• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
शनिबार, मंसिर ५, २०८३ Sat, Nov 21, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
समाचार

वन्यजन्तुबाट क्षतिः तीन वर्षमा ३३ करोड रुपैयाँभन्दा धेरै राहत वितरण

64x64
युवराज भट्टराई शुक्रबार, असार १७, २०७९  १८:१०
1140x725
खेतमा पसेको गैँडा धपाउँदै चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका कर्मचारी र बचौली गाउँका स्थानीय (तस्बिरः पिटर गिल)

काठमाडौं– देशभरका विभिन्न आरक्षण तथा वन कार्यालयको क्षेत्रमा वन्यजन्तुले पुर्‍याएको क्षतिको राहतका लागि तीन वर्षमा सरकारले ३३ करोड रुपैयाँभन्दा धेरै खर्च गरेको छ।

आर्थिक वर्ष २०७५/७६ देखि सरकारले संरक्षित क्षेत्रमा वन्यजन्तुबाट भएको क्षतिको राहत दिन सुरु गरेको हो। सरकारले ‘वन्यजन्तुबाट हुने क्षतिको राहत सहयोग निर्देशिका, २०६९’ लाई २०७५ मा तेस्रो पटक संशोधन गरेर पीडित परिवारलाई राहत दिने व्यवस्था गरेको थियो। त्यस यता आव २०७७/७८ सम्ममा ३३ करोड ६७ लाख ५३ हजार ६१७ रुपैयाँ पीडित परिवारलाई वितरण गरिएको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागको वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

सरकारको निर्देशिकाअनुसार वन्यजन्तुका कारण भएको मानवीय क्षति, पशुधन, भण्डारण गरिएको अन्न, घर/गोठ, खाद्यान्न बालीलगायत क्षति शीर्षकमा राहत प्रदान गरिने निर्देशिकामा उल्लेख छ। वन्यजन्तुका कारण मानवीय जनजीवनमा क्षति अत्यधिक भएको गुनासोका कारण राहतको व्यवस्था गरिएको थियो।

यस्तो छ राहतको व्यवस्था
सरकारले विभिन्न वन्यजन्तुलाई वर्गीकरण गरेर तिनले पुर्‍याएको क्षतिमा राहत दिने वा नदिने भन्ने छुट्याएको छ। हात्ती, गैंडा, बाघ, भालु, चितुवा, ब्वाँसो, जंगली कुकुरलगायत जनावरले मानवीय क्षति पुर्‍याए राहत वितरण गर्ने व्यवस्था छ। खाद्यान्न तथा बसोबासस्थलमा पुर्‍याएको क्षतिमा पनि राहत दिने व्यवस्था छ।

वन्यजन्तुको आक्रमणबाट कसैको मृत्यु भए उक्त व्यक्तिको हकवाला वा आश्रित परिवारलाई १० लाख रुपैयाँ राहत दिने व्यवस्था गरिएको छ। त्यसैगरी सख्त घाइते भए २ लाखसम्म र सामान्य घाइते भए २० हजार रुपैयाँसम्म दिने व्यवस्था छ।

त्यस्तै, सरकारले वयस्क भैंसी वा जोत्ने गोरु वा राँगोको मृत्यु भए ३० हजारसम्म र अन्य पशुको मृत्यु भए १० हजारसम्म राहत दिने व्यवस्था गरेको छ। घर वा गोठको क्षति भए १० हजारसम्म, भकारीमा भण्डारण गरिएको अन्नमा क्षति भए १० हजारसम्म र खाद्यान्न बालीमा क्षति भए १० हजार रुपैयाँसम्म राहत दिने व्यवस्था छ।

सरकारले दिने राहतका लागि पीडित वा हकवालाले निवेदन दिएर आवश्यक कागजात पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ। सबै किसिमका राहत लिनका लागि सम्बन्धित उपभोक्ता समिति, गाउँपालिकाको सिफारिसलगायत कागजातसहित सम्बन्धित वनसम्बन्धी कार्यालयमा निवेदन दिएपछि क्षतिपूर्ति दिने व्यवस्था छ। तर, राहत माग गर्दा घटना भएको ३५ दिनभित्र निवेदन दिनुपर्छ।

बढ्दो छ राहतमा खर्च
सरकारले कार्यविधि लागू गरेको पहिलो आव २०७५/७६ मा सरकारले ८ करोड ९० लाख ८४ हजार रुपैयाँ राहत वितरण गरेको थियो। उक्त आर्थिक वर्षमा सबैभन्दा धेरै राहत रकम कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षका पीडितलाई वितरण गरिएको थियो भने कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्रबाट राहत वितरण गर्नै परेको थिएन।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

