काठमाडौं- नेपाल विद्युत प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशकका रुपमा कुलमान घिसिङले काम थालेको ३ वर्ष पुगेको छ।
यो अवधिमा दैनिक ८ घण्टा लोडसेडिङमा रहेको मुलुकबाट लोडसेडिङ अन्त्य भएको र वार्षिक करिब ९ अर्ब रुपैयाँ घाटामा रहेको संस्थालाई नाफामा लगेको उनले बताएका छन्।
३ वर्षअघि प्रतिव्यक्ति वार्षिक ऊर्जा खपत करिव १५० युनिट रहेकोमा अहिले नियमित विद्युत् आपूर्ति हुन थालेपछि बढेर करिव २४५ युनिट पुगेको उनले जानकारी दिएका छन्।
यसै अवधिमा प्राविधिक र गैरप्राविधिक विद्युत् चुहावट घटाउन, अधिकतम ग्राहकसम्म पहुँच बढाउन, वित्तिय खर्च घटाउन, राजस्व बढाउन, प्रसारण तथा वितरण लाइन र सबस्टेसन विस्तार गर्न संस्थागत सुशासनमा सुधार गर्दै नाफा कमाउनमा प्राधिकरणले ठूलो सफलता हात पारेको उनको दाबी छ।
घिसिङले आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा ८ अर्ब ८९ करोड खुद नोक्सानीमा रहेको प्राधिकरणले आव ०७३/७४ मा रु १ अर्ब ४७ करोड, आव ०७४/७५ मा २ अर्ब ८५ करोड र आव ०७५/७६ मा रु ७ अर्ब २० करोड खुद नाफा आर्जन गर्न सफल भएको वित्तीय विवरण प्रस्तुत गरेका छन्।
यसैगरी आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा ३४ अर्ब ६१ करोड संचित नोक्सानी रहेको प्राधिकरण यसलाई घटाउँदै आव ०७३/७४मा २८ अर्ब १७ करोड, आव ०७४/७५मा २५ अर्ब ५९ करोड र आव ०७५/७६मा रु १५ अर्ब २२ करोडमा झार्न सफल भएको पनि बताएका छन्।
यस्तै आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा ३५ अर्ब ७ करोड आम्दानी रहेको प्राधिकरणको आव ०७३/७४मा ५१ अर्ब ७० करोड, आव ०७४/७५मा ६१ अर्ब ९७ करोड र आव ०७५/७६मा रु ७३ अर्ब ४६ करोडमा पुगेको पनि उल्लेख गरेका छन्।
उनले अलपत्र अवस्थामा रहेको ३० मेगावाटको चमेलिया र २०७२ वैशाखको विनाशकारी भूकम्पछि निर्माण सुरु हुन नसकेको ६० मेगावाटको त्रिसुली ३ ए जलविद्युत आयोजनाको निर्माणको काम सुचारु गराई निर्माण सम्पन्न गरिएको जानकारी दिएका छन्। १४ मेगावाटको कुलेखानी तेस्रो निर्माण सम्पन्न भई विद्युत् उत्पादन गर्न सक्ने अवस्थामा पुगेको उनले बताए। पछिल्लो ३ वर्षमा प्राधिकरणको १०४ मेगावाट र निजि उत्पादकहरुको २७१ मेगावाट गरी जम्मा ३७५ मेगावाट जलविद्युत आयोजनाहरु संचालनमा आएको उनले जानकारी दिए।
प्राधिकरणको सहायक कम्पनीमार्फत निर्माण हुन लागेका १४० मेगावाटको तनहुँ, ४० मेगावाटको राहुघाट र ३७ मेगावाटको माथिल्लो त्रिसुली थ्रि बि जलविद्युत आयोजनाको काम अघि बढेको पनि उनले बताए। भूकम्पपछि बन्द अवस्थामा रहेको स्वदेशी लगानीमा निर्माणाधिन राष्ट्रिय गौरवको ४५६ मेगावाटको माथिल्लो तामाकोसी आयोजनाको निर्माण चालु आवभित्र सम्पन्न गर्ने गरी अगाडि बढाइएको उनले उल्लेख गरे।
प्राधिकरणकै सहायक कम्पनी चिलिमे जलविद्युत कम्पनीअन्तर्गतका १११ मेगावाटको रसुवागढी, १०२ मेगावाटको मध्यभोटेकोसी, ४२.५ मेगावाटको सान्जेन र १४.८ मेगावाटको माथिल्लो सान्जेन आयोजना छिट्टै निर्माण सम्पन्न हुने अवस्थामा पुगेका पनि उनल जनाएका छन्।
यसैगरी १०६० मेगावाटको माथिल्लो अरुण र ६३५ मेगावाटको दुधकोसी जलाशययुक्त जलविद्युत आयोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयारी अन्तिम चरणमा पुर्याई वित्तीय व्यववस्थापनको आवश्यक कार्य अगाडी बढाइएको पनि जानकारी दिए। ९९.६ मेगावाटको तामाकोशी ५ को विस्तृत अध्ययन पूरा गरी निर्माण प्रकृया अगाडि बढाइएको पनि उनले बताए।
आव २०७२/७३ सम्ममा विद्युत् प्रसारण लाइनको संजाल २९११ सर्किट किलोमिटर रहेकोमा अहिले ३९९० सर्किट किलोमिटर पुगेको घिसिङले बताए। गत आवमा मात्रै सात सय ५७ सर्किट किलोमिटर लाइन निर्माण सम्पन्न भई ६०६ सर्किट किलोमिटर चार्ज भएको पनि उनले बताए। लामो समयदेखि सम्पन्न हुन नसकी रुग्ण बनेको काबेली करिडोरसहित प्रसारणतर्फ ३ र वितरण तर्फ ३४ गरी जम्मा ३७ वटा रुग्ण आयोजना गत आर्थिक वर्षमा सम्पन्न भएको पनि घिसिङले बताए। यस अवधिमा १३ आयोजनाको ठेक्का सम्झौता रद्ध गरी पुनः ठेक्का प्रकृया सुरु भएको छ।
घिसिङले ढल्केबर २२० केभी सवस्टेसन निर्माण सम्पन्न गरी नेपाल भारतबीचको अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन मुजफरपुर ढल्केबरलाई २२० केभीमा चालु गरिएको पनि जानकारी दिए। कटैया कुशाहा १३२ केभी दोश्रो सर्किट र रक्सौल परवानिपुर १३२ केभी प्रसारण लाइनहरुको निर्माण सम्पन्न गरी नेपाल र विहारबीच विद्युत आदान प्रदानको क्षमता विस्तार गरिएको पनि घिसिङले बताए। विगत ३ वर्षभित्र नयाँ निर्माण तथा स्तरोन्नति गरी १७१२ एमभिए क्षमताका प्रसारण सव्स्टेसन थप गरिएको उनले उल्लेख गरे।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।