निर्वाचन विशेष

यी १४ ‘हेबिवेट’ नेता जो संसद्‌मा देखिने छैनन्

भूपेन्द्र शाह ठकुरी बिहीबार, मंसिर ८, २०७९ १६:४०

काठमाडौं– मंसिर ४ गते सम्पन्न प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभा निर्वाचनको मत परिणाम आउने क्रम जारी छ। यस पटकको निर्वाचनमा दलका ठूला धेरै नेता पराजित भएका छन्।

पार्टी भित्रको अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, टिकट वितरणमा असन्तुष्टि र नयाँलाई अवसर नदिनाले परीक्षण भइसकेका नेताहरुलाई यस पटक जनताले पत्याएनन्।

कसले कोसँग हारे?
ईश्वर पोखरेल
ईश्वर पोखरेल नेकपा एमालेका वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन्। काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ बाट उम्मेदवार रहेका पोखरेल नेपाली कांग्रेसका प्रदीप पौडेलसँग पराजित भए।

पौडेलले १५ हजार २३७ मत प्राप्त गर्दा पोखरेलले १० हजार १७५ मतमा चित्त बुझाए। रक्षामन्त्री भइसकेका पोखरेलले २०७४ सालको निर्वाचनमा काठमाडौं- ५ बाटै जितेका थिए।

सुरेन्द्र पाण्डे
नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष सुरेन्द्र पाण्डे चितवन २ बाट पराजित भएका छन्। पाण्डे राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका हरि ढकालसँग पराजित भएका हुन्।

ढकालले ३४ हजार १८९ मत ल्याउँदा निकटतम प्रतिद्वन्द्वी रहेका पाण्डेले २६ हजार ६०८ मत प्राप्त गरे। त्यसैगरी नेपाली काँग्रेसका विश्वनाथ पौडेलले २४ हजार ९९० मत प्राप्त गरे।

पाण्डेको पहिलो संसद् यात्रा भने २०५४ बाट सुरु भएको हो। त्यतिबेला उनी राष्ट्रिय सभाको सदस्य निर्वाचित भएका थिए। त्यसपछि उनी संविधान सभा निर्वाचन २०६४ र २०७० मा निर्वाचित भएका थिए। यस्तै, प्रतिनिधि सभा सदस्य २०७४ मा चितवन २ बाट नै निर्वाचन जितेका थिए।

पूर्वअर्थमन्त्री समेत रहेका पाण्डेको संसद्‌ यात्रामा यसपटकका लागि ब्रेक लागेको छ।

शंकर पोखरेल
नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेल माओवादी केन्द्रकी रेखा शर्मासँग पराजित भए। रेखाले २६ हजार ८ सय ७७ मत ल्याउँदा पोखरेलले २६ हजार १ सय ८९ मत प्राप्त गरे। उनी १९६ मतले पराजित भए।

केपी ओली निकट रहेका पोखरेल लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री समेत भइसकेका छन्।

लेखराज भट्ट
नेकपा एमालेका सचिव एवं एमाले सुदूरपश्चिम प्रदेश इन्चार्ज लेखराज भट्ट कैलाली- ४ बाट पराजित भएका छन्। उनी कांग्रेस सुदूरपश्चिम प्रदेश सभापति वीरबहादुर बलायरसँग पराजित भएका हुन्।

बलायरले २६ हजार २२० मत प्राप्त गरेर विजयी हुँदा भट्टले २२ हजार ६१३ मत ल्याए।

नेकपा विभाजित हुँदा भट्टले माओवादी परित्याग गर्दै एमाले रोजेका थिए। उनी नेकपा माओवादी केन्द्रबाट २०६४ को पहिलो संविधान सभा निर्वाचनमा कैलाली- ५ बाट निर्वाचित भएका उनी २०७४ को निर्वाचनमा कैलाली- ४ बाट निर्वाचित भएका थिए।

भट्ट २०७६ मंसिर ५ मा उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री, २०६५ मा श्रम तथा यातायात व्यवस्था मन्त्री, २०६७ मा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री र २०६८ मा वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री बनेका थिए।

महेश बस्नेत
नेकपा एमालेका पोलिटब्यूरो सदस्य महेश बस्नेत भक्तपुर क्षेत्र नम्बर २ बाट पराजित भए। बस्नेत कांग्रेसका उम्मेदवार दुर्लभ थापासँग ८ सय २३ मतान्तरले पराजित भएका हुन्।

