काठमाडौं– प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतको तीनदिने राजकीय भ्रमणका क्रममा त्यहाँका उद्योगी–व्यवसायीलाई सम्बोधन गरे। भारतीय लगानीकर्ताहरुलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले नेपाललाई ठूलो लगानी चाहिएको र लगानीका लागि उपयुक्त समय र वातावरण तयार भएको बताएका थिए।
प्रधानमन्त्री ओलीले भारतीय लगानीकर्तालाई नेपाल आउन आह्वान गर्दै भने, ‘हामीलाई हरेक क्षेत्रमा ठूलो लगानी चाहिएको छ। लागनीका लागि नेपाल उर्भर भूमि मानिन्छ। हरेक क्षेत्रको लगानी उच्च मुनाफायुक्त छ। लगानीमा कुनै प्रतिस्पर्धा छैन।’
प्रधानमन्त्री ओलीले भारतीय लगानीकर्तालाई निर्धक्क भएर नेपालमा लगानी गर्न आग्रह गर्दै लगानीका लागि २५ आधार प्रस्तुत गरेका थिए।
एकातिर देशभित्रै रहेका उद्योगीहरु समेत धमाधम व्यापारी बनिरहेको अवस्था छ। उत्पादनमुखी क्षेत्रमा लागेका उद्योगीहरु समेत आयातमुखी व्यापारतिर केन्द्रित हुँदै गइरहेका छन्। भारतसँग मात्र बर्सेनि करिब ६ खर्ब रुपैयाँ बराबरको व्यापार घाटा छ। रेमिट्यान्सबाट प्राप्त पुँजी ८० प्रतिशतभन्दा बढी उपभोग्य सामग्री खरिदमै खर्च भइरहेको छ।
देशको कमजोर आर्थिक चित्र अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले प्रधामन्त्री ओली भारत जानुअघि नै श्वेतपत्रमार्फत जारी गरिसकेका थिए। यो अवस्थामा रहेको नेपालमा भावी दिनमा प्रधामन्त्री ओलीले कल्पना गरेजस्तै ठूला–ठूला वैदेशिक लगानी भित्रिएला त?
प्रधानमन्त्री ओलीले भारतीय लगानीकर्तालाई नेपालमा लगानीका लागि पहल गरिरहँदा नेपाली उद्योगी–व्यवसायीले भने त्यसलाई सकारात्मक रुपमा लिएका छन्।
प्रधानमन्त्री ओलीसँगै भारत भ्रमणमा गएकी नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणाले भारतीय उद्योगी–व्यापारीहरुसँगको अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा नेपालमा अहिले लगानीका लागि उपयुक्त समय भएको बताएकी थिइन्। नेपाल सरकारको अहिलेको प्राथमिक एजेन्डा नै आर्थिक समृद्धि भएको उल्लेख गर्दै उनले भारतीय लगानीकर्ताहरुलाई नेपालमा लगानी गर्न आग्रह गरेकी थिइन्। उनले नोपालले ऊर्जा, पूर्वाधार तथा ठूला उत्पादनमूलक क्षेत्रमा प्रत्यक्ष रुपमा वैदेशिक लगानी भित्र्याउन खोजेको बताएकी थइन्।
विदेशी लगानी भित्र्याउन मुख्यगरी लगानीमैत्री ऐन र वातावरण बन्नुपर्नेमा स्वदेशी उद्योगी-व्यवसायीहरुको जोड छ। साथै, विदेशी ठूला लगानी भित्र्याउँदै गर्दा सरकारले स्वदेशी लगानीकर्तालाई प्रोत्साह र हौसला दिनुपर्ने उनीहरु बताउँछन्।
विदेशी लगानी भित्र्याउनुपूर्व लगानीमैत्री ऐन निर्माण गर्नु आवश्यक
- शेखर गोल्छा, वरिष्ठ उपाध्यक्ष, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ
नेपालमा विदेशी लगानी भित्र्याउन आवश्यक रहेकै समयमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतीय उद्योगी–व्यवसायीहरुलाई नेपालमा लगानी गर्न आग्रह गर्नु सकारात्मक कुरा हो। अहिले नेपाली पुँजीले मात्रै विकास निमार्णको कार्य अगाडि बढाउन गाह्रो छ। त्यसका लागि विदेशी लगानी जतिसक्यो धेरै भित्र्याउन आवश्यक छ।
विगतमा भएका विदेशी लगानीका निर्माण कार्यले राम्रै प्रतिफल पनि दिएको छ। नेपाली बैंकिङ प्रणलीमा लगानी योग्य पुँजी (तरलता) अभाव भएको अवस्थामा जति सक्यो छिटो विदेशी लगानी भित्र्याउन सक्नुपर्छ।
