श्रम-रोजगार

बचेका थोरै खुसी बोकेर फर्किए परदेशी

निर्मला घिमिरे शुक्रबार, कात्तिक ७, २०७७ १०:०३

काठमाडौं– दसैंको बेलामै कतारमा कार्यरत नेपालगञ्जका टोपबहादुर सुनार स्वदेश फर्किएका छन्। तर उनी दसैं मनाउनकै लागि भनेर फर्किएका भने होइनन्।

कम्पनी बन्द भयो। के गर्नु? ३ महिनादेखि काम थिएन अनि फर्किएँ', उनले दुखेसो पोखे।

टोपबहादुर बाँके इन्जिनियरिङ नामक नेपाली कम्पनीमा कार्यरत थिए। कोरोना महामारीका कारण उनी कार्यरत कम्पनी नै बन्द भयो।

साहुको घर पनि बाँके नै हो। कम्पनी बन्द भएर साहु आफैं पनि फर्किँदै हुनुहुन्छ’, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भेटिएका उनले भने।

एसी फिटिङको काम गर्ने उनले ३ महिनादेखिको पारिश्रमिक पनि पाएका थिएनन्। साहुले उनलाई बाँकी पारिश्रमिक पछि दिन्छु भनेका छन्।

'महामारी पनि छ। दसैं पनि आएको छ’, उनी भन्छन्, ‘यतिबेला फर्कन पाउनु नै खुसी भएको छ। टिकट साहुले नै काटिदिनुभयो।’

टोपबहादुरलाई अब स्वदेशमै केही काम गर्ने मन छ। तर खेतीपातीबाट गुजारा चलाउन मुस्किल हुने हुँदा दसैं मनाएर फेरि अरु देश जाने हो कि भन्ने सोचमा छन् उनी।

दाङका राकेशकुमार यादव पनि युएईबाट दसैंको बेलामै फर्किए।

'ठ्याक्कै दसैं मनाउनकै लागि भनेर त फर्किएको होइन। संयोग पर्‍यो। सेप्टेम्बर २८ तारिखमै भिसा सकिएको थियो। त्यसपछि केही समय काम गरियो। टिकट सजिलो गरी नपाउँदा १८ दिन यतिकै बसेर फर्किएको’, उनले सुनाए।

कम्पनीले काम गरेको अवधिको सबै पारिश्रमिक दिएपछि उनी खुसी भएर फर्किएका छन्।

संखुवासभाका राजेश खड्का साउदीबाट फर्किएका छन्। कोरोना महामारीका कारण करिब ७ महिना उनले आधा मात्रै पारिश्रमिकमा काम गर्न बाध्य भए।

‘सेक्युरिटी गार्डको काम थियो। कोरोना महामारीमा पनि जोखिम मोलेर काम गर्नुपर्‍यो। तर कम्पनीले तलबचाहिँ आधा मात्रै दियो’, उनले भने, ‘यतिबेलै करार सकियो, फर्किएँ।’

अघिल्लो वर्षको दसैंमा साउदीमै रहेका खड्का यो पटक स्वदेश फर्कन पाउँदा त्यसमै खुसी छन्।

‘साउदीमा त दसैं मनाउन पनि नपाइने। त्यहाँ साथीहरु मिलेर खसी काटेर खाऔं भन्न पनि पाइँदैन। नियम निकै कडा छ। खसी काटेर खायो भने त ज्यानमार्ने केसमा पो जाक्छ’, उनले सुनाए।

यो पटक महामारीका कारण दसैंमा रमाइलो गर्ने, आफन्तसँग जमघट गर्ने अवस्था छ छैन। तर स्वदेश फर्किएर परिवारसँगै दुःख, सुख दसैं मनाउन पाउँदा उनी त्यसमै खुसी छन्।

यतिबेला त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आवागमन कक्षमा विदेशबाट स्वदेश फर्कनेहरुको चहलपहल बाक्लिन थालेको छ। तर त्यहाँ अघिल्लो वर्षहरुमा जस्तो परदेशीलाई फूल मालाहरुले स्वागत गर्नेहरु छैनन्। न त हाँसिखुसी अनुहारहरु।

कोरोना महामारीको त्रासका बीच दसैंको समयमा स्वदेश फर्कनेहरु अधिकांश रोजगारी गुमाएका तथा भिसा अवधि सकिएकाहरु छन्। कतिपय त स्वदेश फर्कने पैसा नहुँदा महिनौंदेखि अलपत्र परेर अड्किएकाहरु पनि बल्लतल्ल रकम जोहो गरेर स्वदेश फर्किएका छन्।

दसैं मनाउनकै लागि भनेर फर्कनेहरु एकादुई मात्रै भेटिन्छन्। खास गरी परदेशमा आफ्नै व्यवसाय गर्ने तथा बिदा मिल्नेहरु भने दसैंमा परिवारसँगै बस्ने भनेर फर्किएका छन्।

कोरोना संकट व्यवस्थापन केन्द्र सीसीएमसीका अनुसार कोरोना महामारीका कारण समस्या परेका १ लाखभन्दा बढी नेपालीहरु चार्टर तथा नियमित उडानमार्फत स्वदेश फर्किसकेका छन्। स्वदेश फर्कनेहरुमध्ये ९० प्रतिशत प्रमुख श्रम गन्तव्य मुलुकहरु मलेसिया, साउदी, कतार, युएई, बहराइन, कुवेत, ओमान लगायत मुलुकहरुबाट छन्।