काठमाडौं– शनिबार बेलुका यती एयरलाइन्सको नाइन एन एचडब्लु कलसाइन जेट स्ट्रिम जहाज नेपालगन्जबाट २१ यात्रु लिएर काठमाडाैं आउँदै थियो।
उडान नम्बर ४२६ को जहाज बेलुका ८ः३० बजे त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरणको क्रममा धावन मार्गबाट चिप्लियो। यद्यपी जहाजमा रहेका २१ यात्रु र चालक दलका ३ सदस्य भने सकुशल नै रहे। तर, जहाज धावन मार्ग छोडेर घाँसे मैदानको हिलोमा गएर गाडियो।
जहाजको नोजल व्हिल भाँचिन पुग्यो। जसका कारण धावनमार्गमा अन्य जहाज ल्यान्ड गर्न नमिल्ने अवस्था आएको थियो। नोजल भाँचिएपछि जहाज भने सुरक्षित हुन पुगेको थियो।
एयरलाइन्सका प्राविधिक इन्जिनियरको सहयोगमा विमानस्थलका कर्मचारीले १२ घण्टापछि आइतबार बिहान ८ः१५ बजे मात्रै जहाज रनवेमा निकाल्न सफल भए। जहाजलाई पार्किङ क्षेत्रमा पु¥याएपछि मात्रै पूर्ण रुपमा बन्द रहेको विमानस्थल खुल्ला गरिएको हो।
नेपालगन्जबाट यतीलगत्तै उडेको बुद्ध एयरलाइन्सको जहाजलाई भने भैरहवा डाइभर्ट गरिएको थियो। विमान दुर्घटनापछि नेपाल आउँदै गरेका ६ वटा अन्तर्राष्ट्रिय उडानका जहाजहरुलाई ढाका, कलकत्ता र नयाँ दिल्ली डाइर्भट गरिएको थियो।
यसैगरी नेपालबाट उडान भर्न तयारी अवस्थामा रहेका हिमालय एयरलाइन्सका दुई उडान सहित अन्य ३ उडान पनि रद्द भएका थिए। तत्कालिन समयमा आन्तरिकतर्फका ४ वटा जहाज पनि काठमाडौं आउँदै थिए। जसमा बुद्ध एयरका ३ वटा र श्री एयरलाइन्सको एक उडान नेपालगन्ज, भैरहवा लगायत अन्य विमानस्थलमा डाइभर्ट गरिएको थियो।
शनिबार रद्द भएका उडान आइतबार बिहान ८ः२५ बजेपछि क्रमशः सुचारु गरिएको छ।
कसरी भयो घटना?
जहाज त्रिभुवन अन्तनर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गर्ने समयमा भारी वर्षा भएको थियो। जहाज अवतरण गर्नसक्ने अवस्था नभएपछि पाइलटले जहाज ‘ओभरसुट’ गर्नु पर्ने अवस्था हुन्थ्यो। तर, पाइलटमा बढी आत्मविश्वास भएका कारण ठूलो वर्षा भइरहेको बेला पनि जहाज ‘ल्यान्ड’ गरिएको प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको हो।
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेलका अनुसार प्रारम्भिक अध्ययनमा जहाजमा प्राविधिक त्रुटि छैन। उनले भने,‘जहाज मानवीय कमजोरीका कारण दुर्घटना भएको देखिन्छ। यस विषयमा प्राधिकरणले छानबिन गरेर सत्थतथ्य विवरण बाहिर ल्याउने छ।’
यस घटनामा पाइलटले रन–वेमा जहाज ‘टेक अफ’ नगराएको अवस्था देखिएको छ। जसका कारण जहाज हिलोमा गाडिएको छ। केही वर्ष अगाडि विमानस्थलमा अवतरणका क्रममा भएको टर्किस एयरको जहाज दुर्घटनासँग मिल्दोजुल्दो गरी दुर्घटना भएको पोखरेल बताउँछन्।
‘रन–वेमा जहाजको अगाडिको टायर लक हुनुलाई असुरक्षित मानिन्न। तर, रन–वेबाट जहाज चिप्लिनुलाई खतराको रुपमा हेरिन्छ।’, पोखरेलले बताए। विमानस्थलको रन–वे ठूलो भएकै अवस्थामा कसरी जहाज घाँसेमैदानमा गयो भन्ने विषयमा अध्ययन आवश्यक छ। प्राधिकरणले यस विषयमा अध्ययन गर्ने उनले प्रष्ट पारे।
‘विश्वमा जहाज ल्यान्ड गर्ने क्रममा यस्तो घटना घटिरहेको हुन्छ। तर, हामीकहाँ एउटा मात्रै रन–वे भएका कारण ठूलो समस्या आएको हो।’, लामो समय उडान अवरुद्ध भएको कारण प्रष्ट्याउँदै उनले भने, ‘जहाज सुरक्षित तबरबाट निकाल्नु पर्ने भएकोले केही समय बढी लागेको हो। अर्को कुरा जहाजलाई बल प्रयोग गरेर तान्न पनि पाइँदैन।’
यतीका विमान चिप्लिने घटना बढ्दो
यसै विषयमा यती एयरलाइन्सका बजार व्यवस्थापक भिमराज राईले प्राविधिक विषयमा भएका कारण आफूले केही नबोल्ने बताए। तर, यात्रुलाई केही नभएको र जहाजमा मात्रै क्षति पुगेको उनको भनाइ छ।
तर, यती एयरलाइन्सको जहाज अवतरण गर्ने बेलामा बारम्बार समस्या आइरहेको छ। हालसम्मको इतिहास हेर्ने हो भने यतीको जस्तो समस्या बुद्ध, श्री, सिम्रिकलगायतका विमानमा भने देखिएको छैन।
गत चैत, बैसाख र जेठमा लगातार यतीको जेट स्ट्रिम जहाज भैरहवा, पोखरा र चितवनमा अवतरणका क्रममा कहिले रन–वेबाट चिप्लिएर घाँसे मैदानमा जाने र कहिले रन–वेमा टायर लक हुने घटना घटिरहेको छ। तर, नियमक निकाय नेपाल नागरिक उड्डयन प्रधिकरण भने प्राविधिक कुरा भन्दै शक्तिको भरमा छानबिन गर्ने गरेपनि कारबाही गर्न भने चुकिरहेका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।