काठमाडौं- पञ्चायतकालदेखि निर्वाचनमा सहभागी हुँदै आएका पशुपति शमशेर राणाले जनआन्दोलनअघि घोषणा गरेका थिए- 'सिन्धुपाल्चोकका जनताको मनमा हलो गाडिएकाले अब कसैले हल्लाउन सक्दैन।'
लगत्तै मुलुकमा २०६२/०६३ को आन्दोलन सफल भयो। राजतन्त्र समाप्त हुँदै गणतन्त्र स्थापना भयो। गणतन्त्रपछिको निर्वाचनमा राणाले दाबी गरेको 'गाडिएको हलो' तेस्रो स्थानमा झर्यो। नेपाली राजनीतिमा 'नाति जर्नेल'ले चर्चित राणा माओवादीका नेता दावा तामाङसँग पराजित मात्र भएनन्, एमालेका शेरबहादुर तामाङभन्दा पछाडि पुगे।
२०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा राणा पुन: चुनावी मैदानमा उत्रिए। राणाले आफ्नी छोरी देवयानीलाई समेत लिएर निर्वाचन प्रचारमा खटे। सिन्धुपाल्चोकमा 'अन्तिम पटक' भन्दै उनले भोट मागे। तर जनताले पत्याएनन्। दोस्रो पटक एमालेका शेरबहादुर तामाङसँग पराजित भए। १२ हजार ९० मत ल्याएका राणा तामाङसँग २५ सय मतले पछाडि परेका थिए। सिन्धुपाल्चोकमा राणाले पाँच चोटि जित हात पारे। दुई चोटि हार बेहोरे।
तीन क्षेत्र रहेको सिन्धुपाल्चोक यसपालि दुई क्षेत्रमा कायम भएकाले राणा र तामाङबीच कडा टक्कर हुने स्पष्ट छ।
सिन्धुपाल्चोक क्षेत्र नम्बर २ मा उम्मेदवारी दर्ताका लागि राणा आइतबार केही बहालवाला मन्त्री र नायिका रेखा थापालाई समेत लिएर चौतारा पुगेका थिए।
छैटौं पटक मैदानमा
२०३८ सालमा पहिलोचोटि सिन्धुपाल्चोक प्रवेश गरेका राणा छैटौं पटक निर्वाचनको मैदानमा उत्रिएका छन्। बहुदलीय व्यवस्था स्थापनापछि भएका तीन वटा निर्वाचनमा उनी लगातार सिन्धुपाल्चोक क्षेत्र नम्बर ३ बाट विजयी हुँदै ह्याट्रिक गरेका व्यक्ति हुन्। कमल थापासँग हालै मात्र विद्रोह गरी राप्रपा प्रजातान्त्रिक गठन गरी अध्यक्ष बनेका राणालाई यो क्षेत्रमा विजयी हुनैपर्ने बाध्यता छ।
उमेरले ८० पुगेका राणा अर्को पटक निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने भएकाले यसपटक राजनीतिक छवि जोगाउनका लागि पनि जित्नुपर्ने दबाबमा छन्। नेपाली कांग्रेससँग कार्यगत एकता गरेका राणालाई आफ्ना मात्र नभई अरुको कार्यकर्तालाई समेत रिझाउनुपर्ने बाध्यता आइलागेको छ।
तामाङ र राणा को बलियो?
बहुदलीय व्यवस्थापछि छैटौं पटक संसदीय लडाइँमा उत्रिएका राणा ‘हेबीवेट’ उम्मेदवार हुन्। पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा माओवादीका दावा तामाङसँग पराजित उनी दोस्रो निर्वाचनमा शेरबहादुर तामाङसँग २५ सय मतले पराजित भएका थिए। मंसिर १० मा हुने निर्वाचनमा कांग्रेससँगको सहकार्यमा उनले फेरि उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्।
लामो समय सिन्धुपाल्चोकबाट चुनाव लडेका राणा र युवा नेता एवं एमाले केन्द्रीय सदस्य तामाङ चुनावी मैदानमा भएकाले यसपालिको चुनाव रोचक बनेको छ। तामाङ अहिले चौथो पटक चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन्। एमाले विभाजन हुँदा मालेबाट उम्मेदवार बनेका उनी त्यतिबेला तेस्रो भएका थिए। पहिलो संविधानसभामा दोस्रो भएका उनी दोस्रो संविधानसभामा पहिलो बने। त्यसबेला उनका प्रतिद्वन्द्वी थिए, उनै राणा।
चुनावी अंकगणित
स्थानीय चुनावमा वडाध्यक्षले पाएको मत हेर्दा एमाले एक्लैको २५ हजार ७ सय ९० मत देखिन्छ। माओवादी केन्द्रको १४ हजार १ सय ८ मत छ। दुवैको जोड्दा कुल ३९ हजार ८ सय ९८ मत छ।
कांग्रेसको २० हजार २ सय २४ छ भने राप्रपाको ८ हजार ३ सय ४४ मत छ। दुवै जोड्दा कुल २८ हजार ५ सय ६८ मत हुन्छ। यी आँकडा अनुसार राणाले विजयी हुन थप सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ भने तामाङले हाल प्राप्त भएको मत टिकाउनुपर्ने चुनौती छ।
२०७० को चुनावमा सिन्धुपाल्चोक क्षेत्र नम्बर १ बाट कांग्रेसका मोहनबहादुर बस्नेतले जितेका थिए भने क्षेत्र नम्बर २ बाट माओवादीका अग्नि सापकोटा र क्षेत्र नम्बर ३ बाट एमालेका तामाङले जितेका थिए।
यस क्षेत्रमा रहेको ६ स्थानीय तहमध्ये एमाले ४ तथा नेपाली कांग्रेस र माओवादीदले एकएक स्थानीय तह जितेका छन्। नेकपा एमालेले स्थानीय तह निर्वाचनमा २४ हजार २ सय ७८ मत पाएको थियो भने कांग्रेसको २० हजार ७ सय ११ थियो। त्यस्तै माओवादी केन्द्रले १८ हजार ८ सय ३४ मत ल्याउँदा राप्रपाले ३ हजार ५ सय २ मत पायो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।