सुर्खेत–जिल्ला कारागार, सुर्खेतको क्षमता २५ जना कैदी राख्नसक्ने मात्रै छ। तर अहिले उक्त कारागारमा १ सय ९३ जना बन्दी बसिरहेका छन्। भवन अभावका कारण कारागारमा क्षमताभन्दा ७ गुणा बढी कैदी राखिएको छ।
भवन अभावमा सुर्खेत कारागारका कैदीबन्दीहरुले कारागार बसाइ कष्टपूर्ण र यातना दिएकोजस्तो भइरहेको गुनासो गरेका छन्। कार्यालयमा कैदीबन्दीहरु खुला ठाउँमा पालमुनि सुत्दै आएका छन्। भवन अभवका कारण कार्यालय हाताभित्र पाल टाँगेर सुताउनुपर्ने बाध्यता रहेको कारागार प्रशासनले जनाएको छ।
२५ जना क्षमता भएको सुर्खेत कारागारमा हाल १८ जना महिला, ३ जना नाबालक र १ सय ७२ जना पुरुष गरी १ सय ९३ जना कैदीबन्दीहरु रहेको निमित्त जेलर लालबहादुर खत्रीले जानकारी दिए।
कैदीलाई सास्ती नै सास्ती
जिल्ला कारागारको भवन २०३३ सालमा बनेको हो। हाल सोही जिर्ण भवनमा कैदीहरु राखिएको छ। भवनमा पर्याप्त खुला ठाउँ पनि छैन। जसले गर्दा कैदीहरुलाई निकै सास्ती हुने गरेको छ।
कारागारभित्र कैदीहरुको संख्या बढ्दो छ तर पानी र शौचालयको समस्या पनि टड्कारो छ। पर्याप्त पानी र शौचालय नहुँदा सरसफाईमा समेत समस्या उत्पन्न भइरहेको कैदीबन्दीहरुले गुनासो गरेका छन्। कारागारमा रहेका एक कैदीले भने, ‘साँघुरो ठाउँमा धेरै मानिसहरु बस्नुपर्दा सास्ती भोग्नु परिरहेको छ। त्यसमाथि आवश्यक शौचालय र पानी नहुँदा कारागार हाम्रा लागि यातना गृह बनिरहेको छ।’
सुत्नका लागि स्थान अभाव हुँदा खुला ठाउँमा त्रिपाल टाँगेर सुतिरहेको भन्दै उनले यसले गर्दा कैदीहरुमा स्वास्थ्य समस्या पनि देखा परिरहेको बताए। ‘सुत्नेदेखि पानी र शौचालयसम्मको समस्या उस्तै छ। जसले गर्दा यहाँ बसेका थुप्रै कैदीहरुमा कुनै न कुनै स्वास्थ्य समस्या हुने गरेको छ।’, उनले भने।
गर्मीयाम र वर्षातमा बढी समस्या हुने गरेको कैदीहरुको भनाइ छ। अर्का उक कैदीले भने, ‘पुरानो भवन जीर्ण हुँदा वर्षातको समयमा पानी चुहिन्छ। धेरै कैदी भएकोले गर्मीमा केहि समय बिताउन पनि मुस्किल पर्छ। यसले गर्दा रातभरी जाग्राम बस्नुपर्ने बाध्यता छ।’
८ वर्षसम्म पनि बनेन भवन
कारागारको क्षमता वृद्धिका लागि भवन निर्माणको योजना ल्याइए पनि समयमै काम सम्पन्न हुन सकेको छैन। कारागारको नयाँ भवन बनाउन सुरु गरिएको ८ वर्ष पूरा भइसकेको छ। कारागारको भवन निर्माणका लागि २ करोड ३६ लाख ९८ हजार रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता गरिएको थियो। जिएम कन्स्ट्रक्सनले २०६६ साल देखि २०७० सालसम्ममा सुर्खेत कारागार भवन निर्माण गर्ने सम्झौता गरेपनि हालसम्म निर्माण कार्य पूरा हुन सकेको छैन।
निर्माण व्यवसायीको लापरवाहीका कारण जिल्ला कारागार सुर्खेतको भवन अलपत्र परेको हो। जसले गर्दा कैदीबन्दी सास्तीमा परेका छन्।
कारागारका निमित्त जेलर लालबहादुर खत्रीले कारागारमा समस्या नै समस्या भएको बताए। उनले भवनदेखि पानी, शौचालय लगायत अन्य पूर्वाधारको पनि कमी रहेको जानकारी दिए। ‘विगत ८ वर्षदेखि कारागारको नयाँ भवन नबन्दा कैदीबन्दी बसाल्ने ठाउँ छैन्’, उनले भने, ‘कैदीबन्दी र जेलका समस्या समाधानमा सरकार उदासिन देखियो।’
‘टिनको छानासमेत छैन्। काठले प्रशासन भवनको घामपानी छेलेका छौं। न दरबन्दी अनुसार कर्मचारी छन्।’, जेलर खत्रीले थपे। उनले जतिसक्दो छिटो नयाँ कारागार भवन निर्माण गरिदिन सरकारसँग आग्रह समेत गरे। कारागार सुधार केन्द्र हुनुपर्नेमा भवनसहित पूर्वाधारको अभावका कारण यातना गृह जस्तो भइरहेको उनको भनाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1791562069.png)
-1786602170.png)
