रुपन्देही- व्यापारिक मार्ग बेलहिया-बुटवल सडक निर्माण सुरु भएको ६ वर्षमा ६ जना आयोजना प्रमुख फेरिएका छन्। तर निर्माण कार्यले भने सोचेअनुरुप तीव्रता पाउन सकेको छैन।
सरकारले प्रदेशको राजधानी तोक्नुअघिसम्म कामले तीव्रता लिन नसकेको उक्त सडक निर्माणले पछिल्लो समय भने थोरै गति लिएको छ।
२०६९ असारमा सुरु भएको ६ लेनको बेलहिया-बुटवल खण्डको मुख्य ११ किलोमिटर निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ। २७ दशमलव ५ किलोमिटरमध्ये बाँकी सडक खण्डमा कामलाई तीव्रता दिइएको आयोजनाले जनाएको छ।
आयोजनाका अनुसार बाँकी सडकखण्डमा अहिले धमाधम काम भइरहेको छ। तिलोत्तमाको मणिग्रामदेखि भैरहवाको अञ्चलपुरसम्म कामले तीव्रता लिएको आयोजनाका प्रमुख इन्जिनियर जीवेन्द्र मिश्रले दाबी गरे। उक्त सडकको मुख्य ४ लेन सडकको काम असारभित्रै सम्पन्न गर्ने गरी कामलाई तीव्रता दिएको आयोजनाका प्रमुख मिश्रले जानकारी दिए।
पहिला २४ किलोमिटर डिपिआर भएको भएको यस सडकखण्ड अन्तर्गत २०७२ चैत १७ को विभागिय निर्णय अनुसार बुटवलको राजमार्ग चौराहदेखि गोलपार्क चिडियाखोलासम्म थप ३ दशमलव ५ किलोमिटर थप भई अहिले २७ दशमलव ५ किलोमिटर कायम गरिएको छ। आयोजनाका अनुसार अहिलेसम्म बुटवलतर्फ ६ किलोमिटर पूर्ण रुपमा सम्पन्न भएको छ भने भैरहवा तर्फ ५ दशमलव ४ किलोमिटर गरी ११ दशमलव ४ किमि खण्डको निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ। बाँकी १३ किलोमटर सडकको काम तीव्र गतिमा भएको आयोजना प्रमुख मिश्रले नेपाल लाइभलाई बताए।
‘अप्ठ्यारा काम सकिनुका साथै समयले पनि साथ दिएका कारण बाँकी काम समयावधिभित्रै सक्छौं,' उनले भने।
तिलोत्तमाको मणिग्रामदेखि भैरहवाको अञ्चलपुर सम्मको सडकमा अहिले धमाधम रुपमा काम भइरहेको छ। उक्त सडक खण्डमा अहिले सडकको दायाँबायाँ पानीको निकासका लागि ढल बनाउनेदेखि माटो भर्ने काम भइरहेको छ। व्यापारिक मार्ग बिस्तार आयोजना बेलहिया बुटवल सडक खण्डमा बिरुवा श्रेष्ठ एपेक्स जेभी, टिसिआइएल, कालिका रायमाझी जेभी, बिरुवा कन्स्ट्रक्सन कम्पनी, दि कञ्चननजंघा बिरुवा जेभी, महादेव खिम्ती एसियाटिक महेश जेभी तथा कालिका तामाङ प्यासेफिक जेभिले ठेक्का लिएर काम गरिरहेका छन्।
काम सम्पन्न हुन बाँकी स्थानमा ठेक्का सम्झौता अनुरुप नै ठेकेदारले काम गरिरहेको आयोजनाको दाबी छ। १० मिटरको मुख्य सडक ६ मिटरको दुवैतर्फ सर्भिस लेन र ३ मीटरको मिडियर रहेको यो ६ लेन सडकको निर्माणका लागि विभिन्न १२ खण्डमा ठेकेदारलाई जिम्मा दिइएको छ। जसमध्ये ४ ठेकेदार कम्पनीले मात्र पूरा काम गर्न सकेका छन् भने अन्य ८ खण्डको काम पूरा गर्नका लागि २०७६ सम्म कुर्नुपर्ने देखिएको छ। यही आर्थिक वर्ष भित्र मुख्य सडकको काम पूरा गर्नेगरी ठेकेदार कम्पनीलाई ताकेता गरिएको आयोजना प्रमुख मिश्रले जानकारी दिए।
आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा लगभग ८ किमि सडक कालोपत्रे हुने र २०७५ असोज/कार्तिकसम्म बुटवल भैरहवासम्म सम्पूर्ण रुपमा कालोपत्रे भइसक्ने गरी कामलाई अगाडि बढाइएको आयोजनाको दाबी छ।
