काठमाडौं- भारतीय चलचित्र जगतकी चर्चित अभिनेत्री श्रीदेवीको अचानक भएको मृत्युबाट विश्वका कलाप्रेमीहरु पछिल्लो समय स्तब्ध भए। गत फेब्रुअरी २४ को राति अचानक उनको मृत्यु भएको खबरले उनलाई मन पराउने दर्शकले आफ्नो प्रिय कलाकार र रुपकी रानी गुमाएको महसुस गरेका छन्।
यी चर्चित कलाकारको निधनपछि यतिखेर बलिउड क्षेत्रका कलाकारका साथै उनका फ्यानहरुले किन यस क्षेत्रले अल्पायुमै कलाकारहरु गुमाउनु परिरहेको छ भन्नेबारे चर्चा गरिरहेका छन्। त्यस्तै, भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले पनि कम उमेरमै किन यसरी भारतीय कलाकारहरुले ज्यान गुमाइरहेका छन् भन्नेबारेका समाचारहरु प्रस्तुत गर्ने गरेका छन्।
दुबईमा आफन्तको वैवाहिक कार्यक्रममा सहभागी हुन गएकी श्रीदेवीको हृदयाघातका कारण मृत्यु भएको समाचार बाहिर आएको थियो। तर, अस्पतालले पोस्टमार्टम रिपोर्टपछि उनको मृत्यु हृदयाघातले नभई बाथटबमा डुबेर भयो भन्ने तथ्य प्रकाशित गर्यो।
सन् १९६३ को अगष्ट १३ मा भारतको तमिलनाडुमा जन्मिएकी श्रीदेवी चार वर्षको उमेरदेखि कलाकारिता क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी थिइन्। ५४ वर्षको उमेरमा निधन भएकी उहाँले ५० वर्ष त फिल्म क्षेत्रमै काम गरेकी थिइन्। उनका 'मिस्टर इन्डिया', 'चाँदनी,' 'मावली', 'तोफा', 'चालबाज', 'लम्हे', 'खुदा गवाह', 'सद्मा', 'जुदाई' जस्ता व्यावसायिक रुपमा सफल चलचित्र छन्। उनले यति छोटो उमेरमै डेढ सयभन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरिन्।
यसैगरी अचानक मृत्यु भएको भारतीय चलचित्रका अर्की अभिनेत्री हुन् परवीन बाबी। सन् १९८० को दशकमा अमर अक्बर एन्थोनी, नमक हलाल र शान जस्तो बलिउडका प्रख्यात चलचित्रमा नाम कमाउन सफल उनी सन् १९४९ मा भारतको गुजरात राज्यमा जन्मिएकी थिइन्। बाबीको सन् २००५ को २० जुलाईका मुम्बईस्थित आफ्नै घरमा ५५ वर्षको उमेरका सुतेकै अवस्था मृत्यु भएको थियो। यो पनि अर्को एक रहस्यमय निधन नै थियो। बाबी १९७३ देखि १९९० सम्म अभिनेत्रीको रुपमा चर्चित थिइन्। अविवाहित बाबीले चलचित्रमा बढीजसो अमिताभ बच्चन र शशि कपूरसँग अभिनय गरेकी थिइन्।
यस्तै, रहस्यमय मृत्युवरण गरेकी अर्की अभिनेत्री थिइन्, दिव्या भारती। रुपमा अब्बल मानिएका र रुपको चर्चामा शिखरमा रहेकी उनको १९ वर्षको उमेरमै मृत्यु भएको थियो। सन् १९७४ फेबु्रअरी २५ मा महाराष्ट्रमा जन्मिएकी उनको सन् १९९३ अप्रिल ५ मा मृत्यु भएको थियो। हिन्दी र तेलगु चलचित्रमा सानै उमेरमा सफलता प्राप्त गरेकी दिव्याले सन् १९९० को सुरुमा नै सफलता प्राप्त गरेकी थिइन्। कम समयमै सफलताको चुचुरोमा पुग्न सफल दिव्याले 'विश्वात्मा', 'सोला ओर सबनम' र 'दिवाना' जस्ता चलचित्रबाट भारत मात्र नभई बाहिरका दर्शकलाई पनि मोहित पारेकी थिइन्। यी नायिकाको मुम्बईस्थित एक अपार्टमेन्टको कौसीबाट खसेर मृत्यु भएको भनिएको थियो। तर, यो हत्या थियो भन्ने विवाद पनि नचलेको होइन। आजसम्म पनि उनको मृत्यु रहस्यकै गर्भमा छ।