सत्ता गठबन्धनका साझा उम्मेदवार थापाले २३ हजार ५०० मत पाए भका थिए भने बस्नेतले २२ हजार ६७७ मतमा चित्त बुझाए।

सांसद अपहरणदेखि संसदमा चर्को बोलेका कारण चर्चामा आएका बस्नेत उद्योग मन्त्री समेत बनेका थिए। उनी २०७४ सालको निर्वाचनमा भक्तपुर- २ बाट निर्वाचित भएका थिए।

कृष्ण राई
नेकपा एमाले काठमाडौं जिल्ला अध्यक्ष समेत रहेका कृष्ण राई काठमाडौं- ३ बाट पराजित भएका छन्। राईलाई नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सन्तोष चालिसेले पराजित गरेका हुन्।

चालिसेले १५ हजार १५८ मत ल्याएर विजयी हुँदा राईले ११ हजार ११ हजार १९६ मत ल्याए।

देव गुरुङ
नेकपा माओवादी केन्द्रका महासचिव देव गुरुङले प्रतिनिधि सभा निर्वाचन हारेका छन्। उनी नेकपा एमालेका पृथ्वी सुब्बा गुरुङसँग पराजित भएका हुन्।

पृथ्वीले ३४ हजार ९९६ मत प्राप्त गर्दा देवले ३१ हजार ७८१ मत मात्र ल्याए। देव २०७४ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा यसै क्षेत्रबाट विजयी भएका थिए भने पृथ्वी यहीँबाट प्रदेश सभामा निर्वाचित भएर गण्डकी प्रदेशको मुख्यमन्त्री बनेका थिए।

माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डका विश्वासपात्र मानिने देव गुरुङको पनि यस पटक संसद्मा भेटिने छैनन्।

विरोध खतिवडा
नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीका नेता विरोध खतिवडा मकवानपुर निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ बाट एमालेका महेश बर्तौलासँग पराजित भए। बर्तौलाले ३४ हजार ९९६ मत प्राप्त गर्दा खतिवडाले ३० हजार ३१६ मत ल्याएका थिए।

६२ वर्षीय खतिवडा समाजवादीका स्थायी कमिटी सदस्य हुन्। उनी २०४८ देखिका सांसद् हुन्।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका खतिवडा यस पटक संसद बन्नबाट वञ्चित भएका छन्। खतिवडालाई पराजित गर्ने महेश उनकै राजनीतिक चेला हुन्।

जीवनराम श्रेष्ठ
नेकपा एकीकृत समाजवादी जीवनराम श्रेष्ठ काठमाडौं- ८ बाट पराजित भए। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका विराजभक्त श्रेष्ठसँग पराजित भएका हुन्। यो क्षेत्रमा जीवनरामले तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाएका छन्।

निर्वाचित हुने विराजभक्तले १० हजार १०५ मत ल्याउँदा हाम्रो नेपाली पार्टीका सुमन सायमीले ५ हजार ८८९ मत ल्याएका दोस्रो भएका थिए भने तेस्रो भएका जीवनरामले ४ हजार ८७७ मत ल्याएका थिए।

जीवनराम २०७४ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा एमालेका तर्फबाट यही क्षेत्रमा निर्वाचित भएका थिए।

जगन्नाथ खतिवडा
एकीकृत समाजवादी पार्टीका प्रवक्ता समेत रहेका जगन्नाथ खतिवडा आफ्नै पूर्वसहकर्मी एमालेका अम्मरबहादुर रायमाझीसँग पराजित भए।

उदयपुर क्षेत्र नम्बर २ बाट उम्मेदवार बनेका रायमाझीले १५ हजार २५१ मत ल्याउँदा खतिवडाले १२ हजार ८९३ मतमा चित्त बुझाएका छन्।

६० वर्षीय खतिवडा समाजवादीका उपमहासचिव समेत हुन्। उनी २०७० को दोस्रो संविधान सभा निर्वाचनमा उदयपुर- ३ मा कांग्रेस उम्मेदवार नारायणबहादुर कार्कीसँग पराजित भएका थिए।

रामकुमारी झाँक्री
एकीकृत समाजवादी पार्टीकी सचिव नेतृ रामकुमारी झाँक्री आफ्नै पूर्वसहकर्मी एमालेका गोकर्णराज विष्टसँग पराजित भएकी छिन्। विष्टले २८ हजार ४७६ मत प्राप्त गर्दा झाँक्रीले २६ हजार ४४२ मत ल्याइन्।

