रत्ननगर– ‘मेडिकल सिटी’को रूपमा विकास भइरहेको भरतपुरमा अस्पतालबाट निस्किने फोहाेर मुख्य समस्याका रूपमा देखापरेको छ। अस्पतालको फोहाेर व्यवस्थापन गर्ने आधुनिक प्लान्ट नहुँदा उपचारका लागि आउने बिरामी तथा कुररुवालाई समेत संक्रमण हुने सम्भावना छ।
भरतपुर महानगरमा क्यान्सरको उपचार हुने देशकै ठूलो बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल, भरतपुर अस्पताल, दुई ठूला मेडिकल कलेजलगायत झण्डै २६ अन्य ठूला निजी अस्पताल र १ सय भन्दा बढी निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित पोलिक्लिनक छन्। यहाँ विभिन्न मकवानपुर, नवलपरासी, तनहुँ, गोरखालगायतका जिल्लाबाट बिरामी उपचार गर्न आउँछन्।
अस्पतालबाट दैनिक दुई टन अस्पतालजन्य संक्रमित फोहाेर निस्किने गरेको महानगरपालिकाको तथ्याङक छ। अस्पतालहरुले फोहाेरलाई परिसरभित्रै सामान्य सेफ्टी ट्याङ्कीमा फाल्ने गरेका छन्। यस्ता फोहाेरको दुर्गन्ध अस्पतालसम्मै आउने गरेको गुनासो बिरामीहरुको छ।
अस्पताल सञ्चालनमा ल्याउँदा संक्रमित फोहाेरको आफैं प्रबन्ध मिलाउँछौँ भनेर प्रतिबद्धता गरिए पनि यस्ता फोहाेरको विषयमा खासै ध्यान दिएको नपाइएको भरतपुर महानगरपालिकाका प्रशासकीय अधिकृत नेत्रप्रसाद सुवेदीले बताए। ‘अस्पतालभित्र फोहाेर छुट्याएर राखिए पनि एकै ठाउँमा फाल्ने गरिएको पाइन्छ’, अधिकृत सुवेदीले भने, ‘मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर गर्ने यस्ता फोहाेर व्यवस्थापनमा बेवास्ता भइरहेको छ। ती अस्पतालले गम्भीरताका साथ तोकिएका सर्तहरु पालना गर्नुपथ्र्यो।’
अस्पतालले सेफ्टी ट्याङ्कीबाट कुहिएर निस्किने झोललाई खुला जमीनमै विर्सजन गर्दै आइरहेको छ। यस्ता फोहोरले मानव स्वास्थ्य र वातावरणमा सिधैँ असर पुर्याउँछ। लामो समयदेखि यस्ता फोहोर व्यवस्थापनका लागि बहस चल्दै आइरहे पनि प्लान्ट निर्माण गर्न अस्पतालमा जग्गा अभाव भएकाले समस्या समाधान हुनसकेको छैन।
उचित स्थान, साधन र स्रोतको अभावमा प्लान्ट निर्माण गर्न सकिएको छैन। यसका लागि भरतपुर अस्पतालको जग्गामा डिपिआर गर्न भरतपुर महानगरपालिकाले ५ लाख रुपैयाँ छुट्याएको पनि छ। कोरियाली फोहोर व्यवस्थापन कम्पनी ‘सुडुकोन’सँग प्लान्ट निर्माणका लागि सम्झौता पनि भइसकेको छ तर पनि कार्यान्वयनमा भने चासो देखाइएको छैन।
यहाँका अस्पतालले फोहोर व्यवस्थापनका लागि अझैसम्म छुट्टै फोहोर व्यवस्थापन समिति पनि बनाएका छैनन्। ‘ती अस्पताललाई फोहोर व्यवस्थापनका लागि सुझाव दिएका छौं’, भरतपुर महानगरपालिका वातावरण समितिका संयोजक पदमपाणि सुवेदीले भने, ‘अस्पतालमा फोहाेर व्यवस्थापन गर्न सहयोगसँगै अनुगमनलाई पनि तीव्रता दिन्छौँ। यस विषयमा सबैभन्दा पहिला अस्पताल नै गम्भीर बन्न जरुरी छ।’
भरतपुर महानगरपालिकाले जिल्लाका निजी तथा सरकारी अस्पतालमा संक्रमित फोहाेरबारे अनुगमन गर्ने जनाएको छ। जिल्लाका सबै अस्पतालमा अनुगमन गर्ने निर्णय गरेको भरतपुर महानगरपालिकाका वातावरण शाखा प्रमुख विराट घिमिरेले जानकारी दिए। ‘पहिलो चरणमा अस्पतालमा गएर प्राराम्भिक प्रतिवेदन तयार पार्छौँ’, उनले भने, ‘अस्पतालका सञ्चालकलाई यस विषयमा सचेत गराउँछौँ, लापरबाही गरेको पाइएमा कारबाहीको दायरामा ल्याउँछौं।’
भरतपुर महानगरपालिकाले आफ्नो फोहाेरलाई आफैं व्यवस्थापन गर्न अस्पताललाई आग्रह गर्दै आइरहेको छ। अस्पतालजन्य फोहाेर समयमै व्यवस्थापन नगरे यहाँ ठूलो समस्या आईपर्नेमा स्थानीय बासिन्दामा चिन्ता छ। (सुरेन कुँवर/रासस)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।