भैरहवा– रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिका १५ स्थित कोटिहवामा सञ्चालित पाँचतारे टाइगर प्यालेस रिसोर्टका कारण सिंगो गाउँ नै प्रदूषणको चपेटामा परेको छ।
तिलोत्तमा १५ को वनकट्टी गाउँमा रहेको रिसोर्टमा प्रयोग भएको दूषित पानी खुलारुपमा फालिँदा सिंगो गाउँमा प्रदूषण फैलिएको हो। रिसोर्टले भान्सा, स्विमिङ पुल, लन्ड्री, शौचालय लगायतको पानी प्रशोधन नै नगरी सीधै सार्वजनिक नहरमा मिसाउँदा गाउँमा प्रदूषण फैलिएको स्थानीयहरुले बताएका छन्।
रिसोर्टले कुनै व्यवस्थापनबिना प्रदूषित पानी गाउँको बीचबाट बग्ने नहरमा मिसाउँदा गाउँमा झाडापखालाको प्रकोप देखिन थालेको नागरिक सचेतना केन्द्र महिला समूह वनकट्टीकी सदस्य सुकमाया विकले बताइन्।
उनले भनिन् ‘प्रदूषित पानी खुलारुपमा फालिँदा गाउँमा झाडापखालाले बालबालिका र वृद्धवृद्धा बिरामी पर्न थालेका छन्। तर रिसोर्टले प्रदूषित पानी फाल्न अझै बन्द गरेको छैन।’
आफूहरुले प्रदूषित पानी व्यवस्थापनका लागि रिसोर्टलाई पटक–पटक आग्रह गरे पनि वास्ता नगरेको बताइन्।
वनकट्टी गाउँका स्थानीय राजेन्द्र खत्रीले रिसोर्टले प्रदूषित पानी नहरमा फाल्न बन्द नगरे आफूहरु रिसोर्टको गेट अगाडि गएर धर्ना बस्ने तयारीमा रहेको बताए। उनले रिसोर्टले फालेको फोहर पानीका कारण वनकट्टी गाउँका मात्र ६० घरपरिवार बढी प्रभावित भएको बताए।
रिसोर्टको प्रदूषित पानीबाट नगरपालिकाको वडा नम्बर १३ र १५ का सयभन्दा बढी घरपरिवार प्रभावित छन्। प्रदूषित पानी वडा नम्बर १५ को वनकट्टी गाउँको बीचमा रहेको अमवा नहरबाट बग्ने गर्छ। यस नहरले चार मौजा खेत सिँचाइ हुने गर्छ। तर, रिसोर्टले प्रदूषित पानी नहरमा मिसाउन थालेपछि किसानले उक्त पानी उपयोग गर्न छाडेका छन्। रिसोर्टले फाल्ने कालो र दुर्गन्धित पानीले गाउँभरि नै दुर्गन्ध फैलिएको छ।
प्रदूषित पानीको उचित व्यवस्थापन गर्न रिसोर्टलाई गत फागुनमा आग्रह गर्दा १५ दिनभित्रै समाधान गर्ने बताएपछि अहिलेसम्म केही नगरेको नागरिक सचेतना केन्द्र महिला समूह वनकट्टीकी अर्की सदस्य दीपा भण्डारीले बताइन्। स्थानीयले पानी व्यवस्थापनको लागि दबाव दोहोर्याउँदा रिसोर्टले फेरि एक महिनाको समय मागेको छ।
‘अहिले मागिएको समयमा पनि रिसोर्टले पानीको व्यवस्थापन नगरे हामी आन्दोलनमा उत्रिनेछौं’, उनले भनिन्।
रिसोर्टले पानी मिसाएर फोहोर बनाएको नहर सफा गरिदिनुपर्ने र अबदेखि प्रदूषित पानी फाल्न बन्द गर्नुपर्ने गाउँलेहरुको माग छ।
यस विषयमा रिसोर्ट व्यवस्थापनसँग प्रतिक्रिया लिन खोज्दा कुराकानी गर्न चाहेनन्।
रिसोर्ट स्थापनाका क्रममा गरिएका सम्झौता र सामाजिक उत्तरदायित्व समेत रिसोर्ट व्यवस्थापनले पालना नगरेको स्थानीयहरुले बताए।
५ अर्बभन्दा बढीको विदेशी लगानीमा स्थापना भएको रिसोर्टले पुस्तकालय, ढल, पार्क, बाटो लगायतका संरचना निर्माण गर्ने सम्झौता स्थानीयहरुसँग गरेको थियो। यस्तै, रिसोर्टको प्रवेशद्वारतर्फ रहेको वनकट्टीमा २४ फुटको पक्की बाटो र आकर्षक गेट बनाइदिने पनि सम्झौतामा उल्लेख थियो। रिसोर्टले अमुवा नहर पक्की बनाउने, उत्तरतर्फको बबनी गाउँमा आधुनिक पुस्तकालय निर्माण तथा स्थानीयलाई रोजगारी दिने सम्झौता पनि गरेको थियो।
तर, ती कुनै पनि सम्झौता रिसोर्ट व्यवस्थापनले कार्यान्वयन गरेको छैन।
गाउँलेहरुको गुनासो बढेपछि तिलोत्तमा नगरपालिकाका मेयर वासुदेव घिमिरेसहितको एक टोलीले रिसोर्ट र रिसोर्टले फालेको फोहोर पानीको स्थलगत निरीक्षण गरेको छ। मेयर घिमिरेले पानी प्रशोधन गरेर मात्रै नहरमा फाल्न रिसोर्टलाई निर्देशन दिएको बताए।
उनले अबको दुई साताभित्र पानी सफा पारेर मात्रै फाल्ने रिसोर्ट व्यवस्थापनले आफूहरुलाई बताएको जानकारी दिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