बलिउड जगतले अचानक र कम उमेरमा गुमाउन पुगेको अर्को अभिनेत्री स्मिता पाटिल पनि हुन्। एक दशकमा हिन्दी र मराठी ८० भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरेकी यी अभिनेत्रीको ३१ वर्षको उमेरमै मृत्यु भएको थियो। सन् १९५५ को अक्टोबर १७ मा जन्मिएकी पाटिलको १९८६ को १३ डिसेम्बरमा मृत्यु भएको थियो। उनले दुई वटा राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार पाएकी थिइन्। उनले भारतीय नागरिकलाई दिइने चौथो उच्चस्तरीय पुरस्कार पदमश्री पाएकी थिइन्। भारतीय चलचित्रकै अभिनेता राज बब्बरसँग विवाह गरेकी स्मिताको बच्चा जन्मिँदा उत्पन्न प्रसूतिजन्य जटिलताका कारण मृत्यु भएको थियो। उनले हिन्दी भाषाका प्रख्यात चलचित्र 'अर्थ', 'भूमिका', 'वासिस', 'आजकी आवाज', 'मिर्च मसाला', 'नमक हलाल' जस्ता कैयौं चलचित्रमा अभिनय अभिनय गरेकी थिइन्।
हलिउड चलचित्र जगतले सानै उमेरमा गुमाएको अर्की अभिनेत्री हुन्, मीना कुमारी। सन् १९३३ को १ अगस्तमा जन्मिएकी मीनाकुमारीको ३९ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थियो। बालकलाकारबाट चलचित्र जगतमा प्रवेश गरेकी मीनाको १९७२ को ३१ अगस्तमा मृत्यु भएको थियो। उनलाई बलिउड जगतमा ‘द ट्राजिडी क्विन’ को नामबाट पनि चिनिन्थ्यो। उनले बलिउडका प्रख्यात चलचित्र 'साहेब बिवी और गुलाम', 'पाकिजा', 'मेरे अपने', 'बैजु बावरा', 'दिल अपने और प्रित पराइ' जस्ता कैयौं चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन्। उनको निधन क्यान्सरको कारण भएको थियो।
भारतीय चलचित्रका निर्देशक, निर्माता कलाकार समेत रहनुभएका गुरुदत्तको पनि ३९ वर्षको उमेरमै मृत्यु भएको थियो। उनी सन् १९५० देखि ६० को दशकमा अत्यन्त प्रख्यात थिए। उनका चर्चित चलचित्रहरुमा प्यासा, कागज के फुल, साहिब बिबी और गुलाम, चौँदवीका चाँद लगायत थिए। उनले एक सय भन्दा बढी भारतीय चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए। सन् १९२५ को जुलाई ९ मा जन्मिएका उनको १९६४ को १० अक्टोबरमा निधन भएको थियो।
त्यसैगरी हृदयाघातका कारण मृत्युवरण गर्न पुगेका बलिउडका अर्का प्रख्यात अभिनेता सञ्जीव कुमार पनि हुन्। उनको ४७ वर्षको उमेरमै मृत्यु भएको थियो। सन् १९३८ को ९ जनवरीमा जन्मिएका उनले दस्तक र कोसिस हिन्दी चलचित्रमा ‘नेसनल फिल्म अवार्ड फर बेस्ट एक्टर’ को पुरस्कार लगायत कैयौं पुरस्कार पाएका छन्। कलाजगतमा विलक्षण प्रतिभाका धनी सञ्जीव कुमारको यो अल्पायुकै निधनले पनि कैयौं कलाकर्मी र कलाप्रेमीहरु मर्माहत भएका थिए। उनका प्रचलित चलचित्रमा अर्जुन पन्डित, कोसिस, खिलौना, यही हे जिन्दगी, नया दिन नई रात आदि हुन्। अविवाहित रहेका उनको ६ नोभेम्बर १९८५ मा मृत्यु भएको थियो। त्यसताका बताइए अनुसार उनलाई मृटुको केही समस्या रहेकै कारण विवाह गरेका थिएनन्।
