगार विभागले गरिरहेको छ।
पछिल्लो समय विभागमा एउटै व्यक्ति तथा म्यानपावर कम्पनीबाट ५० देखि ८० लाखसम्मका प्रमाणबिना ठगीका उजुरी पर्न थालेपछि बैंकिङ प्रमाण खोज्न थालिएको विभागले जनाएको छ। विगत केही वर्षदेखि विभागमा एउटै व्यक्तिका नाममा २० लाखभन्दा बढी ठगीका उजुरी आउने क्रम बढ्दै गएको विभागका महानिर्देशक दीलिप कुमार चापागाईंले बताए।
‘विभागमा ठूलो रकम ठगिएको उजुरी पर्छ, तर पीडितसँग कुनै प्रमाण हुँदैन, कसरी त्यस्ता मुद्दा हेर्ने भन्ने विषयमा नै अलमल हुन्छ’, महानिर्देशक चापागाईंले भने, ‘त्यसकारण पनि ५ लाखभन्दा बढी ठगिएका उजुरी गर्दा पीडितसँग अब अनिवार्य बैंकिङ प्रमाण हुनुपर्ने व्यवस्था गर्न लागका हौं।’
विभागमा एउटै म्यानपावर र एउटा व्यक्तिले वैदेशिक रोजगारीमा पठाइदिने भन्दै लाखौं ठगेको उजुरी परेपनि कारबाही गर्न खोज्दा प्रमाण नहुँदा अपराधीले उन्मुक्ति पाइरहेको महानिर्देशक चापागाईंको भनाइ छ।
उनका अनुसार पछिल्लो समय व्यक्तिगत ठगीका उजुरी धेरै पर्ने गरेका छन्। व्यक्तिले व्यक्तिगत भिसामा क्यानडा, अमेरिका, सिंगापुर, नर्वे र बु्रनाइलगायत मुलुकमा पठाइदिने भन्दै धेरै रकम प्रमाणबिनै ठगी गर्ने गरेको विभागमा परेका उजुरीबाट थाहा हुन्छ।
गतवर्ष नै गृह मन्त्रालयले वैदेशिक रोजगारीको क्षेत्रमा ५ लाखभन्दा माथिको आर्थिक करोबार हुँदा सोको बैंकिङ प्रमाण लेखापरीक्षण प्रतिवेदनमा देखाउनुपर्ने अनिवार्य गरेको थियो।
कन्सल्टेन्सीबाट पनि ठगी हुन्छ, प्रमाण हुँदैन
विद्यार्थी भिसामा विदेश पठाउँदै शैक्षिक परामर्श दातृ संस्था (कन्सल्टेल्सी)ले पनि नक्कली कागजात बनाएर कराडौं ठगी गरिरहेको बताइन्छ। तर, व्यक्तिगत रुपमा नगद न आदानप्रदान हुँदा यस्ता ठगीको प्रायः प्रमाण नै हुँदैन।
कन्सल्टेन्सीले नेपालबाट नक्कली भिसा बनाएर भारत तथा अन्य देशमा पुर्याएर धेरै नेपाली युवालाई अलपत्र पारेको उजुरी आउने गरेको विभागले जनाएको छ। पीडककाविरुद्ध आवश्यक प्रमाण पुर्याउन नसक्दा ठूलो रकम ठगिएका अधिकांश पीडितले न्याय पाउन सकेका छैनन्।
नेपालमा ठगेपछि पक्राउ पर्ने डरले भारत अथवा अन्य देशमा गएर अपराधीले शरण लिँदा पनि उनीहरुलाई कानुनी दायरामा ल्याउन कठिन हुने गरेको विभागको भनाइ छ। पछिल्लो समय भारत र तेस्रो देशमा बसेर ठग्ने यस्ता गिरोहको संख्या बढिरहेको बताइन्छ।
५० लाखसम्म ठगिएका मासिक १० उजुरी दर्ता
विभागमा ५० लाखसम्म ठगिएका उजुरी मासिक १० वटासम्म पर्ने गरेका छन्। तर, ठगी गर्ने व्यक्ति रहेको स्थानका बारेमा स्वयम् पीडित अनविज्ञ हुँदा समस्या समाधानमा कठिन हुने गरेको विभागको भनाइ छ। चालू आर्थिक वर्षको विगत ७ महिनामा विभागमा संस्थागततर्फ करिब ९ सय वटा उजुरी दर्ता भएका छन्। जसमा २ सयभन्दा बढी उजुरी ३० लाखभन्दा बढीका रहेका छन्।
सोही समयावधिमा व्यक्तिगततर्फ पनि ५ सय ९२ वटा उजुरी दर्ता भएका थिए। व्यक्तिगत उजुरीमा पनि एउटै व्यक्तिले करिब ७५ लाखसम्म ठगी गरेको उजुरी परेको महानिर्देशक दीलिप कुमार चापागाईंले बताए।
वैदेशिक रोजगार ऐनमा वैदेशिक रोजगारीमा कामदार पठाउँदा धेरै रकम लिने म्यानपावर कम्पनीलाई क्षतिपूर्ति फिर्ता दिलाउने व्यवस्था छ। कुनै व्यक्तिलाई रोजगारीमा कुनै देश पठाएवापत् सेवाशुल्क १० हजार रुपैयाँभन्दा बढी लिन नपाउने सरकारी व्यवस्था छ। तर, विभागमा नै एउटै म्यानपावर कम्पनीले लाखौं ठगेको उजुरी आउने गरेका छन्।
विभागमा आएका उजुरीका आधारमा पनि कामदारसँग व्यवसायीले रोजगारीमा पठाएवापत चर्को रकम उठाइरहेको प्रष्ट हुन्छ। तर, वैदेशिक रोजगारीका नाममा ठगिने क्रम बढिरहँदा नियामक निकायले भने यस्तो विकृति हटाउन सकेको छैन।
वैदेशिक रोजगारीको क्षेत्रलाई नियमन गर्ने निकाय कडारूपमा प्रस्तुत नहुँदा अपराधीकरण मौलाउँदै गएको रोजगारविज्ञको अरोप छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1791388337.png)
