काठमाडौं– कुपन्डोलस्थित सर्वाङ्ग स्वास्थ्य सदन अस्पतालले न्यूनतम पारिश्रमिक नदिई १३ जना कामदारलाई कामबाट निष्कासन गरेको छ।
अस्पतालले गत बुधबारदेखि १३ जना कामदारलाई निकालेको हो। कर्मचारीले न्यूनतम पारिश्रमिक माग गरेपछि अस्पतालले उनीहरुलाई ‘अभद्र व्यवहार र न्यूनतम पेसागत मर्यादा कायम नगरेको' पत्र बुझाउँदै कामबाट निष्कासन गरेको हो।
अस्पतालमा २५ वर्षदेखि विभिन्न पदमा कार्यरत कर्मचारीले न्यूनतम तलब नपाएको भन्दै आवाज उठाउँदै आएका थिए। तर अस्पतालले त्यसलाई बेवास्ता गर्दै आएको कर्मचारीको आरोप छ।
अस्पतालले न्यूनतम पारिश्रमिक उपलब्ध नगराएपछि ल्याबमा काम गर्ने सुरेन्द्र चौधरी लगायत अन्य केही श्रमिकले आफूहरुले न्यूनतम पारिश्रमिक लगायत अन्य सेवा सुविधा नपाएको भन्दै श्रम कार्यालय टेकुमा २०७५ फागुन २१ गते उजुरी दिएका थिए।
उजुरी परेपछि छलफलका लागि श्रम कार्यालय टेकुले पटकपटक पत्र काटेको थियो। ३ पटकभन्दा बढी पत्र काटेपछि मात्रै सर्वाङ्ग अस्पतालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सइिओ) सुशील खनाल र ध्रुव पौडेल कार्यालयमा उपस्थित भएका थिए। सिइओ खनाल र पौडेल तथा सर्वांगमा कार्यरत कर्मचारीबीच ०७६ बैसाख ४ गते श्रम ऐन अनुसारको पारिश्रमिक तथा सेवा सुविधा जेठ १५ गतेदेखि उपलब्ध गराउने सम्झौता भएको थियो।
सम्झौतापत्र
२५ वर्षदेखि कार्यरत कर्मचारीको तलब ९ हजार मात्रै
सुरेन्द्र चौधरीले सर्वाङ्ग अस्पतालमा लेबरको काम गरेको २५ वर्ष भयो। २५ वर्षसम्म काम गर्दा पनि उनले सरकारले ०७५/७६ देखि कार्यान्वयनमा आउने गरी लागू गरेको तलब १३ हजार ४ सय ५० पाउन सकेका छैनन्।
सोही अस्पतालमा कार्यरत जोखन चौधरीले मासिक रुपमा पाउँदै आएको पारिश्रमिक विवरण देखाउँदै भने, ‘हामीले अस्पतालमा वर्षौंदेखि दिनरात मेहनत गर्दै आए पनि अस्पतालको तलब ९ हजारभन्दा बढ्न सकेको छैन। न्यूनतम पारिश्रमिकको कुरा गरेकाले नगरेको गल्ती देखाएर कामबाट निकालिएको छ।’
तलब सिट
अर्का कर्मचारी सुरेन्द्र चौधरीले पनि आफू लगायत सहकर्मीहरुलाई अस्पतालले नभएको लाच्छना लगाएर कामबाट निष्कासन गरेको गुनासो गरेका छन्।
अस्पतालको निष्कासनपत्र
कर्मचारीहरुले न्यूतनम पेसागत मर्यादा कायम राख्न नसकेकाले कामबाट निष्कासन गरिएको अस्पालको पत्रमा उल्लेख छ। अस्पतालले बैसाख ४ गते भएको सम्झौतामा जेठ १५ गतेदेखि न्यूनतम पारिश्रमिक दिने उल्लेख भएको थियो । तर, जेठ १५ देखि नै कामदारहरुलाई पत्र थमाई कामबाट निकालिएको हो।
के भन्छ अस्पताल?
यस विषयमा बुझ्दा कर्मचारीहरुको तलब र सेवा सुविधा बढाउन असमर्थ रहेको गैरजिम्मेवार प्रतिक्रिया अस्पतालले दिएको छ।
अस्पतालका सिइओ सुशील खनालले अस्पतालले हाल कर्मचारीलाई उपलब्ध गराउँदै आएको तलब तथा सेवा सुविधा पनि ऋणमा ल्याएर काम चलाइरहेकाले अस्पताल नै समस्यामा परेको बताए, ‘अस्पताल नै घाटामा गइरहेको अवस्थामा हामी कर्मचारीको तलब बढाउन सक्ने अवस्थामा छैनौं,' कर्मचारीहरु अनावश्यक रुपमा आन्दोलनमा उत्रिएर दैनिक काममा नै अवरोध गरेकाले हामीले कामबाट निष्कासन गरेका हौं। हामीले उनीहरुलाई दिँदै आएको सबै तलब दिएका छौं।’
कर्मचारीहरुलाई उपलब्ध गराउँदै आएको सबै पारिश्रमिक दिइसकेकाले अब अरु कुनै पनि सेवा सुविधा तथा तलब कर्मचारीलाई दिन बाँकी नरहेको अस्पतालले बताउँदै आएको छ ।
हाल अस्पतालमा ५४ जना कर्मचारी कार्यरत छन्। जसमध्ये १३ जना निकालिएका हुन्।
मेनुका सिजापती, इन्द्रशंकर रञ्जीत, सुरेन्द्र चौधरी, तनुजा मल्ल, ओटी विभागमा कार्यरत जोखन चौधरी, एक्स रे विभागमा कार्यरत आकाश सञ्जेल, हाउस किपिङ विभागमा कार्यरत भावना न्यौपाने, मीरा लामा, रन्जना थापा, चन्द्रकुमारी देउला, शोभा खड्गी, पार्वती थापा र बेदप्रसाद डाँगी निष्कासनमा परेका हुन्।
कर्मचारीहरुले अस्पतालले निष्कासन गरे पनि न्यूनतम सेवा सुविधा तथा तलब श्रम ऐन २०७४ अनुसार सबै हिसाब पाउनुपर्ने भन्दै पुनः श्रम कार्यालय टेकुमा उजुरी दिएका छन् ।
पीडित कर्मचारीहरुले दिएको उजुरी
श्रम कार्यालय टेकुले भने कर्मचारी र अस्पताललाई पुनः छलफलमा राखी विवाद समाधान गरिने जनाएको छ। कार्यालयका नायब सुब्बा जालन्धर भुसालले भने, ‘हामीले दुवै पक्षलाई छलफलमा बोलाएर समस्या बुझ्छौं र सुल्झाउनेतिर जान्छौं।’
हरेक वर्ष ५ सयभन्दा बढी श्रम सम्बन्धमा उजुरीहरु लिएर श्रमिकहरु आउने गरेको कार्यालयका नासु भुसाल बताउँछन्।
सरकारले चालु आर्थिक वर्षको सुरुवातदेखि नै विभिन्न प्रतिष्ठानहरुमा काम गर्ने कर्मचारीहरुको न्यूनतम तलब १३ हजार ४ सय ५० लागू गरे पनि कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैन।
सरकारले निर्धारण गरेको न्यूनतम तलबभन्दा कम पारिश्रमिकमा कामदारहरु काम गर्न बाध्य छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।