२०७४ सालमा नेकपा एमालेको समानुपातिक सूचीबाट प्रतिनिधि सभा सदस्य भएकी झाँक्री पार्टी विभाजनपछि सहरी विकास मन्त्री बनेकी थिइन्।

उपेन्द्र यादव
जनता समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव जनमत पार्टीका अध्यक्ष सिके राउतसँग ठूलो मतान्तरले पराजित भए। राउतले ३५ हजार ४२ मत ल्याउँदा यादवले १६ हजार ९७९ मात्र ल्याउन सके।

२०३२ सालमा वामपन्थी दल निकट विद्यार्थी राजनीतिमा आबद्ध भएका यादव २०४८ सालपछि नेकपा एमालेमा आबद्ध भएका थिए। २०५६ सालसम्म एमालेको सुनसरी र मोरङ जिल्ला कमिटीको नेतृत्व गर्दै २०५६ सालमा एमाले परित्याग गरेका थिए।

२०६३ सालपछि मधेसी जनअधिकार फोरम नेपाल पार्टी गठन गरी त्यसको अध्यक्ष बनेका यादवले एमालेबाट बाहिरिएको अशोक राई समूहलाई समेटेर संघीय समाजवादी फोरम गठन गर्दै त्यसको नेतृत्व लिए। उनी हाल जनता समाजवादी पार्टीको अध्यक्ष छन्।

यादव संविधानसभा निर्वाचन २०६४ मा सुनसरी- ५ बाट, संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा सुनसरी- ५ बाटै र २०७४ मा सप्तरी- २ बाट निर्वाचित भएका यादव पटक पटक मन्त्री भइसकेका छन्।

लक्ष्मणलाल कर्ण
लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीका नेता लक्ष्मणलाल कर्ण पराकिलो मतान्तरसहित जसपाका प्रदीप यादवसँग पराजित भएका छन्। यादवले २२ हजार ५३७ मत ल्याउँदा कर्णले १ हजार ११७ मत मात्र ल्याउन सके। उनी सो क्षेत्रमा चौथो भएका छन्।

कर्ण यसअघि पर्सा- ४ बाट निर्वाचित भएका थिए। संविधान सभा सदस्य निर्वाचन २०६४ र २०७० मा लगातार समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट उनी संसद् छिरेका थिए। यस पटकको पराजयसँगै उनको संसदीय यात्रामा ब्रेक लागेको छ।

ओनसरी घर्ती
पूर्वसभामुख एवं माओवादी केन्द्रकी नेतृ ओनसरी घर्ती काठमाडौं- २ बाट पराजित भएकी छिन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी उम्मेदवार सोविता गौतमसँग पराजित भएकी हुन्।

सोबिता गौतमले १५ हजार २२९ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा घर्तीले ९ हजार ४४९ मत मात्र ल्याउन सकिन्। उनी सो क्षेत्रमा चौथो स्थानमा सीमित भइन्।

घर्तीले संविधान सभा निर्वाचन २०६४ मा समानुपातिक सदस्य, दोस्रो संविधान सभा निर्वाचन २०७० र २०७४ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा रोल्पा- २ बाट जितेकी थिइन्।

संविधान जारीपछि रुपान्तरित व्यवस्थापिका संसद्मा पहिलो महिला सभामुख (२०७२–२०७४) बनेकी उनी संविधानसभा उपाध्यक्ष तथा व्यवस्थापिका संसद् उपसभामुखकी (२०७०–२०७२) को जिम्मेवारी प्राप्त गरेकी थिइन्।

पम्फा भुसाल
नेकपा माओवादी केन्द्रकी उपमहासचिव पम्फा भुसाल प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा ललितपुर- ३ बाट पराजित भएकी छिन्। उनलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी तोसिमा कार्कीले हराएकी हुन्।

तोसिमा ३१ हजार १३६ मत ल्याएर निर्वाचित हुँदा भुसालले ८ हजार ७६९ मत प्राप्त गरेकी थिइन्। उनी सो क्षेत्रमा तेस्रो भइन्।

संविधान सभा सदस्य निर्वाचन २०६४ र प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७४ मा ललितपुर- ३ बाट निर्वाचित भुसाल पटक पटक मन्त्री भइसकेकी छिन्।