काठमाडौ- ब्राजिलका जनजाति नेताहरूले राष्ट्रपतिले अमेजनको वर्षावन (अग्ला रुख भएको घना जंगल) नष्ट गर्न चाहेको आरोप लगाएका छन्।
ब्राजिलको जनजातीय समूहका प्रमुख राउनी मेटुकतिरेले राष्ट्रपति जेयर बोल्सोनारोमाथि अमेजन वर्षावन नष्ट गर्न चाहेको आरोप लगाएका हुन्। विगत तीन सातायता अमेजनको जङ्गलमा लागेको आगो नियन्त्रणका लागि अन्तराष्ट्रिय सहयोग माग्दै उनले राष्ट्रपतिमाथि यस्तो आरोप लगाएका हुन्।
आगलागीको घटनालाई लिएर दुनियाँभरमा बढिरहेको आक्रोशका बीच जनजातीय समूह‘कायापो’का प्रमुख राउनीले राष्ट्रपति बोल्सोनारोको सत्ताबाट हटाउन समेत माग गरेका छन्।
राउनीले समाचार एजेन्सी एएफपीलाई राष्ट्रपतिले जङ्गलका साथै जनजातीलाई समेत जोगाउन नचाहेको आरोप लगाए। ‘उनले जे गरेका छन्, त्यो जनजातीको हितमा छैन र भयानक पनि छ,’ उनले भने, ‘उनी जङ्गलको साथै किसान तथा त्यहाँ रहेका खनिज पदार्थ नष्ट गर्न चाहेका छन्।
ब्राजिलका जङ्गलमा ७६ हजार ७ सय २० पटक आगलागी भइसकेको छ। यस्तो आगलागी अधिकांश अमेजनको जङ्गलमा भएको छ।
000
आगलागी नियन्त्रण गर्न जी-७ का देशले दिने भनेको सहयोग ब्राजिलले अस्वीकार गरेको छ।
राष्ट्रपति जेयर बोल्सनारोका चिफ अफ स्टाफ ओनिक्स लोरेन्जानीले जी-७ को सहयोगको अपिलका लागि धन्यवाद दिँदै अस्वीकार गरेको बताएका छन्। जी-७ को रकम युरोपमै पुनः नवीकरणका लागि ज्यादा सान्दर्भिक हुने भन्दै सहयोग रकम अस्वीकार गरेको बताए।
लोरेन्जोनीले जी-७ शिखर सम्मेलनको समयमा अमेजन वर्षावन (घना र अग्ला रुख भएको जंगल) मा लागेको भयानक आगलागीको नियन्त्रणमा लिन फ्रान्सका तर्फबाट दुई करोड अमेरिकी डलर दिने घोषणा गरेको थियो।
ब्राजिलका शीर्ष अधिकारीले यो मदत अस्वीकार गर्दै फ्रान्सका राष्ट्रपतिको समेत आलोचना गरेका छन्। राष्ट्रपति इम्यानुअल म्याक्रोनको आलोचना गर्दै उनले आफ्नै घर र क्षेत्रतिर ध्यान दिनु उत्तम हुने टिप्पणी गरे।
‘म्याक्रोनले विश्व धरोहर मानिने गिर्जाधरमा आगो लाग्नबाट रोक्न सकेनन्’ ब्राजिली अधिकारीले भने, ‘उनी हामीहरूलाई के सिकाउन चाहान्छन्?’
