काठमाडौँ- उत्तर कोरियाले पहिले नष्ट गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको एउटा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणस्थललाई पुर्नस्थापित गर्न लागेको खुलेको छ।
अमेरिकी र दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायहरूबाट प्राप्त भू-उपग्रहीय तस्बिरले उत्तर कोरियाएको डोङ्चाङ-नीस्थित सुरहेमा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणस्थललाई पुर्नस्थापित गर्न लागेको देखाएको बताइएको छ।
उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच भियतनामको हनोईमा भएको वार्ता कुनै सहमतिमा नपुगी टुंगिएको दुई दिनपछि ती तस्बिरहरू खिचिएका हुन्।
प्राप्त पछिल्लो समाचारले किम अमेरिकासँगको वार्ताअघिको पुरानै बाटोमा हिँड्न लागेका हुन्? भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ।
डोङ्चाङ-नी प्रक्षेपणस्थलबाट उत्तर कोरियाले भू-उपग्रह तथा इन्जिनको परीक्षण गर्दै आएको भए पनि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणका लागि त्यसको कहिल्यै प्रयोग गरेको थिएन।
गत जुनमा ट्रम्प-किमबीच सिंगापुरमा भएको पहिलो ऐतिहासिक शिखर वार्तापछि वाशिङ्टनसँग विश्वासको वातावरण बनाउन उक्त प्रक्षेपणस्थललाई नष्ट पार्ने कार्य थालिएको थियो।
सुरेह उत्तर कोरियाको भू-उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने प्रमुखस्थलका रूपमा रहिआएको छ। अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने क्षमता भएको क्षेप्यास्त्रका इन्जिनहरूको परीक्षणका लागि पनि उक्त स्थलको प्रयोग गरिएको थियो।

कतिपय विश्लेषकहरूले चाहिँ किमले ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षणको तयारीका लागि नभई ट्रम्पको अहिलेको ‘धैर्यको सीमाको परीक्षा’ लिएको हुन सक्ने बताएका छन्।
कतिपयको विश्लेषण चाहिँ यदि उत्तर कोरियाले क्षेप्यास्त्र परीक्षण रोक्ने प्रतिबद्धता तोडे अमेरिकी राष्ट्रपतिले अकल्पनीय आक्रोश पोख्ने जोखिम रहने छ।
अमेरिकी चेतावनी
पछिल्ला विवरण सार्वजनिक भएपछि अमेरिकाले आणविक कार्यक्रम नत्यागे उत्तर कोरियामाथि फेरी नाकाबन्दी लगाउने चेतावनी दिएको छ।
पछिल्ला विवरणप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जोन बोल्टनले उत्तर कोरियाले आणविक कार्यक्रम नत्यागे उसमाथि नाकाबन्दी लगाउने चेतावनी दिएका छन्।
एक अमेरिकी टेलभिजन अन्तर्वातामा उनले उत्तर कोरिया यसअघिका सहमतिका साथै निःशस्त्रीकरणको विषयमा कत्तिको गम्भीर छ भनेर अमेरिकाले हेरिरहेको बताए।
‘यदि उत्तर कोरिया विगतको उक्त सहमतिका पक्षमा देखिएन भने अथवा निःशस्त्रीकरणका लागि तयार भएन भने उसमाथि लगाइएको आर्थिक नाकाबन्दी हट्दैन, हट्नेछैन,’ उनले भने।
बोल्टनले उत्तर कोरियाले आफूले यसअघि गरेका प्रतिबद्धता पूरा गर्ने पक्षमा नलागे उसमाथि ठूलो दबाब हुने स्पष्ट पारे।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भने यसबारे नरम प्रतिक्रिया जनाएका छन्। सर्वाजनिक समाचारबारे प्रतिक्रिया जनाउँदै उनले यदि त्यो साँचो भए ‘आफू धेरै निराश हुने’ भबताएका छन्।
‘यदि त्यो भइरहेको हो भने म धेरै निराश हुने छु,’ ट्रम्पले बिहिबार संवाददाताहरुसँग कुराकानी गर्दै भने, ‘ठीकै छ। हामी हामी हेरिरहेका छौं। अहिले नै यो चाँडै हुने छ...यो निकै हतारको रिपोर्ट हुनेछ।’
निशस्त्रीकरणकै विषयले वार्ता निष्कर्षविहीन
यसअघि अणविक निशस्त्रीकरणको विषयले नै दुई नेताबीच भियतनाममा भएको दोस्रो वार्ता कुनै निष्कर्षमा नपुगी टुंगिएको थियो।
फेब्रुअरीको २७ र २८ तारिखमा भियतनामको हनोईमा भएको दोस्रो चरणको वार्तामा अमेरिकाले कोरिया निशस्त्रीकरण हुनुपर्ने प्रस्ताव राखेका थिए। तर किमले उक्त समय पनि आउने भन्दै आश्वासन मात्र दिएका थिए।
त्यसपछि दुई नेताहरुबीचको वार्ता त्यतिकै टुंगिएको थियो।
गत जुनमा सिंगापुरमा सम्पन्न ऐतिहासिक भेटमा किम उत्तर कोरियालाई निशस्त्रीकरण गर्ने कुरामा सकारात्मक देखिएका थिए।
उक्त वार्तापछि फेरी भेट्ने वाचाअनुसार नै भियतनाममा दोस्रो वार्ता भएको थियो।
यसपाली फेरी भने भेट्ने या नट्ने? भेटे कहिले भेट्ने? भन्नेबारे कुनै सहमति भएन।
किमसँगको दोस्रो पटकको वार्तापछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले आफूहरु फेरि भेट्ने आशा व्यक्त गरेका थिए।
(एजेन्सीहरुको सहयोगमा तयार पारिएको सामग्री)
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।