तर, विदेशी लगानी भित्र्याउने कुरा गरिरहँदा लगानीमैत्री ऐन निर्माण गर्नु आवश्यक छ। अहिलेको समय भनेको सम्वृद्धितर्फ अघि बढ्ने समय हो, त्यसका लागि सरकारले देशमा लगानीमैत्री ऐनको निर्माण गरिदिनुपर्छ। अहिलेका ऐन तथा नियम लगानीमैत्री छैनन् जति हुनुपर्ने हो। लगानीको वातावरण सिर्जना गर्न अहिले भएका कतिपय ऐनलाई संशोधन गर्नु जरुरी छ।
देशमा विदेशी लगानी भित्र्याउन पहल गर्नु पूर्व पूर्वाधार विकासतर्फ पनि ध्यान दिनुपर्छ। लगानीका लागि आवश्यक भनेको पूर्वाधार हो। हामीले पूर्वाधारको यथोचित विकास गर्न सकेका छैनौं। लगानीका लागि यातायत क्षेत्रको विस्तार गर्न आवश्यक छ। मुलुकभर बाटोघाटो र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको निर्माण गर्न सकियो भने सहजै विदेशी लगानी भित्र्याउन सकिन्छ।
नेपालमा लगानी गर्न उपयुक्त समय
- भवानी राणा, अध्यक्ष, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ
नेपालमा लगानी गर्न अहिले सबैभन्दा उपयुक्त समय हो। नेपाल सरकारको मुख्य उद्देश्य आर्थिक समृद्धि भएकाले नेपालमा ठूलो लगानी चाहिएको छ। यस्तो बेला प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतीय उद्योगी–व्यवसायीलाई लगानीका लागि आग्रह गर्नु स्वागतयोग्य छ।
नेपालमा भारतीय लगानीकर्ताहरुले लगानी बढाउन अब ढिला गर्नु हुँदैन। अहिले नेपालमा ऊर्जा, पूर्वाधार तथा ठूला उत्पादनमूलक क्षेत्रमा प्रत्यक्ष रुपमा वैदेशिक लगानी भित्र्याउन खोजिएकाले लगानी गर्ने उपयुक्त समय अहिले नै हो।
वातावरण नबने लगानी आउँदैन, प्रतिबद्धता मात्र आउँछ
- उमेशलाल श्रेष्ठ, उपाध्यक्ष, उद्योग वाणिज्य महासंघ
नेपालमा लगानीमैत्री ऐन छैन। उचित ऐन र वातावरण नहुँदा लगानीका लागि प्रतिबद्धता त आउन सक्छ तर लगानी आउँदैन। जबसम्म लगानीमैत्री ऐन बन्दैन तबसम्म विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता मात्रै आउने हो।
उचित ऐन तथा वातावरण नहुँदा स्वदेशी लगानी समेत रोकिएको अवस्था छ । यस्तोमा विदेशी लगानीलाई कसरी विश्वस्त तुल्याउन सकिएला? भन्ने प्रश्न छ। विदेशी लगानीलाई नेपाल भित्र्याउँदै गर्दा सरकारले स्वदेशी लगानीकर्तालाई पनि प्रोत्सान भने गर्नुपर्छ।
प्रतिबद्ध लगानी पहिले भित्र्याउन सक्नुपर्छ
- राजेन्द्र मल्ल, उपाध्यक्ष, नेपाल चेम्बर अफ कमर्स
नेपालमा अहिले राजनीतिक स्थिरता देखिएकाले अबको मुख्य योजना भनेको आर्थिक सम्वृद्धि नै हो। देशमा विकास निमार्णको गतिविधि अगाडि बढाउन सबै एक हुन आवश्यक छ। देशमा लगानीमैत्री वातावरण सिर्जना भएको र विकासका लागि नेपालमा रहेको आर्थिक पुँजीले मात्रै अपुग हुने भएकाले बाहिरी लगानी त चाहिन्छ नै।
भारत भ्रमणमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतीय उद्योगी–व्यवसयीलाई निर्धक्क भएर नेपालमा लगानी गर्न आग्रह गर्नु सकारात्मक पक्ष हो। लगानीका लागि नेपालमा उपयुक्त समय आएकाले भारतीय लगानीकर्तालाई पहिले प्रतिबद्धता जनाएको क्षेत्रमा लगानी गर्न घचघच्याउनुपर्छ। बाहिरी लगानी भित्र्याउँदा नेपालमा उत्पादित वस्तुको निर्यात बढ्छ, जसले व्यापार घाटालाई कम गर्न सहयोग पुग्छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
-1791562069.png)
