• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

हुम्लाको दु:खान्त सडक राजनीति

64x64
नेपाल लाइभ मंगलबार, असार १०, २०७६  १२:३८
1140x725

वर्तमानका कुनै पनि घटनाले सुखान्त वा दु:खान्त परिणाम मात्र दिँदैनन्। विगतको पुरानो पल वा क्षण उल्ट्याएर मस्तिष्कमा बेजोडले सम्झनाको भुमरी चलाइदिन पनि सक्छ। हालसालै हुम्लाको खर्पुनाथमा ११ यात्रु बोकेर हिँडेको जिप कर्णाली नदीमा खसेको कथा पनि लेखकको निम्ति यस्तै घटना हो। खर्पुनाथवासीलाई शोकमा डुबाएको घटनाले आठ वर्षअघिको विष्णुबहादुर शाहीसँगको भेट सम्झायो, जो सडकसँगको सपना र निराशा दुवैसँग जोडिएको थियो। 

विष्णुसँगको भेट २०६९ सालको शरद ऋतुको समय हुम्लाको सदरमुकाम सिमीकोटमा भएको थियो। हिमाली जिल्ला हुम्लामा चिसो बढिसकेको थियो। त्यहाँको विजय होटलमा भेटिएका थिए, विष्णु। पेसाले विद्यालय निरीक्षक उनीसँग हुम्लाको सुखदु:खको कुराकानी भयो। उनीसँगको भेट अगावै मैले हुम्लावासीको सडकसँग जोडिएको सपना र राजनीतिक दलको हानथापबारे बुझेको थिएँ। कुराकानीको प्रसंगमा सडकको विषय पनि उठ्यो।

'हुम्लामा सडक त ७५ जिल्लामै पुगे मात्र पुग्छ,' हुम्लामा सडक कहिले पुग्छ भन्ने जिज्ञासालाई ठट्यौलो शैलीमा जवाफ दिएका थिए शाहीले। तिनै शाहीका आफन्त पनि यसपालिको दुर्घटना गुमेका छन्।

सडक विकास र समृद्धिको आधार हो। यसको लागि सडक सुरक्षित र सहज पनि हुनुपर्छ। बिनायोजना कोरिएका माकुरीको जालो जस्ता सडकले दुर्घटना मात्र निम्त्याउँछन्, जो ग्रामीण नेपाली सडकको वर्तमान अवस्था हो।

कुराकानी भइरहेको समय मुगु, डोल्पा र हुम्ला राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा जोडिनु बाँकी नै थियो। अहिले राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा जोडिन बाँकी जिल्ला हुम्ला मात्र हो। यस हिसावले शाहीको भविष्यवाणी वा विश्लेषण शतप्रतिशत सही थियो। तर, हुम्ला राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा जोडिने सम्भावना जति टाढा थियो, उति नै गाडी चढ्नलाई व्यग्र थियो हुम्लावासीको मन। दुर्गम पहाडी भेगमा बसेर उकाली-ओरालीमा गाडीको कथा मात्र सुन्ने तथा आक्कलझुक्कल मात्र गाडी चढ्न मौका पाउनेलाई यस्तो रहर स्वाभाविक हो। गाडी चढ्ने रहर यात्राको सहजतासँग पनि जोडिएको छ। जीवनमा सहजता खोज्नु सामान्य मानवीय स्वभाव पनि हो। 

हुम्लाको सन्दर्भमा तराई झर्ने वा टाढाको यात्रा तय गर्ने यातायातको साधन हवाइजहाज मात्र हो। हवाई यात्रा आर्थिक हिसाबले सबैको लागि सहज र उपलब्ध हुँदैन। यसै पनि विकट जिल्लामा जीवनयापन सहज हुँदैन। उसमाथि यातायातको अभावमा हुम्लावासीको जीवनशैली निकै कष्टकर छ। यातायातको अभावमा बाहिरबाट पुगेको खाद्य सामग्री निकै महँगो पर्न जान्छ। त्यो समय नै काठमाडौंमा ८० रुपैयाँ पर्ने चिनी त्यहाँ २४० पर्थ्यो।

हुम्लीको सडक–सपनालाई राष्ट्रिय र स्थानीय राजनीतिले पनि नराम्ररी गिजोलेको छ। कर्णाली विकासको नारा हरेक राजनीतिक दलले लगाउँछ। जसरी सपना देखाइन्छ कर्णालीलाई, त्यसरी व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरिँदैन।