२०७७ साउनसम्ममा बुटवलको राजमार्ग चौराहादेखि गोलपार्क हुदैँ चिडियाखोला तथा बेलहियादेखि बाइपाससम्मको सडकको निर्माण कार्य सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का सम्झौता भएको छ। आयोजनाको कूल लागत ५ अर्ब ८६ करोड मध्ये हालसम्म ३ अर्ब ६५ करोड खर्च भैसकेको छ। उक्त रकम आयोजनाको कूल लागतको ६१ दशमलव ७६५ प्रतिशत रहेको छ। प्रत्येक वर्षको विनियोजित वार्षिक बजेटको ९५५ भन्दा बढी रकम खर्च गर्न आयोजना सफल भएको छ। समयमै बजेट निकासा हुने र बजेट अभाव बढ्ने तथा नदीजन्य निर्माण सामाग्रीको सहजता यस आव २०७४/०७५ असार मसान्तभित्र बुटवलदेखि भैरहवासम्म ४ लेनको प्रमुख सडक कालोपत्रे गरिने लक्ष्य लिइएको छ आयोजनाले जनाएको छ।
प्रदेश राजधानी तोकिनुपूर्व भने कामले खासै गति लिन सकेको थिएन। सडक र पुल निर्माणको काम पूरा भएर आम मानिस निर्धक्क भएर सडकको यात्रा गर्नुपर्ने बेला ठेकेदारको चरम लापरबाहीका कारण निर्माणमा ढिलाइ हुँदा सर्वसाधरण धुलो खान बाध्य भएका छन्। केही अक्षम ठेकेदार कम्पनीले सडक निर्माणको जिम्मा लिएका कारण पटक पटक म्याद थपेर काम गर्दा समेत आशलाग्दो प्रगति हुन नसकेको आयोजनाको गुनासो छ।
ठेक्का सम्झौता अनुसार समयमै काम गर्न नसके ठेकेदारको ठेक्का सम्झौता रद्द गरी नयाँ प्रक्रियाबाट काम अगाडि बढाइने एमाले उपमहासचिव एवम् प्रतिनिधिसभा सदस्य घनश्याम भुसालले चेतावनी दिए। समयमै काम गर्न नसक्ने तथा विभिन्न बहानाबाजी गर्दै म्याद थप गर्ने ठेकेदारलाई ऐन अनुरुप दण्ड तथा जरिवाना गरिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
एउटा आयोजनाका लागि ६ योजना प्रमुख
व्यापारिक मार्ग विस्तार आयोजना बेलहिया-बुटवल सडक खण्ड निर्माणको काम सुरु भएको ६ वर्ष पूरा भयो। ६ वर्षको अवधिमा ६ वटा कार्यालय प्रमुख परिवर्तन भएका छन्। जसले गर्दा आयोजनाले सोचे अनुरुप काम गर्न नसकेको देखिएको छ।
योजना प्रमुखको रुपमा आएका दुई जना ९/९ महिना काम गरेर सरुवा भएका छन् भने अन्य तीन जनाले १ वर्षजति काम गरेको देखिन्छ। कार्यकाल नसकिँदै सरुवा हुने परिपाटीले विकास निर्माणमा बाधा पुगेको स्थानीयले अनुभव गरेका छन्।
कालिका तामाङ प्यासेफिक जेभिले अझै भ्याएन काम
व्यापारिक मार्ग विस्तार आयोजना बेलहिया बुटवल सडक खण्डको अञ्चलपुरदेखि मणिग्रामसम्मको काम सन्तोषजनक रुपमा अगाडि बढे पनि सडक निर्माणको जिम्मा लिएको ठेकेदार कम्पनीको चरम लापरबाहीका कारण भैरहवाको अञ्चलपुरदेखि बेलहियाको डण्डा पुलसम्म सडक र पुल निर्माणको काम भने निकै सुस्त गतिमा चलेको छ।
बेलहियादेखि बुटवल गोलपार्क हुँदै चिडिया खोलासम्म साढे २७ किलोमिटर सडक विस्तार गर्ने जिम्मा पाएको सडक विस्तार आयोजनाले ठेक्का व्यवस्थापन गरेका अन्य स्थानको काम सन्तोषजनक रुपमा अगाडि बढे पनि भैरहवामा निर्माणाधीन सडकले निकै दु:खी बनाएको छ। २ दशमलव १ एक किलोमिटर सडक र डण्डा पुल निर्माणको जिम्मा पाएको कालिका तामाङ प्यासेफिक जेभीले ठेक्का सम्झौता गरेको दिनदेखि अहिलेसम्म ८० प्रतिशत मात्र भौतिक प्रगति गरेको छ। २०१६ जुन १६ मा ठेक्का सम्झौता गरेको कालिका तामाङ प्यासेफिक जेभीले २०१७ जुलाई १६ मा ठेक्का सम्झौता बमोजिम कार्य सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो।
अक्षम ठेकेदार कम्पनीले सडक निर्माणको जिम्मा लिएका कारण ४ पटक म्याद थपेर काम गर्दा समेत आसलाग्दो प्रगति हुन सकेको छैन। चार पटक म्याद थप गरेर काम गरिरहेको उक्त ठेकेदार कम्पनीले पछिल्लो पटक थप गरेको म्याद अनुसार मंसिरमै पूरा गर्नुपर्ने भए पनि अहिलेसम्म पूरा गर्न सकेको छैन।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
