काठमाडौं- सरकारले वैदेशिक रोजगारीका लागि खुल्ला गरेका देशमा मात्र होइन श्रम स्वीकृति नै नदिइएका देशमा पनि नेपाली कामदार जाने क्रम बढ्दो छ। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयको पछिल्लो तंथ्याक अनुसार नेपालबाट रोजगारीको खोजीमा १ सय ७१ देशमा युवा पुग्ने गरेका छन्।
नेपालबाट वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारको हकमा सरकारले व्यक्तिगत र संस्थागत गरी दुई तरिकाले श्रम स्वीकृति जारी गर्दै आएको छ। संस्थागत रूपमा १ सय १० र व्यक्तिगत रूपमा १ सय ७२ देशमा जाने कामदारका लागि श्रम स्वीकृति दिने गरेको छ। जसमध्ये संस्थागत रूपमा श्रम स्वीकृति नदिएका ६२ देशमा नेपाली कामदार पुग्ने गरेका छन्।
कामको खोजीमा सरकारले श्रम स्वीकृति जारी गरेकाभन्दा धेरै देशमा युवा कसरी पुग्छन् भन्ने विषयमा श्रम मन्त्रालय पनि अनविज्ञ छ। यस विषयमा मन्त्रालयले हालसम्म कुनै अध्ययन गरेको पाइँदैन।
रोजगारीका लागि नयाँ देश गएका कामदार समस्यामा परेपछि मात्र त्यो देशमा कसरी नेपाली पुगे भनेर सरकारले खोजी गर्ने गरेको छ। गत फागुनमा ताजकिस्तान पुगेका ९ नेपाली महिला अलपत्र परे। ती महिला भारत हुँदै ताजकिस्तान पुगेका थिए। रोजगारीका लागि युएई लैजाने भनेर उनीहरूलाई भारतको बाटो हुँदै त्यहाँ पुगेको कुरा फर्किएपछि उनीहरूले नै बताएका थिए।
रोजगारीका लागि उनीहरू जस्ता धेरै युवा नयाँ–नयाँ देशमा पुग्ने गरेका छन्। यसरी कामको खोजीमा नयाँ देश पुगेका कामदार तेस्रो देश हुँदै कैयांै दिनपछि मात्र गन्तव्य मुलुकमा पुग्ने गरेको पाइन्छ।
आकर्षक तलबको प्रलोभनमा परी रोजगारीको खोजीमा जाने कामदारले यात्राका क्रममा धेरै कष्ट व्यहोर्नु परेको समस्यामा परेर फर्किएका कामदार बताउने गर्छन्। यसरी रोजगारीको खोजीमा नयाँ देश जाने क्रममा दलालबाट धेरै युवा ठगिने गरेका छन्।
दलालबाट ठगिने प्रक्रियालाई रोक्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताउँछन् श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव महेशप्रसाद दाहाल। ‘सरकार यो प्रवृत्ति रोक्न प्रयासरत छ। रोजगारीको खोजीमा नयाँ–नयाँ देश जानेमा धेरैजसौ शिक्षित युवा छन्’। सचिव दाहालले कतिपय अवस्थामा भने सरकारबाट श्रम स्वीकृति लिएर रोजगारीमा गएका देशबाटै कामदार अन्य देशमा पुग्ने गरेको पनि बताए।
सचिव दाहालले भने, ‘आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ मा कामको खोजीमा ६ लाख १२ हजार युवा विदेशिएका छन्। पछिल्लो समय करीव ३० हजार युवा नयाँ रोजगार गन्तव्य मलुकमा पुगेको तथ्यांक छ’।
नयाँ गन्तव्य राष्ट्रमा रोजगारीका लागि जाने कमदारहरु प्रायः व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति लिएर जाने गरेको विभागका निर्देशक उद्धवप्रसाद रिजालले बताए। यसरी विदेश जाने धेरैजसो युवा असुरक्षित हुने गरेको उनको भनाइ छ।