यी कारणले हुम्लावासीमा सडकको सपना अझ तीव्र भएको हुन सक्छ। जसको कारण राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा नजोडिए पनि उनीहरुले जिल्लाभित्रको कच्ची सडकका साना गाडी चढाउने निधो गरे। अनि ल्याए मान्छे बोक्ने गाडी हेलिकोप्टर चढाएर। यी गाडीको भाडा महँगो थियो। तैपनि मानिसहरु चढेकै थिए। तर दुर्भाग्य! हेलिकोप्टर चढाएर ल्याइएका गाडी भाडाका लागि मात्र महँगा भएनन्। हुम्लाको खर्पुनाथवासीलाई पनि महँगो साबित भयो। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

हुम्लीको सडक–सपनालाई राष्ट्रिय र स्थानीय राजनीतिले पनि नराम्ररी गिजोलेको छ। कर्णाली विकासको नारा हरेक राजनीतिक दलले लगाउँछ। कर्णाली विकासका योजना बजेट भाषणमा कुनै न कुनै रुपमा आउँछ नै। तर जसरी सपना देखाइन्छ कर्णालीलाई, त्यसरी व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरिँदैन। कर्णालीको बेवास्ताले हुम्ला प्रभावित नहुने कुरै भएन।

सडकको राजनीतिक खिचातानीको घटनाक्रम करिब दुई दशकअघि सुरु भएको पाइन्छ। जिल्ला सदरमुकाम सिमीकोटमा चाँडै सडक पुर्‍याउने उद्देश्यले २०५७ सालमा जिल्ला विकास समितिले चीनसँगको सिमानामा हिल्साबाट सडक खन्न थाल्यो। यो सडक सिमीकोटसम्म ल्याउने योजना थियो।

त्यो समय जिल्ला सभापति तथा कांग्रेस नेता जीवनबहादुर शाही थिए। पछि त्यही बाटो अर्को सिमाना लिमी–लाप्चाबाट पनि खन्न थालियो। सिमीकोट ल्याउने सडक अर्को स्थानबाट खन्नुको उद्देश्य पहिले खन्न सुरु गरेको बाटोमा अवरोध पुर्‍याउनु थियो भन्ने बुझाइ छ यहाँका कांग्रेस नेताहरुको। हुन पनि यो लिमी–लाप्चाबाट खन्न सुरु गरिएको सडकमा कांग्रेस इतरका स्थानीय नेताहरु एक भएर उभिएका थिए।

यस्तै राजनीतिक खिचातानीको परिणाम स्वरुप ८० किलोमिटर सडक दुई दशक बित्दा पनि बनेन। डा बाबुराम भट्टराईले पनि प्रधानमन्त्री हुँदा यो सडक चाँडै पूरा गर्ने बताए। तर, आफूले दिएको आश्वासन पूरा गर्न उनले कति प्राथमिकता दिए भन्ने कुरा त्यसपछिको दिनले बताइसकेको छ। तसर्थ चीनको सीमानाबाट हुम्लाको सदरमुकाम आउने सडक योजनामा स्थानीयदेखि राष्ट्रिय स्तरसम्मका नेताले आफ्नो राजनीतिक रोटी सेके। तर, हुम्लावासीको सडकको तिर्सना मेटिएन। सडकको तिर्सना मेट्ने प्रयास नै थियो सिमीकोटदेखि दक्षिण-पूर्वतिर खनिएको सडक। त्यही सडकको पछिल्लो दु:खान्त कथा हो, ११ जना यात्रु सहितको जिप कर्णाली नदीमा खसेको खबर। जति दु:खान्त भए पनि नेपालको सडकमा यस्तो दुर्घटना सामान्य नै मानिन्छ। कारण, हाम्रा सडक व्यवस्थित र स्तरीय बनिसकेका छैनन्। 

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

नेताहरु जताततै सडक निर्माण गरेर राजनीतिक मुनाफा कमाउने सोचमा छन्। तिनै नेता तथा जनप्रतिनिधिले डोजर किनेर आर्थिक मुनाफा पनि गरिरहेका छन्। निर्माणको क्रममा यसको मजबुती र दिगोपनलाई ध्यान दिइएको छैन।

