रोल्पा- दिनहुँ ठूलो संख्यामा विदेश पलायन भइरहेको युवा जनशक्तिलाई रोक्न स्थानीय सरकारहरुले विभिन्न उपाय अवलम्बन गरिरहेका बेला रोल्पाको एक स्थानीय सरकारले अनौठो प्रस्ताव अघि सारेको छ। बालुवा चालेर सुन निकाली स्वरोजार बन्ने योजना गाउँपरिषदबाट पारितसमेत भइसकेको छ।
जिल्लाको सुनिल स्मृति गाउँपालिकाले उक्त योजना अघि सारेको हो। बालुवा चालेर युवायुवतीलाई स्वरोजगार बनाउने उद्देश्यले यस्तो कार्यक्रम अघि सारेको गाउँपालिकाले जनाएको छ। उक्त योजना कार्यान्वयनका लागि चालु आर्थिक वर्षमा २ लाख बजेट बिनियोजन गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष गुणेन्द्र घर्तीमगरले जानकारी दिए।
सो गाउँपालिका भएर बग्ने लुंग्री नदीमा लामो समयदेखि सुन खोज्ने परम्परा रहँदै आएको थियो। सुनछहरी झरना रहेको स्थानमा सुनखानी रहेकाले सो झरना लुंग्री नदीमा मिसिने भएका कारण स्थानीयले बालुवा चाल्ने काम गर्दै आएका थिए। बालुवामा सुनका कणहरु समेत भेटिने गरेकाले त्यहाँ आश्रित युवायुवतीलाई बनाउन यस्तो योजना अघि सारेको गाउँपालिकाले बताएको छ।
सुन भेटिने भएकाले वैदिक कालमा सो नदीलाई सुवर्णावती भनिन्थ्यो। सुवर्ण भनेको सुन भएकाले सो नदीको यस्तो नामकरण गरिएको स्थानीय दामोदरप्रसाद सुवेदीले जानकारी दिए। हिन्दुहरुको पवित्र धार्मिक स्थलसमेत मानिने सुवर्णावती नदीलाई पछि लुंग्री नामकरण गरिएको हो। सो नदी आसपासको क्षेत्र मगर बाहुल्य भएकाले उक्त नदीलाई पछि लुंग्री भन्न थालिएको बताइन्छ। मगर भाषामा लुङ भनेको ढुंगा र रि भनेको पानी अर्थात् ढुंगाबाट पानी बग्ने भएकाले लुंग्री भनिएको मगर भाषाका जानकारहरु बताउँछन्।
सुनछहारी झरना
सरकारी निकायबाट आधिकारीक नाप नलिइए पनि स्थानीय युवाहरुले डोरी प्रयोग गरी लिएको नाप अनुसार नेपालकै लामो झरना रहेको दाबी गरिएको सुनछहरी झरनामा सुनखानी रहेको विश्वास रहँदै आएको छ। नेपाल सरकारको अनुमति लिएर चीनको एक कम्पनीले गरेको अनुसन्धानका क्रममा समेत सो झरनामा सुनखानी रहेको प्रतिवेदन बुझाएको स्थानीयहरुले जानकारी दिए।
सो झरनाको पानी लुंग्री नदीमा मिसिने भएकाले बालुवामा सुन चालेर जीविकोपार्जन गर्ने परिवारको संख्यासमेत ठूलै रहेको छ। सुनछहरी गाउँपालिका र सुनिल स्मृति गाउँपालिका भएर उक्त नदी बग्ने गर्दछ। ती दुई गाउँपालिकाको हार्जङ, स्यूरी, जैमाकसला, फगाम र मिझिङका स्थानीयहरुले यहाँ सुन चल्दै आएका छन्। त्यसरी सुन चाल्ने पेसा अँगाल्दै आएकाहरुलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले गाउँपालिकाले यस वर्ष सुन चालेर स्वरोजगार बन्ने योजना अघि सारेको सुनिल स्मृति गाउँपालिका ४ नं वडाध्यक्ष गंञ्ज क्षेत्री बताउँछन्।
'सुन भेटिन्छ भनेको त सुनिन्छ तर कसले कति भेट्यो भन्ने तथ्यांक भने छैन,' वडाध्यक्ष क्षेत्रीले भने। प्रस्तावित योजना अनुसार अब सुन चाल्ने कार्यमा संलग्नहरुलाई गाउँपालिकाले सहजीकरण गर्नेछ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।