ब्राजिलका पर्यावरणमन्त्री रिकार्डो सल्लेसले पत्रकारसँग कुराकानी गर्दै जी-७ द्वारा आगो नियन्त्रणका लागि घोषणा गरेको कोषको स्वागत गर्ने तर मन्त्रिपरिषदको बैठकपछि यसलाई नलिने निष्कर्षमा सरकार पुगेको बताए।
‘ब्राजिल एक लोकतान्त्रिक स्वतन्त्र देश हो। कहिल्यै पनि कसैको उपनिवेश नभएको देश भएकाले साम्राज्यवादी प्रथा रहेको छैन,’ लोरेन्जोनीले भने, ‘शायद फ्रान्सका राष्ट्रपति म्याक्रोनको उद्देश्य यस्तो छैन।’
अमेजन वर्षावनमा लागेको आगोले यो मुद्दालाई अन्तराष्ट्रीयकरण मात्र गरेको छैन बरु फ्रान्स र ब्राजिलबीचमा विवाद पनि शुरु गरिदिएको छ।
फ्रान्सको बिआरित्जमा २६ अगस्टमा सम्पन्न भएको जी-७ शिखर सम्मेलनमा नेताहरुले अमेजन वर्षावनमा लागेको आगो नियन्त्रणका लागि ब्राजिलको मद्दत गर्ने संकल्प प्रस्ताव पारित गरेको थियो।
000
राष्ट्रपति बोल्सोनारोले अमेजन वर्षाजवनमा लागेको आगो नियन्त्रणका लागि ब्राजिलको सशस्त्र बललाई तैनाथ हुन शुक्रबार निर्देशन दिएका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि ब्राजिलको अमेजनमा लागेको आगो नियन्त्रणका लागि सहयोग गर्न चाहेको बताएका छन्। उनले राष्ट्रपतिसँग कुरा गर्दै सहयोगका लागि तयार रहेको बताएको समाजिक सञ्जाल टुइटर मार्फत जानकारी गराएका छन्।
अमेजनमा लागेको आगोका कारण त्यहाँ रहँदै आएका प्राचीन जनजातिको बस्ती ध्वस्त भएको छ। जनजातीय समूहले ब्राजिलको वर्तमान सरकारले जङ्गल फडानी गरेको आरोप लगाएका छन्।
अमेजन राज्यमा मुरा जनजातिका १८ हजारभन्दा धेरै मानिस रहँदै आएका छन्। अमेजन राज्यको वर्षावन सवैभन्दा ठूलो संरक्षित क्षेत्र हो। राष्ट्रपतिले यस क्षेत्रमा पनि विकास हुनुपर्ने भन्दै आएका थिए। स्मरणयोग्य छ, कि कहिलेकाही जमिन खाली गराउने उद्देश्यले किसानले नै उक्त जङ्गलमा आगो लगाउने गरेका छन्।
ब्राजिल स्पेस रिसर्च एजेन्सी आइएनपिईका अनुसार अमेजनमा यो वर्षको पहिलो सात महिनामा ६७ प्रतिशत कटान वृद्धि भएको छ। १५ अगस्टदेखि ब्राजिलभरमा ९ हजार ५ सयभन्दा धेरै आगो लाग्ने घटना सार्वजनिक भएका छन्। यी अधिकांश अमेजन जङ्गलमै भएका आगलागी हुन्।
विशेषज्ञका अनुमानअनुसार हरमिनेट करिब तीन फुटबल मैदान जति बर्षावन नष्ट भइरहेको छ। आइएनपीईको तथ्यांकअनुसार जुलाइमा अमेजन वर्षावनमा ५ सय १९ वर्गमाइल क्षेत्र रुखबिहीन भइसकेको छ। एक महिनामा जङ्गलको यो आँकडामा भएको विनास सर्वाधिक बढी भएको आइएनपिइले जनाएको छ। आइएनपिइको रिर्पोट अनुसार यो वर्षको शुरुदेखि नै आगलागीका घटनामा ८४ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। यो वर्षसम्म आगो लागेका ७४ हजार १ सय ५५ घटना भएका छन्।
ग्लोबल फरेस्ट वाचका अनुसार १३ देखि २२ अगस्टका बीचमा ब्राजिलमा आगलागी हुन सक्ने भन्दै १ लाख ९ हजार पटक एलर्ट जारी गरिएको थियो।
आपत्कालीन अवस्थाको घोषणा
ब्राजिलको सबैभन्दा ठूलो राज्य अमेजनमा सोमबार आपत्कालीन स्थिति घोषणा गरिएको छ। करिब ५५ लाख किलोमिटरमा फैलिएको क्षेत्रमा आगो अनियन्त्रित भएपछि सरकारले आपत्कालीन अवस्था घोषणा गरेको हो।
विश्वको ६० प्रतिशत अक्सिजन दिने क्षमता बोकेको यो जङ्गलले हाल पृथ्वीमा २० प्रतिशत अक्सिजन उपलब्ध गराएको छ। यसैले यसलाई दुनियाँको फोक्सोसमेत भनिन्छ। यो जंगलमा १६ हजारभन्दा धेरै जीव बस्ने गर्दछन्।
-एजेन्सीको सहयोगमा
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
