पोखरा– रुपा गाउँपलिकामा ९ हजार जनसंख्या स्वच्छ खानेपानीको पहुँचभन्दा बाहिर रहेको पाइएको छ।
गाउँपालिकाकाले कुल जनसंख्याको ५० प्रतिशतले स्वच्छ खानेपानी नपाएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष नवराज ओझाले जानकारी दिए। ‘अहिले पनि लगभग २२ सय ५० घरधुरी खानेपानी धाराको पहुँचभन्दा बाहिर छन्,’ उनले भने।
२०६८ को जनगणनाअनुसार यहाँको जनसंख्या १४ हजार ५ सय थियो। चालु आर्थिक वर्षसम्म आइपुग्दा जनसंख्या बढेर १८ हजारको हाराहारीमा पुगेको विभिन्न सर्वेक्षणले देखाएको छ।
‘हामीले सर्वे मात्रै गर्दा पनि सबै ठाउँमा पानी पुर्याउन ४५ करोड रुपैयाँ बजेट चाहिने देखियो,’ ओझाले भने।
ग्रामीण भूगोल र खानेपानी स्रोतका अभावमा सबैलाई पानी पुर्याउन समस्या रहेको गाउँपालिकाका अध्यक्ष ओझाले बताए। ‘हामी यसै आर्थिक वर्षमा खानेपानीको समस्या रहेका सबै ठाउँमा सुविधा पुर्याउने गरी काम गरिरहेका छौं,’ उनले भने।
१९ परियोजना सञ्चालनमा
खानेपानीको पहुँच सबै समक्ष पुर्याउन गाउँपालिकाले यसवर्ष १ करोड ७० लाख छुट्याएको छ। जसअनुसार विभिन्न दातृ निकायसँग समन्वय गरेर गाउँपालिकाले १९ वटा खानेपानीको मात्रै परियोजना चलाइरहेको छ।
गाउँपालिका अध्यक्ष ओझाका अनुसार आफ्नो क्षेत्रभित्र रहेका ७ वटै वडाका विभिन्न स्रोतको खोजी गरेर त्यतैबाट खानेपानी ल्याउने काम भइरहेको छ।
‘गाउँपालिकाभित्रैका विभिन्न मुहानहरूलाई व्यवस्थापन गरेर खानेपानी परियोजना चलाइरहेका छौं,’ उनले भने।
स्थानीय मुहानको खोजी गरेर त्यसलाई प्रयोगमा ल्याउँदा पानी स्वच्छ पनि हुने र लागत पनि कम लाग्ने उनको तर्क छ।
गाउँपालिकाको मुहानभन्दा बाहिरको स्रोत खाजेर खानेपानी समस्या दीर्घकालीन रुपमा समाधान गर्न पनि प्रयत्न भइरहेको ओझाले सुनाए।
‘अहिले सबै स्रोत गाउँपालिका भित्रकै छन्। ती स्रोत दीर्घकालीन भने होइनन्,’ उनले भने, ‘गाउँपालिका बाहिरबाट पानी ल्याएर भए पनि ५० औँ वर्षलाई पुग्ने पानीको स्रोत खोजी गरिहेका छौँ।’
उनले बाहिरबाट पानी ल्याउन प्रदेश सरकारसँग समन्वय गर्ने पनि जानकारी दिए। प्रदेश सरकारले गाउँपालिकाको खानेपानी समस्या समाधान गर्न ५० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएको छ।
‘त्यो बजेट बाहिरको स्रोत सर्वे गर्न हो। त्यसबाट बचेको रकम पनि खानेपानी स्रोत व्यवस्थापनमै खर्च गर्ने लक्ष्य राखेका छौं,’ उनले भने।
युनिका फाउन्डेसनसँग सम्झौता
गाउँपालिका र युनिका फाउन्डेसन, नेदरल्यान्डबीच खानेपानीको परियोजना सञ्चालन गर्न शुक्रबार सम्झौता भएको छ।
रामकोट सोलार लिफ्टिङ पानी आपूर्ति तथा सरसफाइ परियोजना नाम दिइएको उक्त परियोजनामा फाउन्डेसनले ३ करोड ४३ लाख अनुदान दिने सम्झौता भएको छ।
संस्थाका देशीय सहायक निर्देशक सुष्मा थापाका अनुसार परियोजना सुरु भएको मितिदेखि ३० महिनामा सकिने छ।
उक्त परियोजनाको कुल लागत ५ करोड ८९ लाख रुपैयाँ रहेको गाउँपालिका प्रमुख नवराज ओझाले जानकारी दिए।
‘परियोजनामा रेडक्रस कास्की शाखाले योजना सञ्चालन अवधिभरका लागि ३ लाख रुपैयाँ बरारबरको अफिस उपलब्ध गराउनेछ,’ ओझाले भने, ‘त्यसमा गाउँपालिकाले ५३ लाख रुपैयाँ र जनसमुदायबाट १ करोड ८८ लाख रुपैयाँ बराबरको श्रमदान गर्नेछन्।’
खानेपानी योजनापछि ३ सय ३९ घरधुरीमा खानेपानी धारा पुग्ने उनले जानकारी दिए।
रुपा गाउँपालिका–७ मा सञ्चालन हुने उक्त परियोजना पश्चात गाउँपालिकाका १ हजार ९ सय जनसंख्या लाभान्वित हुनेछन्।
‘परियोजनामा २ वटा सोलार स्टेशन, २ सय १० वटा सोलार प्लेट र २ वटा पानी तान्न प्रयोग हुने पम्प प्रयोग हुनेछन्,’ फाउन्डेसनका प्रतिनिधि रमेश पौडेलले भने, ‘परियोजनाका लागि चाहिने सम्पूर्ण पूर्वाधार सूर्योदय ऊर्जाले उपलब्ध गराउने सम्झौता भएको छ।’
पानीमात्रै नभएर सोलार पनि जोडिने हुनाले समयावधि लामो राखिएको पौडेलले बताए। उनले भने, ‘आयोजना ३० महिनामा सकिने भए पनि त्योभन्दा अघि नै स्थानीयले खानेपानी पाउँछन्।’
पम्पले पानी फालेको १ वर्षसम्म कामको प्रकृति पनि परीक्षण गर्नुपर्ने भएकाले सो समय पनि योजना अवधिमै जोडिएको उनले प्रष्ट्याए।
खानेपानीको सुविधा पुगेमा गाउँपालिकाको कृषि विकासमा पनि टेवा पुग्ने कार्यक्रम व्यवस्थापक शुक्रराज सुवेदीले दाबी गरे।
‘खानेपानीको सुविधा घरघरमा पुग्यो भने यसले आयआर्जनलाई पनि सहयोग पुग्छ,’ उनले भने, ‘हामीले होमस्टे, मौरीपालन, च्युरी उत्पादनमा पनि जोड दिनेछौँ।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1698918398-1698987692.png)
-1764146706.png)
