काठमाडौं– आयातका तुलनामा निर्यातको अंश निकै कम भएपछि मुलुकको वैदेशिक व्यापारमा सन्तुलन कायम हुन सकेको छैन। ईन्धन, यातायातका सामग्री, विद्युतीय सामाग्री तथा मेसिनरी सामग्रीको बढी आयात देखिन्छ। तर पछिल्लो समय कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले कृषि क्षेत्रका वस्तुमा पनि निकै ठूलो परिमाणमा आयात हुने गरेको तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ।
कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री चक्रपाणि खनालले कृषि क्षेत्रको वर्तमान अवस्थाका बारेमा आइतबार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई जानकारी गराएका छन्।
चामल आयात
-आ.व. २०७३/७४ मा २३ अर्व ८७ करोडको
-आ.व २०७४/७५ मा २९ अर्व ५३ करोड
-चालु आ.व. को पहिलो पाँच महिना अवधिमा १३ अर्व ५८ करोड
मकै आयात
-आ.व. २०७३/७४ मा १० अर्व ६३ करोड
-आ.व २०७४/७५ मा १२ अर्व ५५ करोड
-चालु आ.व. को पहिलो पाँच महिना अवधिमा ५ अर्व १९ करोड
भटमास आयात
-आ.व. २०७३/७४ मा १६ अर्व ९७ करोडको भटमास र भटमास तेल
-आ.व २०७४/७५ मा १८ अर्व १५ करोड
-चालु आ.व. को पहिलो पाँच महिना अवधिमा ७ अर्व ५ करोड
आलु आयात
-चिप्स प्रयोजनका लागि आलुको आयात वढिरहेको छ । नेपालमा चिप्सको लागि आलु खासै उत्पादन गरिदैन ।
-आ.व. २०७३/७४ मा ५ अर्व ५२ करोडको आलु आयात
-आ.व २०७४/७५ मा ६ अर्व ३५ करोड पुगेको
-चालु आ.व. को पहिलो पाँच महिना अवधिमा ३ अर्व ९९ करोड
स्याउ आयात
-आ.व. २०७३/७४ मा ४ अर्व ८७ करोडको स्याउ आयात
-आ.व २०७४/७५ मा ५ अर्व ६३ करोड
-चालु आ.व. को पहिलो पाँच महिना अवधिमा २ अर्व ५६ करोड
पशुपन्छीतर्फको आयात
-गाई,गोरु,बाच्छा,बाच्छि : रु. ८० लाख २० हजार
-रागो,भैसी,पाडा,पाडीको आयात : रु. ७३ करोड ६१ लाख ७५ हजार
-बोका,बाख्रा :रु. एक अरव ६९ करोड ९३ लाख ६० हजार
-बंगुर,सुँगुर : रु.६८ लाख ६हजार
-घोडा,खच्चर : रु.७ करोड ५ लाख ६४ हजार
-प्यारेन्ट स्टक चल्ला लेयर्स : रु. ८ करोड ६१ लाख ६८ हजार
-प्यारेन्ट स्टक चल्ला ब्रोइलर : रु. ५२ करोड २६ लाख ३६ हजार
-ग्रान्डप्यारेन्ट स्टक : रु. ३० करोड ५८ लाख ९२ हजार
जम्मा :रु. ३ अर्ब १२ करोड २३ लाख ३० हजार
पशुजन्य पदार्थ
-काँचो दुध : रु. ९५ लाख १२ हजार
-धुलो दुध : रु. ४३ करोड ९० लाख 69 हजार
-अन्य दुधजन्य उत्पादनहरु :रु. १ अरव ५३ करोड ९२ लाख ४१ हजार
-एस.पी.एफ.एग : रु. १ करोड १२ लाख २० हजार
-खाने माछा : रु.८० करोड ९१ लाख ७१ हजार
-फ्रोजन मटन, चिकेन, पोर्क आदि : रु. ३ करोड ५९ लाख ६८ हजार
-राँगोको मासु : रु. ५१ लाख २० हजार
जम्मा :रु. २ अर्ब ८४ करोड ९३ लाख १ हजार
-सिद्रा माछा सिपि फिस मिल बोन मिल आदि : रु. ११ करोड ४२ लाख ४५ हजार
जम्मा :रु. २ अरव ४६ करोड २२ लाख ६० हजार
कृषिजन्य वस्तुको जम्मा आयात- रु. ८ अर्ब ४३ करोड ३८ लाख ९१ हजार
आयात बढ्नुका कारण
-जनसंख्यामा वृद्धि र मानिसको प्रति व्यक्ति आम्दानीमा भएको वृद्धिसंगै मसिना तथा वास्नादार चामलको माग बढ्दै गएकाले यसको आयात बढ्दो रहेको छ ।
-भारतीय उत्पादनसंग आन्तरिक उत्पादन मूल्य प्रतिस्पर्द्धात्मक नहुनु
-बजारकेन्द्रित उत्पादन प्रणाली कम हुनु ।
-उत्पादन सामाग्रीको उपलब्धता र गुणस्तरका लागी सरकारी र नीजि क्षेत्रबाट संरचनामा निर्माणमा कम लगानी ।
-प्राथमिक उत्पादनमा नै बढी जोड तथा कृषिजन्य औद्योगिकरणको कमी
-उत्पादक र उपभोक्ताबीच मूल्यमा ठुलो फरक ।
-कृषि तथा पशुपन्छी क्षेत्रमा सार्वजनिक र नीजि लगानी कम ।
-स्थानीय तहले कृषि भन्दा अन्य क्षेत्रमा लगानी गर्ने प्रवृत्ति बढ्दो ।
-अनुदानको प्रभावकारी परिचालन र लक्षित वर्गसम्म पहुँच ।
-पशुपालन र पोल्ट्री व्यवसाय फस्टाउदै गएको र त्यसका लागि आवश्यक दाना प्रयोजनका लागि विशेषत मकैं र भटमासको पिना आयात अधिक रहेको छ ।
-तरकारी बाली तर्फ मुख्यत आलु र प्याजको आयात अत्याधिक देखिएको भएता पनि अन्य ताजा तरकारीका सम्बन्धमा भने लगभग व्यापार सन्तुलनको अवस्था देखिन्छ ।
विगतका वर्षहरुका तुलनामा पछिल्ला वर्षमा मुलुकको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कृषि तथा पशुपन्छी क्षेत्रको योगदान घट्दो क्रममा रहेको छ।
कृषि प्रधान मुलुक भनिएपनि घट्दै गएको आन्तरिक उत्पादकत्वका कारण कृषि वस्तुमै परनिर्भर हुनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
मुलुकले वार्षिक रुपमा वैदेशिक व्यापारमा व्यहोर्दै आएको घाटामा कृषि वस्तु तथा खाद्यन्नको आयात धेरै देखिनु सकारात्मक नभएको अर्थविज्ञहरु बताउँछन्।
तर खाद्य वस्तु आयात नियन्त्रण र आन्तरिक उत्पादकत्व वृद्धिका लागि सरकारले चालेका कदमहरुको प्रभावकारिता भने निकै कम मात्र देखिएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।