Photo : Ben Shread/UK MOD/Handout via Reuters
काठमाडौं- अफगानिस्तानबाट २२ सयभन्दा बढी कूटनीतिज्ञ र अन्य नागरिकलाई सैन्य उडानमार्फत् उद्धार गरिएको छ। तालिबानले केन्द्रीय राजधानी काबुल कब्जा गरेपछि विभिन्न व्यक्तिहरुलाई बाहिर निकाल्ने प्रयास तीव्र पारिएको छ।
तर, तालिबानले भने आफूहरुले शान्ति चाहेको बताउँदै कसैसँग बदला लिने मनस्थिति नबनाएको स्पष्ट पारेको छ। यस्तै, इस्लामिक कानुनको दायरा भित्र महिलाहरुको अधिकारको सम्मान गर्ने पनि जनाएको छ।
तर, दुई दशकभन्दा बढी अमेरिकी नेतृत्वको विदेशी सेनाहरुलाई सहयोग गरेका हजारौं अफगानिस्तानहरु देश छाड्न आतुर देखिएका छन्।
एक पश्चिमी सुरक्षा अधिकारीले बुधबार रोयटर्सलाई भने,‘हामीले उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाएका छौं। अहिलेसम्म २२ सयभन्दा बढी कूटनीतिक कर्मचारी, विदेशी सुरक्षा कर्मचारी र दूतावासहरुमा काम गर्ने अफगानीहरुलाई बाहिर निकालिसकेका छौं।’
उनका अनुसार अफगानिस्तान छाडेकामध्ये ६ सय बढी अफगानिस्तानका पुरुष, महिला र बच्चाहरु छन्, जसलाई आइतबार एक अमेरिकी कार्गो विमानमार्फत् उद्धार गरिएको थियो।
सन् २००१ देखि तालिबानसँग लडाइँ गरिरहेको विदेशी सेना फिर्ता भएपछि तालिबानले देशको महत्त्वपूर्ण गाउँ र सहरदेखि केन्द्रीय राजधानी काबुलसम्म कब्जा गरेको थियो।
तर, तालिबानले अफगानिस्तान छाडेर जाने अमेरिकी नेतृत्वको पश्चिमी सेनामाथि कुनै आक्रमण नगर्ने वाचा गरेको छ। बेलायत मन्त्रालयका अनुसार एक दिनमा हजारभन्दा बढीको उद्धार गरिएको छ। यता, जर्मनीले १३ सयको उद्धार गरेको पुष्टि गरेको छ।
फ्रान्सले आफ्ना २५ जना नागरिक साथै १४४ अफगान र अस्ट्रेलियाले २६ जनालाई काबुलबाट उद्धार गरेको छ।
यता, शक्ति एकिकृत गरेपछि तालिबानका सह-संस्थापक मुल्ला अब्दुल गनी बरादार १० वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलोपटक अफगानिस्तान फर्केका छन्।
‘विगतमा हाम्रा नेताहरु गोप्य रहन्थे। तर, अहिले खुलेर देखा पर्न थालेका छन्। बिस्तारै बिस्तारै विश्वले हाम्रा सबै नेताहरुलाई देख्नेछ। गोपनीयताको कुनै छाया हुनेछैन,’ तालिबानका एक वरिष्ठ अधिकारीले रोयटर्सलाई भने।
के तालिबान परिवर्तन भएको हो?
तालिबानका मुख्य प्रवक्ता जबीहुल्लाह मुजाहिदले महिलाहरुलाई काम र अध्ययन गर्न दिइने र समाजमा धेरै सक्रिय हुने बताएका छन्। तर, इस्लामिक कानुनको ढाँचा भित्र रहनुपर्ने उनले बताए।
शरिया धार्मिक कानुनद्वारा निर्देशित शासनको बीचमा तालिबानले महिलाहरुलाई काम गर्नबाट रोकेका थिए। केटीहरुलाई विद्यालय जान दिइँदैनथ्यो र महिलाहरुलाई बाहिर निस्किँदा बुर्का लगाउनु पर्थ्यो र एक पुरुष लिएर हिँड्नुपर्थ्यो।
यद्यपि, थुप्रै अफगानी जनता तालिबानको प्रतिज्ञाप्रति शसंकित छन्। कतिपयले भने उनीहरु परिर्वतन भएको बताएका छन्।
‘मेरो परिवार तालिबानको अधीनमा रह्यो र हुनसक्छ कि उनीहरु साँच्चै परिवर्तन गर्न चाहन्छन् वा परिवर्तन भएका छन्। तर, समयले मात्र बताउनेछ, यो छिट्टै स्पष्ट हुनेछ,’ एक सिलाई पसल चलाइरहेकी फरिश्ता करीमीले भनिन्।
मुजाहिदले भने तालिबानले पूर्वसैनिकहरु र सरकारी अधिकारीसँग बदला लिन चाहँदैनन्। यस्तै, भूतपूर्व सैनिकहरुका साथै ठेकेदारहरु र विदेशी सेनाका लागि काम गरेका दोभाषेलाई आममाफी दिइएको छ।
‘कसैले कसैलाई हानि गर्ने छैन, कोही तपाईंको ढोका ढकढक गर्ने छैन,’ उनले भने, ‘अहिले र २० वर्ष पहिलेको तालिबानबीच ठूलो फरक हुनेछ।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।