ग्रामीण भेगमा खनिएका अव्यवस्थित सडक र खतरा मोलेर यसमा यात्रा गरिरहेका मानिसले दुई कुराको इंगित गर्छ। पहिलो, सडक निर्माणमा जोडिएको राजनीति र मुनाफा। दोस्रो, मानिस (यात्रु) मा रहेको सहजताको तिर्सना। 

नेताहरु जताततै सडक निर्माण गरेर राजनीतिक मुनाफा कमाउने सोचमा छन्। तिनै नेता तथा जनप्रतिनिधिले डोजर किनेर आर्थिक मुनाफा पनि गरिरहेका छन्। निर्माणको क्रममा यसको मजबुती र दिगोपनलाई ध्यान दिइएको छैन। यस्तो सडकले पर्यावरण मात्र बिगारेका छैनन्। यात्रामा खतरा र जोखिम पनि निम्त्याइरहेका छन्। यद्यपि मानिसहरु यात्रा गरिरहेकै छन्। जोखिमका साथ यस्तो यात्रा रोज्नुमा उनीहरुले वर्षौंदेखि भोगेको दुःखकष्टले भूमिका खेलेको छ। हरेक मानिसले जीवन सहज होस् भन्ने चाहन्छ। जोखिमहरु भए पनि, दुःखको मात्रा बढी नै भोगेका ग्रामीण भेगका मानिसहरुमा यस्तो विकल्प रोज्नु स्वाभाविक छ। उनीहरुले जुन खालको जीवन बाँच्नुपर्छ र जसरी यात्रा गर्नुपर्छ, त्यसको तुलनामा कच्ची सडकको यात्रा जोखिमयुक्त भए पनि सहज भने पक्कै भएको छ। तर तुलनात्मक सहजता मात्र पर्याप्त छैन। यात्रु सुरक्षित ढंगले गन्तव्यमा पुग्नु पनि पर्छ। किनकि जीवनभन्दा ठूलो र मूल्यवान् अरु चिज हुन सक्दैनन्। 

खर्पुनाथको घटना प्रतिनिधि दुर्घटना हो। किनभने पहाडी भेगका अधिकांश ग्रामीण सडक जोखिमयुक्त छन्। यस्ता सडकले तत्काल केही सहजता देलान्। तर निरन्तरको दुर्घटनाले बढ्ने सामाजिक भार समुदाय र राज्य दुवैलाई बोझिलो बन्न सक्छ। तसर्थ तुलनात्मक सहजता दिने सडकलाई सुरक्षित पनि बनाउँदै लग्नुपर्छ।

सडक विकास र समृद्धिको आधार हो। यसको लागि सडक सुरक्षित र सहज पनि हुनुपर्छ। बिनायोजना कोरिएका माकुरीको जालो जस्ता सडकले दुर्घटना मात्र निम्त्याउँछन्, जो ग्रामीण नेपाली सडकको वर्तमान अवस्था हो। दुर्घटना निम्त्याउने सडकले समृद्धिको सट्टा पीडा र शोकको पहाड मात्र बनाउँछ। त्यसैले तीनै तहको सरकारले सडक निर्माणलाई हुम्लाको राजनीतिक दलले झैं राजनीतिक दाउपेच र नाफा-घाटाको विषय बनाउनु हुँदैन। 

भानु बोखिमका थप लेख :

  • चाहना र बहानाको भुमरीमा बाबुराम

  • सार्वजनिक स्थानमा धूम्रपानको मनोविज्ञान

  • आन्तरिक कलहको उपचारमा असफल कांग्रेस

  • जहाजको सपनामा बस नछुटोस्

  • राजनीतिक संस्कारमा प्रचण्डको सैद्धान्तिक विचलन

  • रवीन्द्र अधिकारी : निभ्यो भरभराउँदो दियो

  • विप्लवमाथि प्रतिबन्ध : खुमबहादुरको बाटोमा रामबहादुर

  • गुरिल्ला युद्धको भय

  • अस्थायी मानकमा छल्किएको सुन्दरी प्रतियोगिता

  • संरचनागत हिंसाको दुष्चक्रमा महिलाको जीवन

प्रकाशित मिति: मंगलबार, असार १०, २०७६  १२:३८

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्