काठमाडौं- इरानी वरिष्ठ नेताले अली सालेगाले इरानमाथि लगाइएका सबै प्रतिबन्ध हटाउने सर्तमा मात्रै पेरिस जलवायु सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने बताएका छन्।
सालेगाले प्रतिबन्धले दिगो ऊर्जालगायत अन्य क्षेत्रमा इरानको विकासमा बाधा पुर्याएको बताएका छन्। इरान विश्वको आठौं ठूलो कार्बन उत्सर्जन गर्ने देश हो, तर पेरिस जलवायु सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्ने केही देशहरूमध्ये यो एक हो।
हालैका वर्षहरूमा इरानमा दिगो ऊर्जामा विदेशी लगानी तीव्र रूपमा घटेको छ, तर उत्सर्जन बढेको छ। इरानमा खानेपानीको समस्यालाई लिएर भएको आन्दोलन पनि सरकारले हिंसात्मक रुपमा अन्त्य गरेको छ ।
ग्लास्गोमा भएको जलवायु सम्मेलनमा राष्ट्रपति इब्राहिम रायसी सहभागी भएका थिएनन्। उक्त सम्मेलनमा सहभागी हुन देशको प्रतिनिधिमण्डल पठाइएको थियो। सहभागी प्रतिनिधिले आर्थिक नाकाबन्दीमा राहतका लागि आग्रह गरेका थिए।
सलेगाले भने, ‘विश्वका अन्य देशहरू जस्तै इरानमा पनि जलवायु परिवर्तनको असर परेको छ । देशमा वार्षिक वर्षा घटेको छ र नदीमा आउने पानी ४० प्रतिशतले घटेको छ। यसका कारण कृषि र उद्योगधन्दा प्रभावित मात्र नभएर खानेपानीको समेत अभाव भएको छ ।’
यद्यपि, इरानले आफ्नै पानी आपूर्तिमा क्षति पुर्याएको आरोप छ। देशमा लाखौं ईनार खनेको र कम्तीमा सात सय बाँध बनाएको दाबी गरेको छ।
पेरिस जलवायु सम्झौता कुनै पनि सम्झौता दुईतर्फी हुनुपर्ने उनले बताएका छन्। ‘कुनै देशलाई प्रतिबन्ध लगाउँदा तपाईंले औषधि जस्ता अत्यावश्यक चीजहरू आयात गर्न सक्नुहुन्न, जुन मौलिक मानव अधिकार हो,’ उनले भने।
इरान ठूलो कार्बन उत्सर्जन गर्ने प्रमुख कारणमध्ये कच्चा तेल उत्पादन हो।
सालेगाले भने, ‘यदि हामीमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा भयो भने अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग हाम्रो प्रतिबद्धता बढ्नेछ। यस्तो अवस्थामा उनीहरूले हामीलाई आधुनिक प्रविधि र आर्थिक सहयोग प्रदान गर्न सक्षम हुनेछन्, विशेष गरी दिगो क्षेत्रमा। हामी हाम्रो पूर्वाधार आधुनिकीकरण गर्न सक्छौं।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।