फाइल तस्बिर
काठमाडाैं- अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडा एसियाली विकास बैंकको ५२औं 'बाेर्ड अफ गभर्नर'को वार्षिक बैठकमा सहभागी भई स्वदेश फर्किएका छन्। बैठकमा सहभागी हुने सिलसिलाममा अर्थमन्त्री डा खतिवडाले विभिन्न मुलुक तथा वित्तीय संस्थाका विशिष्ट पदाधिकारीहरुसँग भेटवार्ता गरी नेपालको पछिल्लो आर्थिक अवस्थाको बारेमा जानकारी गराउनुको साथै द्धिपक्षीय तथा बहुपक्षीय सहयोगको बारेमा छलफल गरेका थिए।
बैठकका अवसरमा अर्थमन्त्री डा खतिवडा र एसियाली विकास बैंकका अध्यक्ष ताकेहिको नकाओको बीच फिजीको नादीमा द्विपक्षीय बैठक सम्पन्न भयो। सो बैठकमा अर्थमन्त्री खतिवडाले नेपालको वर्तमान सरकार उच्च आर्थिक वृद्धिदरको बाटोमा अघि बढेको मुद्रास्फिति नियन्त्रणमा रहेको, पुननिर्माणमा उल्लेख्य प्रगति भइरहेको, एडिवीको सहयोगका आयोजनाको प्रगति सन्तोषजनक रहेको तथा उच्च आर्थिक वृद्धिदर कायमै राख्न सार्वजनिक र निजी दुवै क्षेत्रमा थप लगानीका लागि स्रोत परिचालन गर्नुपरेको सम्बन्धमा अध्यक्षलाई अवगत गराए।
उनले उच्च आर्थिक वृद्धिको पथमा गइरहेको, आयात बढेको र व्यापार सन्तुलनमा चाप परेको भएपनि मुलुकको अर्थतन्त्र दिगो आर्थिक वृद्धि र स्थायित्वको बाटोमा अगाडि बढिरहेको स्पष्ट पारे।
बैंकका अध्यक्षले मन्त्री खतिवडालाई राष्ट्र बैंकको गभर्नर हुँदा भेट गरेको प्रशंग उल्लेख गर्दै गभर्नरका हैसियतमा त्यसबेलामा व्यक्त गरेका विचारहरु अहिले पनि स्मरणीय भएको बताए। नेपालले राजनीतिक तहमा गर्नुपर्ने कार्यहरु पूरा गरिसकेको र आर्थिक तथा सामाजिक विकासका परिसूचकहरुमा पनि राम्रो प्रगति गर्दै अगाडि बढिरहेको भन्दै अध्यक्ष नकाओले भूकम्पपछिको पुर्ननिर्माणको लागि भएको अन्तर्राष्ट्रिय दाता सम्मेलनमा आफू सहभागी भएको स्मरण गरेका थिए।
अर्थमन्त्रीले शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सरसफाई, स्वच्छ वातावरण, सामाजिक संरक्षणलगायत संविधानमा व्यवस्था भएका मौलिकहकहरुको कार्यान्वयन गर्न सरकारले उल्लेख्य लगानी बढाउनुपर्ने भन्दै बैंकलाई थप सहयोगको लागि आग्रह गरे।
नेपाल दुई वर्षभित्र अति कम विकसित राष्ट्रको अवस्थाबाट स्तरोन्ति हुने सम्भावनाको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै अर्थमन्त्री डा खतिवडाले केही वर्ष त्यसको दिगोपना हेर्नुपर्ने भएकोले र त्यतिञ्जेलसम्म बैंकले हाल प्रदान गरिरहेको सहुलियतपूर्ण कर्जाको सुविधा प्रदान गरिरहनु पर्ने आवश्यकता भएको अवगत गराए।
यसैगरी एसियाली विकास बैंकका उपाध्यक्ष तथा अन्य उच्च पदस्थ अधिकारीहरुसँग भएको छुट्टाछुट्टै द्विपक्षीय बैठकमा अर्थमन्त्री खतिवडाले नेपालको निजी क्षेत्रको विकासको लागि बैंकले खेलेको भूमिकाको लागि धन्यवाद दिए। उनले भेटमा दिर्घकालिन लगानीको लागि स्रोत जुटाउन लामो समयदेखि छलफलमा थाती रहेको स्थानीय मुद्रामा ऋणपत्र जारी गर्ने विषयमा आवश्यकता अनुसार अघि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाए।
उनले बैठकको सिलसिलामा फिजीको नादीमा दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क)का अर्थमन्त्रीहरुको तेह्रौ बैठकको अध्यक्षतासमेत गरेका थिए। सो बैठकलाई सम्बोधन गर्दै उनले दक्षिण एसियाको आर्थिक विकासमार्फत जनताको कल्याण र सम्बृद्धिको लागि यस क्षेत्रको आर्थिक अन्तरनिर्भरता अत्यावश्यक भएको आवश्यकता औंल्याए।
बैठकमा सार्क विकास कोषको कार्यप्रगति तथा आगामी दिनहरुमा कोषको सञ्चालनमा प्रभावकारीता ल्याउनुपर्ने विषयमा समेत उनले जाेड दिएका थिए।
त्यसैगरी सार्क विकास कोषको बैठकमा पनि अर्थमन्त्री सहभागी भएका थिए।
दक्षिण एसिया विश्व आर्थिक वृद्धिको केन्द्र भएको र विश्व अर्थतन्त्रमा यस क्षेत्रले लगातार राम्रो प्रभाव जमाउँदै आएको भएतापनि अन्तरदेशीय सडक सञ्जाल र अन्तर आवद्धता बढाउन नसक्दा अन्तरदेशीय व्यापारको हिस्सा ५ प्रतिशतभन्दा माथि पुग्न नसकेको धारणा राखे।
दक्षिण एसियाको समग्र आर्थिक स्थायित्वको चर्चा गर्दै नेपालले इतिहासमै लगातार तेस्रो वर्षसम्ममा औषत ७ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि हासिल गर्न सफल भएको भन्दै उनले लगातार उच्च आर्थिक वृद्धि हासिल गरिरहँदा व्यापार घाटा र बाह्य क्षेत्र सन्तुलनमा चाप पर्नु स्वभाविक भएको धारणा राखे।
आगामी दिनमा उच्च आर्थिक वृद्धि र बाह्य क्षेत्र सन्तुलनका बीचमा सामन्जस्यता कायम गर्न सरकारले ध्यान पुर्याउने जानकारी समेत दिए।
बैठकको सिलसिलामा युरोपियन लगानी बैंक, अन्तर्राष्ट्रिय विकासका लागि ओपेक कोष (ओफिड) र संयुक्त राज्य अमेरिकाका डिपार्टमेन्ट अफ ट्रेजरीका उच्च पदस्थ अधिकारीहरुसँग भएको बेग्लाबेग्लै द्विपक्षीय बैठकहरुमा अर्थमन्त्री खतिवडाले नेपालको समग्र आर्थिक अवस्था, लगानीको आवश्यकता, लगानीको लागि अनुकुल वातावरण निर्माण गर्न गरिएका सुधारहरुको बारेमा जानकारी गराएका थिए।
अर्थमन्त्री खतिवडा बैसाख १७ गते मंगलबार फिजी गएका थिए।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।