कोशी टप्पुले कुल २ करोड ५८ लाख ७७ हजार राहत वितरण गरेको थियो। उक्त आवमा देशभर जम्मा ३० जनाको वन्यजन्तुको आक्रमणबाट मृत्यु भएको थियो। कुल ११८ जना सख्त र १९ जना सामान्य घाइते भएका थिए। पशुधनको क्षतिका घटना एक हजार ५९३ वटा भएका थिए। भण्डारण गरिएको अन्न क्षति भएका घटना ४३८, घरगोठको क्षतिको घटना ५९५ र अन्नबालीमा क्षति भएका घटना तीन हजार ४५८ वटा भएका थिए।

राहत वितरण कार्यक्रम सुरु भएको दोस्रो आव २०७६/७७ मा देशभर कुल १० करोड ६६ लाख ७५ हजार ९७१ रुपैयाँ वितरण भएको थियो। यो आर्थिक वर्षमा सबैभन्दा धेरै रकम कोशी टप्पुले नै बाँडेको थियो। सबैभन्दा कम रारा राष्ट्रिय निकुञ्जले बाँडेको थियो। 

कोशी टप्पुले करिब २ करोड १३ लाख ७५ हजार राहत बाँडेको थियो। रारा राष्ट्रिय निकुञ्जले तीन लाख २८ हजार ४०५ रुपैयाँ वितरण गरेको थियो। उक्त आवमा वान्यजन्तुको आक्रमणबाट ३३ जनाको मृत्यु भएको थियो। त्यस्तै, ११० जना सख्त र ६७ जना सामान्य घाइते भएका थिए। यीबाहेक पशुधनको क्षतिका घटना दुई हजार २९८, भण्डारण गरिएको अन्नको क्षतिका ३५२, घरगोठको क्षतिका ७६४ र अन्नबालीको क्षतिका घटना चार हजार ६४० वटा भएका थिए।

गत आर्थिक वर्षमा भने सबैभन्दा धेरै राहत रकम वितरण भएको छ। वर्षेनी बढिरहेको राहतको रकम गत आवमा १४ करोडभन्दा धेरै पुगेको थियो। गत वर्ष १४ करोड ९ लाख ९३ हजारभन्दा बढी राहत वितरया भएको थियो।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

गत आवमा पनि कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षबाट सबैभन्दा धेरै २ करोड २४ लाख २५ हजार रुपैयाँ राहत वितरण भयो। त्यस्तै, सबैभन्दा कम रारा राष्ट्रिय निकुञ्जबाट २ लाख ७७ हजार वितरण भएको थियो।

वन्यजन्तुको आक्रमणमा परी गत आव ४० जनाको मृत्यु भएको थियो। त्यस्तै, ९८ जना सख्त र ६७ जना सामान्य घाइते भएका थिए। त्यस्तै, दुई हजार ६८१ वटा पशुधनको क्षति, २१६ वटा अन्न भण्डारणमा क्षति, २९३ वटा घरगोठको क्षति र पाँच हजार ६० वटा अन्नबालीमा क्षतिका घटना भएका थिए।

मानव तथा वन्यजन्तु द्वन्द्वका अध्येता कुमार पौडेल देशमा बढ्दो वन्यजन्तुको संख्यासँगै बढिरहेको क्षति र त्यसमा दिइने राहत नेपालमा मात्रै नभएर संसारले नै जिम्मेवार लिनुपर्ने किसिमले लैजानुपर्ने बताउँछन्। वन्यजन्तु निश्चित देश वा क्षेत्रको मात्रै नहुने भएको बताउँदै उनी यस्तो राहत र क्षतिपुर्तिको विषयमा सम्पूर्ण विश्वले नै संगठित भएर पीडित पक्षलाई सहयोग पुर्‍याउनुपर्ने तर्क गर्छन्।

‘वन्यजन्तु र मानव द्वन्द्व तथा यसको समाधानसँगै वन्यजन्तुको संरक्षणको विषयमा अब गर्नुपर्ने बहस भनेको वन्जयन्तु संसारकै लागि जोगाएको हो,’ उनी भन्छन्, ‘वन्यजन्तु जोगाउँदा हुने फाइदा पूरै संसारकै मान्छेको भएजस्तै भएका क्षति पनि सम्पूर्ण संसारकै मान्छेको हुन् भन्ने सोचले अघि बढ्नुपर्छ।’