हृदयघातका कारण मृत्यु हुने अर्का अभिनेता हुन्, विनोद मेहरा। १९४५ को १३ फेब्रुअरीमा जन्मिएका उनको १९९० को ३० अक्टोबरमा ४५ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थियो। उनले बालकलाकारको रुपमा १९५० मा बलिउडमा काम गरेका थिए। उनले आफ्नो युवा उमेरमा चलचित्रको यात्रा सन् १९७१ बाट सुरु गरेका थिए। उनी 'गुरुदेव' नामक हिन्दी चलचित्रको निर्देशक र निर्माता समेत थिए। उनको मृत्यु भएको तीन वर्षपछि मात्र सो चलचित्र प्रदर्शनमा आएको थियो। उनले हिन्दी चलचित्र जगतका अति उत्कृष्ट कथाका आधारित अमर प्रेम, लाल पथर, अनुराग लगायत चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए। उनीसँग अभिनय गर्ने अभिनेत्रीहरुमा मौसमी च्यातरजी, रेखा, योगीता बाली शबाना आजमी लगायत छन्।
हृदयाघातका कारण निधन भएका किशोरकुमार जस्ता कलाकारका कारण हिन्दी चलचित्र जगतले आफ्नो आवाज समेत गुमायो। सुरिलो र मीठो आवाजका धनी यी महान् कलाकारको जन्म सन् १९२९ को अगस्ट ४ मा भएको थियो। उनको मृत्यु सन् १९८७ को १३ अक्टोबरमा ५८ वर्षको उमेरमा भएको थियो। उनी भारतीय पार्श्व गायक, गीतकार, रचनाकार, निर्माता र निर्देशक समेत थिए। उनले कैयौं भाषामा गीत गाएका थिए। उनले पार्श्व गायनतर्फ आठ वटा पुरस्कार पाएका थिए। उनका 'मेरे सपनोकी रानी', 'रुप तेरा मस्ताना', 'ओ मेरे दिलके चैन', 'तेरे विना जिन्दगी से कोही सिकवा नही' जस्ता सयौं गीत चर्चित छन्।
त्यस्तै, आवाजका धनी अर्का गायक मोहम्मद रफीको पनि हृदयघातकै कारण मृत्यु भएको थियो। सन् १९२४ को २३ डिसेम्बरमा जन्मिएका उनको १९८० जुलाई ३१ मा ५६ वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थियो। पद्मश्रीसहित विभिन्न ६ वटा चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरेका उनका भारतका विभिन्न भाषामा करिब ७ हजार ४ सय ५ गीत रेकर्ड छन्।
त्यस्तै, गायन क्षेत्रका अर्का हस्ती मुकेश चन्द माथुरलाई पनि हृदयाघातले नै छोटै उमेरमा लगेको थियो। १९२३ को जुलाईमा जन्मिएका उनको १९७६ को अगस्त २७ मा मृत्यु भएको थियो। उनले १९७३ मा ‘नेसनल फिल्म अवार्ड फर बेस्ट मेल प्लेब्याक सिङ्गर’ पुरस्कार पाएका थिए। उनले खासगरी अभिनेता राजकपुर, मनोजकुमार फेरोज खान र सुनिल दत्तको लागि गीत गाएका थिए।
मोहिनी मिश्र रिसाल/ रासस- अन्तर्राष्ट्रिय आलेख सेवा
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।