काठमाडौं– इजरायलमा विकसित पेगासस स्पाईवेयर नामक सफ्टवेयरको प्रयोग गरेर भारतमा नेपालसहित विभिन्न देशका राजदूत र कुटनीतिज्ञको जासुसी गरिएको सार्वजनिक भएको छ।
सोमबार बिहान वासिङ्टन पोस्ट र भारतको वेबसाइट द वायरले विश्वभरका पत्रकार तथा सामाजिक कार्यकर्ताको फोन ह्याक गरिएका समाचार प्रकाशन गरेका थिए।
पेगासस स्पाइसवेयरको माध्यमबाट भारतमा नेपालसहित विभिन्न देशका राजदूतका फोन जासुसी गरिएको फ्रान्सेली पत्रिका ‘ले मोन्डे’ले जनाएको छ।
सन् २०१७ देखि २०२१ सम्म पेगासस स्पाईवेयर सफ्टवेयर मार्फत गरिएको जासुसीको सम्भावित सूचीमा नेपालसँगै इरान, अफगानिस्तान, चीन, साउदी अरेबियाका कूटनीतिज्ञ र राजदूत पनि छन्।
‘इमरान खान र उनका राजदूतहरू लक्षित सूचीमा छन्। त्यसका साथै दिल्लीस्थित अफगानिस्तान, चीन, नेपाल, साउदी अरबसहितका राजदूत तथा कूटनीतिज्ञ रहेका छन्’ ले मोन्डाले लेखेको छ। भारतस्थित नेपाली राजदूत निलाम्बर आचार्यको फोन ह्याक भए/ नभएको बारे केही उल्लेख गरिएको छैन।
तर पेगासस नामक स्पाइवेयरबाट फोन ह्याक भएका समाचारहरुलाई भने स्पाइवेयर तयार गर्ने कम्पनी एनएसओले अस्वीकार गरेको बीबीसीले जनाएको छ। कम्पनीले यो प्रोग्राम केबल सरकारलाई बेच्ने गरेको जनाएको छ।
भारतमा पत्रकार तथा अन्य मानिसको फोन यही सफ्टवेयरको माध्यमबाट ह्याक गरेर निगरानी गरिएको जनाएको छ।
के हो पेगासस?
यो एक सर्विलेन्स सफ्टवेयर हो, जसलाई इजरायलको सुरक्षा कम्पनी एनएसओ ग्रुपले बनाएको हो। यसको माध्यमबाट कुनै पनि व्यक्तिको फोन ह्याक गरेर उसको गतिविधीमाथि नजर राख्न सकिन्छ।
यसलाई लक्षित गरिएको व्यक्तिको फोनमा प्रयोग गर्न सकिन्छ र फेरि उसको फोनको रिमोट कन्ट्रोल गर्न सकिन्छ। यसलाई बनाउने कम्पनी एअएसओको २००९ मा स्थापना भएको थियो र यसले अति उन्नत निगरानी टुल बनाउँछ। विश्वका कयौं देशका सरकार यसका ग्राहक हुन्।
एनएसओका अनुसार यो सफ्टवेयर सरकार या सरकारी एजेन्सीलाई मात्र दिइन्छ। सार्वजनिक जानकारीका अनुसार पनामा र मेक्सिकोको सरकार यसको प्रयोग गर्छन्।
कम्पनीका अनुसार यसको प्रयोग गर्नेमा ५१ प्रतिशत सरकारी जासूसी संस्था रहेका छन् र ३८ प्रतिशत कानून लागू गर्ने एजेन्सी रहेका छन् भने ११ प्रतिशत सेना छन्।
एनएसओका अनुसार यसलाई आतंकवादीमाथि नजर राख्न र आतंकवादी घटना रोक्ने उदेश्यका साथ विकसित गरिएको हो। भारत सरकार यसको ग्राहक छ या छैन यसको पुष्टि हुन नसकेको बीबीसीले जनाएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
