काठमाडौं- संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेशकुमार भट्टराईले युरोपियन युनियन (इयू)ले नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरूको वायुयान युरोपको आकाश लगाएको उडान प्रतिबन्धको जवाफ दिनु पर्ने बताएका छन्।
‘नेपाली वायुसेवा कम्पनीका वायुयानले युरोपको आकाशमा उडान गर्न नपाउने गरी इयूले लगाएको प्रतिबन्ध ५ वर्ष भइसकेको छ,’ मन्त्री भट्टराईले भने, ‘हामीले इयूले भनेको सबै कुरा पुरा गरिसकेको छौं। अब इयूले हामीलाई किन प्रतिबन्ध फुकुवा नगरेको हो। त्यसको जवाफ उनीहरूले दिनुपर्छ। बिना आधार लगाएको प्रतिबन्धको पनि प्रमाणित हुन पर्छ।’
एभिएसन सेफ्टी रिर्पोट २०१९ सार्वजनिक गर्दै मन्त्री भट्टराईले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको केन्द्रीय कार्यालयल बवरमहलमा गरेको एक कार्यक्रममा यस्तो अभिव्यक्ति दिएका हन्।
नेपालले हवाई सुरक्षालाई संवेदनशील क्षेत्रका रूपमा राख्दै काम गरिरहेको छ। यसलाई अब आउने दिनमा झनै सुधार पनि गर्ने लैजाने उनको भनाइ छ।
‘हवाई उडानमा मौसम र भूगोलको क्षेत्रमा हुने कमजोरीलाई केही छुट हुन्छ। तर, मानवीय कमजोरीलाई क्षमा दिने काम हुँदैन। नेपालमा भएका विमान दुर्घटनामा पनि बढी मानवीय कमजोरी हुने गरेको छ,' उनले भने।
हवाई क्षेत्र संवेदनशील भएका कारण यसमा कुनै पनि कम्प्रमाइज नहुने मन्त्रीको भनाइ छन्।
साथै उनले अब सरकारले बारीको पाटा देख्ने बित्तिकै विमानस्थल बनाउने काम पनि बन्द गर्ने प्रतिबद्धता गरेका छन्।
‘विमानस्थल विस्तारमा भन्दा भएको विमानस्थलको स्तरोन्नतिमा सरकारको ध्यान जान्छ,’ मन्त्री भट्टराईले भने, ‘विमानस्थल बनाउनै परेको अवस्थामा आवश्यकता र विजनेसलाई पनि हेरिन्छ।’
नेपालमा निर्माण भइसकेका ५० भन्दा बढी विमानस्थल र बन्दै गरेको विमानस्थल नै पर्याप्त भएको समेत उनको भनाइ छ।
‘राजनीति गर्ने नेताले जनताको समक्ष जाँदा विमानस्थल निर्माणको प्रतिबद्धता गर्नु पर्ने बाध्यता पनि छ,’ मन्त्री भट्टराईले भने, ‘तर, प्रतिबद्धता सबै लागू हुँदैन। यसलाई फुर्सदका समयमा सोचेर निर्णय लिने काम गरिन्छ।’
साथै मन्त्री भट्टराईले सोही अवसरमा वायुसेवा कम्पनीलाई इन्धनको मूल्य र विदेशीसँग लिने भाडाको विषयमा समेत सहमतिमा निर्णय गर्ने प्रतिबद्धता गरेका छन्।
साथै मन्त्रालयले इन्धन डिपो नभएको विमानस्थलमा समेत डिपो स्थापनाका लागि नेपाल आयल निगमलाई जग्गा उपलब्ध गराउने निर्णय समेत भइसकेको मन्त्री भट्टराईले बताएका छन्। सोही कार्यक्रममा नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक राजन पोखरेलले समेत हवाईं दुर्घटनामा मानवीय कमजोरी बढेको भन्दै त्यसमा क्षमा नहुने बताएका छन्।
‘वायुसेवा कम्पनीमा कार्यरत पाइलटले छिटोछिटो कम्पनी परिर्वतन गर्ने गरेको छन्,' उनले भने, ‘जसका कारण पाइलटका कमजोरीका कारण हुने हवाई दुर्घटना पनि बढी छ।’
वायुसेवा कम्पनीको प्रतिनिधिसमेत रहेको कार्यक्रममा पोखरेलले जहाज दुर्घटना गराउने पाइलटको लाइसेन्स समेत केही समयका लागि निलम्बन गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
‘नेपालमा जहाज तथा कम्पनीको कमजोरीको हुने दुर्घटनाभन्दा पनि मानवीय कमजोरीका कारण हवाई दुर्घटना भइरहेको छ,’ महानिर्देशक पोखरेलले भने, ‘हेलिकोप्टर दुर्घटनाका कारणमा पनि मानवीय कमजोरी नै मुख्य छ। जसका कारण इयूले पनि हामीलाई कालोसूचीबाट हटाएको छैन।’
हामी हरेक जहाज तथा हरेक पाइलटका पछि कुद्न पनि सक्दैनौं। नेपालसँग आवश्यक जनशक्ति पनि छैन। वायुसेवा कम्पनीहरूले आन्तरिक रुपमा पनि कमजोरीलाई सुधार गर्दै लैजानु पर्ने पोखरेलको भनाइ छ।
‘हवाई दुर्घटना जाँचबुझ आयोगले दिइएको सुझावको ८४ प्रतिशतभन्दा बढी विषयमा प्राधिकरणले लागू गरिसकेको छ,’ पोखरेलले भने, ‘तर, कतिपय जाँचबुझ आयोगले पुष्टि नै नहुने आधारमा आफुखुसी दिएको सुझाव भने लागू हुन सक्दैन।’
वायुसेवा कम्पनीहरुले पनि हवाई सुरक्षामा बढी नै ध्यान दिएको उनको भनाइ छ। वायुसेवा कम्पनीले पनि ९२ प्रतिशतभन्दा बढी सुरक्षामा लागि दिएको सुझाव कार्यन्वयन गरिसकेको उनको भनाइ छ।
प्राधिकरणले कन्ट्रोल फ्लाईट इन्टु टेरियन, लस अफ कन्ट्रोल इन फ्लाइट, रन–वे इनक्युजन, रन–वे एक्सक्युर्जन, वाइडलाइफ स्टाइक र मिठ एयर क्युलजनको आधार हवाई सुरक्षाको विषयमा अध्ययन गर्ने गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
वायुसेवा कम्पनीका संचालकले सोही कार्यक्रम हवाई पूर्वाधारको विकासलगायत सरकारले लिने शूल्कमा केही सुधार गर्नु पर्ने बताएका थिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।