काठमाडौं- आजबाट सुरु भएको लगानी सम्मेलन २०७५ मा सहभागी वक्ताहरुले नेपाल दक्षिण एसियामा ऊर्जा क्षेत्रको हस्ती हुन सक्ने सम्भावना औंल्याएका छन्। काठमाडौंमा आजबाट सुरु भएको सम्मेलनमा ४० देशका ६ सयभन्दा बढी लगानीकर्ता सहभागी छन्।
'नेपालको आर्थिक विकासको आधार ऊर्जा' सत्रमा बोल्दै वक्ताहरुले दक्षिण एसियामा विद्युत बजार खोल्न पहिला नेपाल नै तयार हुनुपर्ने धारणा राखेका हुन्। सम्मेलनमा व्यवसायी ज्ञानेन्द्रलाल प्रधानले विद्युत उत्पादनमा नेपालले जति महत्वाकांक्षा राखेको छ त्यही अनुसार लक्ष्य भेटियो भनिए पनि बजार नपाए खेर जाने अवस्था आउने बताएका छन्।
सम्मेलनमा भारतीय सेन्टर इलेक्ट्रिसिटी अथोरिटीका सचिवले प्रश्न गरेका थिए। उनको प्रश्नमा प्रधानले नेपालको ऊर्जा क्षेत्र भारतमा मात्र नभई दक्षिण एसियामा नै आफ्नो बजार खोज्न सक्ने बताए।
'भारतसँग पनि आवश्यकता अनुसार विद्युत छैन। सुक्खायाम मानिने नोभेम्बर र डिसेम्बेरमा भारतले नेपालसँग विद्युत किन्न चाहन्छ,'प्रधानले भने, 'यो समस्या भारतमा मात्र होइन म्यानमार र ब|लादेशमा पनि छ। नेपालले तेस्रो मुलुकसँग विद्युत व्यापार गर्न चाहिरहेको छ। भारतले पनि त्यही चाहन्छ।'
सम्मेलनमै पावर चाइनाका जनरल म्यानेजर सोङ दोङशेङले चीनमा व्यक्तिगत विद्युत खपत अन्य दक्षिण एसियाली मुलुकको भन्दा निकै बढी भएको बताए। विकासशील मुलुक भएका कारण बिस्तारै चीनको जत्तिकै बिद्युत खपत गर्ने बाटोमा दक्षिण एसियाका राष्ट्र रहेको उनले बताए। यो नेपालको ऊर्जा बजार विस्तारका लागि सकारात्मक पक्ष रहेको उनको भनाइ थियो। उनले भने, ‘यसका लागि नेपाल तयार रहनुपर्छ।’
साथै सम्मेलननमा बंगलादेश पावर डेभलपमेन्ट बोर्डका चिफ इन्जिनियर मोहबुबुर रोहमानले आफूहरुले अझै पनि १२ हजार मेगावाट विद्युत बाहिरबाट आयात गर्न चाहेको बताएका छन्।
‘यो भनेको बंगलादेशको कुल ऊर्जा खपतको ३० प्रतिशत हो’, उनले भने, ‘नेपालले त्यो विद्युत हामीलाइ उपलब्ध गराउन सक्छ।’
सम्मेलनकै क्रममा ऊर्जा मन्त्रालयका सागरराज गौतमले नेपाल सरकारले ऊर्जा क्षेत्रमा राखेको लक्ष्य पूरा गर्न बुट मोडलमा लगानी नल्याई त्यो सम्भव नभएको बताएका छन्। ‘बेसिनमा आधारित आयोजनाका बारेमा हामीले अध्ययन गरिरहेका छौ’, उनले भने, ‘यसले थप सम्भावित आयोजना पहिचान गर्न सकिन्छ।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।