भारत (बनारस)– बनारसबाट प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका कांग्रेस उम्मेदवार अजय रायले कांग्रेस युवा नेता हार्दिक पटेलले नेपालीलाई चौकीदार भन्ने अभिव्यक्ति दिएकोमा पार्टीका तर्फबाट माफी मागेका छन्। आइतबार बनारसको ललिताघाटस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा दर्शनका लागि आएका कांग्रेस उम्मेदवार रायले उपस्थित नेपालीसमक्ष सार्वजनिक रुपमै माफी मागेका हुन्।
नेपाली स्वाभिमान र संस्कृतिलाई सधैं सम्मान गर्ने गरेको बताउँदै रायले हार्दिकको भनाइले नेपालीहरुको आत्मामा चोट पुगेकोमा उक्त भनाइ पार्टीको नभएर हार्दिकको व्यक्तिगत भनेर बुझ्न आग्रह गरे।
रायले प्रधानमन्त्री मोदीसँग प्रतिस्पर्धी बनेकोमा आफूलाई कुनै पछुतो नरहेको उनको भनाइ थियो। ललिताघाटस्थित नेपाली मन्दिर परिसरमा आएका रायले जनताले आफूलाई जिताउने दाबीसमेत गरे।
पटेलले गत साता उत्तर प्रदेशको कांग्रेस पार्टीको आमसभामा मोदीको हामी देशका चौकीदार हौं भन्ने दाबीप्रति व्यंग गर्ने क्रममा चौकीदार चाहिए नेपालबाट नेपाली झिकाउने अभिव्यक्ति दिएका थिए। उनको उक्त भनाइप्रति नेपालीहरुले सामाजिक सञ्जालमा आपत्ति प्रकट गरेका थिए।
तपाईंको पार्टीले नेपालीहरुलाई चौकीदार भनेर स्वाभिमानमा चोट पुर्याएको जस्तो लाग्दैन? भन्ने जिज्ञासामा रायले त्यो पार्टीको आधिकारिक भनाइ नरहेको स्पष्ट पारे। ‘उनको उक्त भनाइप्रति पार्टीको उम्मेदवार भएकाले पार्टीका तर्फबाट यही पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरबाट नेपालीजनसँग क्षमा माग्छु,’ उनले भने।
भाषणका क्रममा उनले प्रधानमन्त्री मोदीले बनारसको संरक्षण गर्न नसक्ने आरोप समेत लगाए। बनारसको संरक्षणका क्रममा मोदी सरकार आएपछि पटकपटक जेल जानुपरेको अनुभव पनि उनले सुनाए।
उनी फौजदारी मुद्दामा पटकपटक जेल परेका व्यक्ति हुन्। नेपाली विद्यार्थी आत्मराम शास्त्री राय कांग्रेसका उम्मेदवार रहे पनि उनको विगत राम्रो नरहेको बताउँछन्।
सन् २०१४ को चुनावमा पनि रायले मोदीसँग प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। करिब ७५ हजार मत पाउँदा समेत उनको जमानत जफत भएको थियो।
बनारसबाट निर्वाचन जित्नेहरुको भारतको इतिहासमा आफ्नै पहिचान र गरिमा रहेको पाइन्छ। केन्द्रको राजनीतिमा समेत यहाँ निर्वाचित उम्मेदवारको विशेष योगदान रहेको स्थानीय बताउँछन्।
भारत स्वतन्त्र भएपछि सन् १९५२ मा भएको निर्वाचनमा पहिलो पटक निर्वाचनमा रघुनाथ सिंहले कांग्रेसबाट जितेका थिए। सन् १९६२ सम्म कांग्रेसबाट सिंह बनारसबाट निरन्तर विजयी भइरहेको विगत छ। सन् १९६७ मा भारतीय कम्युनिष्ट मार्क्सवादी पार्टीका तर्फबाट सत्य नारायण सिंहले जिते। समाजवादी अभियन्तता तथा वरिष्ठ राजनीतिक विश्लेषक अफलातुन देसाइका अनुसार बनारसको इतिहासमा कम्युनिष्टको जित पहिलो र अन्तिम पटक बन्न पुग्यो।
त्यसबखत भारतमा जय प्रकाशसँग कांग्रेसको टकरावका कारण कांग्रेसको दबदबाकालमा पनि देशका ११ राज्य कांग्रेसविहीन राज्य सरकार बन्न पुगेको थिए। त्यसको असर बनारसमा समेत परेको उनको भनाइ छ।
मजदुर नेता सिंहले अनअपेक्षित रुपमा बनारसबाट निर्वाचन जित्न पुगेको देसाईले बताए। भारतमा कम्युनिष्ट पार्टीले पश्चिम बंगाल र केरलले जित्दै आएको भए पनि उल्लेखनीय काम गर्न सकेको पाइँदैन। त्यसैले पनि कम्युनिष्ट पार्टीप्रति भारतीय नागरिकमा सकारात्मक प्रभाव नरहेको उनले बताए।
सन् १९७१ मा बनारसमा फेरि कांग्रेसले जितेको थियो। सन् १९७७ मा समाजवादी नेता चन्द्र शेखरले इन्डियन नेसनल लोकदलबाट जिते। पछि उनी भारतका प्रधानमन्त्री समेत बनेका थिए।
सन् १९८० मा फेरि कांग्रेसका तर्फबाट कमलापति त्रिपाठीले जिते। त्रिपाठी उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री समेत रहेको इतिहास छ। सन् १९८४ मा कांग्रेसले जितेको बनारसमा सन् १९८९ मा जनता दलका तर्फबाट लालबहादुर शास्त्री पुत्र अनिलकुमार शास्त्रीले जिते। त्यसपछिका पाँच निर्वाचनमा निरन्तर भाजपाले जित्दै आएको छ।
पहिलो पटक श्रीशचन्द दीक्षित, त्यसपछि क्रमश तीन पटक शंकर प्रसाद जयसवाल र सन् २००९ मा डा मुरली मनोहर जोशीले बनारसबाट जितेको विगत छ।
पहिलो पटक ०१४ मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी विजयी भए। ०१४ मा उनी गुजरातको मणिनगर र बनारसबाट प्रत्यासी बनेका थिए। दुवै स्थानबाट जिते पनि पछि बनारसलाई कायम राखेर उनले गुजरातबाट राजीनामा दिएका थिए। (सञ्जय पन्थीको सहयोगमा)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।