काठमाडौं– वैदेशिक रोजगारमा गएका तथा वैदेशिक रोजगारबाट फर्की आएका कामदार र उसको परिवारको सामाजिक सुरक्षाको लागि वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषको स्थापना गरिएको छ।
कोषमार्फत जम्मा भएको ४ अर्ब ९५ करोड ७९ लाख रकम निष्क्रिय रहेको महालेखाले ठहर गरेको छ। कोषमा यसवर्ष १ अर्ब ६२ करोड ८ लाख रुपैयाँ जम्मा भएको छ। कोषमा प्राप्त रकमको अधिकतम परिचालन हुन नसकेको महालेखा परीक्षकले तयार पारेको ५६ औं वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
कोषको रकम अधिकतम परिचालन हुने गरी कार्यक्रम तर्जुमा गर्नुपर्ने र ती कार्यक्रमहरूलाई कार्यान्वयनमा जोड दिनुपर्ने महालेखाले बोर्डलाई सुझाव दिएको छ। कामदारबाट शुल्क लिने तर लिएको शुल्क यसरी निष्क्रिय रहँदा कामदारबाट लिने शुल्क पुनरावलोकन गरिनुपर्ने महालेखाले उल्लेख गरेको छ।
वैदेशिक रोजगारमा जाने व्यक्तिलाई अनुमति प्रदान गर्दा लिइने दस्तुर असुल गर्ने तर उक्त दस्तुर असुल गर्ने कार्यालयमा आम्दानीको लेखा नराख्ने समस्या रहेको महालेखाको ठहर छ।
वैदेशिक रोजगारमा कामदार पठाउँदा दस्तुर असुल गर्ने प्रत्येक कार्यालयले प्राप्त दस्तुरको लेखाराख्ने, बैंक हिसाब भिडान गर्ने र ती कार्यालयको कोषमा रकम ट्रान्सफर गर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने महालेखाले जनाएको छ।
वैदेशिक रोजगारीमा विगत ३ वर्षदेखि गएका कामदारहरूको अवस्था विश्लेषण गरी महालेखाले रोजगारीका क्रममा मृत्यु तथा अंगभंग हुनेहरूको संख्या बढ्दै गएको ठहर गरेको छ। बोर्डको तथ्यांकअनुसार आव २०७२/०७३ मा ८ सय १६ जना श्रमिकहरूको मृत्यु भएको र १ सय १७ जना श्रमिकहरूको अंगभंग भएको थियो।
०७३/०७४ मा ७ सय ५६ जना श्रमिकहरूको मृत्यु र २ सय ६ जना श्रमिकहरूको अंगभंग भएको थियो। ०७४/०७५को तथ्यांक अनुसार वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा ८ सय २१ को मृत्यु र ३ सय ६१ श्रमिकहरूको अंगभंग भएको देखिन्छ। महालेखाको अध्ययन अनुसार गन्तब्य मुलुकको हावापानी, कामको चाप नेपाली श्रमिकहरूले गन्तब्य मुलुकमा गएर देखाउने व्यवहार, कामदारबीच झैझगडा लगायत कारणबाट मृत्यु तथा अंगभंग हुने गरेको महालेखाले उल्लेख गरेको छ।
यसरी वैदेशिक रोजगारमा जाने श्रमिकहरूलाई रोजगारदाता देशमा गएर कस्तो व्यवहार गर्ने, कसरी काम गर्ने, त्यो देशको नीतिगत अवस्था कस्तो छ सो सम्बन्धमा जानकारी दिनुपर्ने महालेखाले जनाएको छ।
विदेशमा कामको सिलसिलामा हुने मृत्यु तथा अंगभंगको न्यूनीकरणको लागि आवश्यक उपायको खोजी गरी निराकरण गर्न जरुरी रहेको देखाइएको छ। कोषमा प्राप्त रकम श्रमिकहरूको हकहितको लागि आवश्यक ठाउँमा उपयोग गरिनुपर्ने जनाइएको छ।
वैदेशिक रोजगार बोर्डको विगत ५ वर्षदेखिको आम्दानी खर्च विश्लेषण गरी महालेखा परीक्षकले तयार पारेको प्रतिवेदन अनुसार वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषको कुल आम्दानीको ७ दशमलव ७४ प्रतिशत देखि १० दशमलव ८० प्रतिशत मात्रै खर्च भएको उल्लेख गरिएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