‘रोजगारीको खोजीमा नयाँ देश पुग्ने धेरैजसो युवा तेस्रो मुलुक हुँदै जाने गरेका कारण असुरक्षित हुने गरेका छन्’ रिजालले भने, ‘त्यसमाथि उनीहरू दोस्रो व्यक्तिको सम्पर्कबाट जान्छन्। दोस्रो व्यक्तिका भरमा विदेशिँदा ठगिने खतरा हुन्छ’।
पछिल्लो समय युरोपका विभिन्न देशसँगै रसिया, क्यानडा, बेलायत, जर्मनी र अमेरिकालगायत अन्य नयाँ–नयाँ देश रोजगारीको खोजीमा जाने नेपाली युवाको संख्या बढ्दो छ।
नेपाल सरकारले निम्न बमोजिमका १ सय १० देशमा संस्थागत रूपमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारका लागि खुल्ला गरेको छ।
अफगानिस्तान
अल्बानिया
अल्जेरिया
अर्जेन्टिना
अर्मेनिया
अस्ट्रेलिया
अस्ट्रिया
अजरबैजान
बहराइन
बंगलादेश
बेलारुस
बेल्जियम
बोलिभिया
बोस्निया हर्ज गोभिना
ब्राजिल
ब्रुनाई
बुल्गेरिया
क्यानडा
चिली
चीन
कोलम्बिया
कम्बोडिया
कंगो
कोस्टारिका
क्रोएसिया
क्युवा
साइप्रस
चेक गणतन्त्र
डेनमार्क
इजिप्ट
इस्टोनिया
फिजी
फिनल्यान्ड
फ्रान्स
जर्मनी
बेलायत
ग्रीस
गुयना
होलिसी
हङकङ
हंगेरी
आइसल्यान्ड
इन्डोनेसिया
इरान
इराक
आयरल्यान्ड
इजरायल
इटाली
जापान
जोर्डन
काजकिस्तान
केन्या
कोसोभो
कुवेत
लाओस
लाटभिया
लेबनान
लिबिया
लक्जेमबर्ग
मकाउ
मलेसिया
माल्दिभ्स
माल्टा
मेसेडोनिया
मेक्सिको
मोल्डोभा
मंगोलिया
मोरिसस
मोरक्को
मोजाम्बिक
म्यानमार
नेदरल्यान्ड
न्युजिल्यान्ड
निकारागुवा
नाइजेरिया
नर्वे
ओमान
पाकिस्तान
पानामा
पेरु
पोल्यान्ड
पोर्चुगल
कतार
दक्षिण कोरिया
स्लोभाक गणराज्य
रुमेनिया
रुस
साइपान
साउदी अरब
सिंगापुर
स्लोभानिया
दक्षिण अफ्रिका
स्पेन
श्रीलंका
स्विडेन
स्विजरल्यान्ड
सिचेलिस
तान्जानिया
थाइल्यान्ड
फिलिपिन्स
ट्युनिसिया
टर्की
युगान्डा
युक्रेन
संयुक्त अरब इमिरेट्स(युएई)
संयुक्त राज्य अमेरिका
उज्वेकिस्तान
भेनेजुएला
भियतनाम
जाम्बिया
यी बाहेक अन्य राष्ट्रमा समेत नेपाली कामदार पुग्ने गरेका छन्। श्रम स्वीकृति नदिइएका तर नेपाली युवा पुग्ने गरेका केही राष्ट्र यस प्रकार छन्। करीव ६० देशमा नेपाली कामदार श्रम स्वीकृतिबिना नै पुग्ने गरेका छन्।
जमाइका
स्टोनिया
सोमालिया
काजस्तिान
जर्जिया
लोपाडा
रिपब्लिक अफ कंयो
जिबुटी
लूथानिया
इमन
एंगोलो
कन्यान
ताज्यानिया
तुर्कीस्तान
क्युवा
चिली
हंगेरी
बुरुन्डी
कोमोरस
ट्युनिसिया
उज्वेकिस्तान
ट्रिनिडाड
जर्जिया
माडागास्कर
इरिट्रिया
लजेम्बर्क
जमाइका
इष्टोनिया
मोजाम्बिक
बर्मुडा
अल्बानिया
ग्रीस
रुवान्डा
वेष्ट इन्डिज
जाम्बिया
लाओस
भियतनाम
टर्क एण्ड काइकस आइसल्याण्ड
नाइजेरिया
सिचिल्लास
पपुवा न्यु गिनी
सामड
कोसोभो
बु्रनाइ
मंगोलिया
इस्टोनिया
भेनेजुएला
तेइमरलास्ट
इष्ट टिमोर
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।