यस शृंखलाका थप सामग्री 
मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्वः बाँच्ने संघर्षमा परिणाम मृत्यु
वन्यजन्तु र मान्छेको बासस्थान ‘ओभरल्याप’ले संरक्षणमा चुनाैती
वन्यजन्तुले उठिबास: पहाडबाट तराई, तराईबाट सहर!
जनावरमाथि ज्यादती 
मानिसले नहेरे वन्यजन्तुलाई कसले हेर्छ त? : मनबहादुर खड्का [अन्तर्वार्ता]

 

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, असार १७, २०७९  १८:१०

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
युवराज भट्टराई
लेखकबाट थप
कर्णाली पुगेपछि विकासलाई लाग्यो 'प्रकाश' यहीँ बन्नुपर्छ 
पर्दामा प्रेमको रोमाञ्चक यात्रा
पेरिस सहरमा बेलुनसँग संवाद गर्दै हिँडेको पास्कल
सम्बन्धित सामग्री
मधेस प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोज कुमार यादव नियुक्त शुक्रबार बेलुका ४ बजेसम्म सरकार गठनका लागि तोकिएको समय अवधिभित्र कुनै पनि दलले दाबी पेश नगरेपछि प्रदेश प्रमुख कार्यालयले संविधानको ध... शनिबार, मंसिर ५, २०८३
सुस्ताको आवाज प्रधानमन्त्री वालेनले भारत समक्ष उठाउन सक्दैनन् : आदम खाँ नेपाल प्रेस युनियनको केन्द्रीय कार्यसमितिको स्वागत तथा सम्मानमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै खाँले प्रधानमन्त्री शाहले सुस्ता बचाउ अभिय... शनिबार, मंसिर ५, २०८३
प्यान्क्रियाजको क्यान्सर उपचारमा नयाँ आशा, दैनिक खाने औषधिले ट्युमर घटाउनेदेखि हराउनेसम्मको संकेत प्रारम्भिक परीक्षणमा केमोथेरापीसँगै डाराक्सोन्रासिब औषधि सेवन गरेका प्रत्येक १२ बिरामीमध्ये एक जनाको स्क्यानमा क्यान्सर देखिएन । परी... शनिबार, मंसिर ५, २०८३
ताजा समाचारसबै
मधेस प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोज कुमार यादव नियुक्त शनिबार, मंसिर ५, २०८३
नेपाली चलचित्रलाई प्राथमिकता दिने हललाई प्रोत्साहन गर्छौँ : अध्यक्ष पण्डित शनिबार, मंसिर ५, २०८३
नास–आईटी एक्स्पो २०२६ सुरु, ३० भन्दा बढी प्रविधि कम्पनी सहभागी हुने शनिबार, मंसिर ५, २०८३
नेपालमा ‘रामायण’ ले कमायो २५ करोड शनिबार, मंसिर ५, २०८३
कुटिएका वृद्धको उपचारका क्रममा मृत्यु, कुटपिटमा संलग्नताको आरोपमा युवक पक्राउ शनिबार, मंसिर ५, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
आईजीपी विवाद :  प्रहरी महानिरीक्षक बढुवासम्बन्धी रिटको शब्दावली सर्वोच्चबाट संशोधन शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
स्थानीय तहको निर्वाचन वैशाख र प्रदेशको निर्वाचन मंसिरमा गर्ने प्रस्ताव शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
नेपाल सरकारका पूर्व मुख्यसचिव एक नारायण अर्याल पक्राउ शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
आफैँलाई गोली हानेका न्यायाधीशका पीएसओकाे उपचारका क्रममा मृत्यु शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
हुम्लाको चंखेली गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमणको ‘स्ट्रकचरल एनालाइसिस’ नेपाल लाइभ
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण : ठोस नतिजाको अपेक्षा धर्मेन्द्र झा
वृहत् शान्ति सम्झौता भएको त्यो दिन र यो समय नेपाल लाइभ
विश्वशक्ति सहअस्तित्व र भाइचारातर्फ, कूटनीतिक इतिहासमा एउटा असाधारण दृश्य नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
बसबरिया गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ बुधबार, मंसिर २, २०८३
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
आईजीपी पुनर्बहालीका लागि सर्वोच्चको इजलासमा बहस, दानबहादुर कार्कीलाई आजै काममा फर्काउने आदेश गर्न वरिष्ठ अधिवक्ताहरूको जोडबल बुधबार, मंसिर २, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्