एलिस इड्गार आचोङ टेस्ट खेल्ने चिनियाँ मूलका पहिलो क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनले सन् १९३० मा वेस्ट इन्डिज भ्रमणमा ४ टेस्ट शृंखला खेल्न आएको इंग्ल्यान्ड विरुद्ध क्विन्स पार्क, ओभलमा सम्पन्न दोस्रो टेस्टबाट अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा डेव्यु गरेका थिए।
उनीसँग अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा जोडिएको एउटा रोचक घटना छ। क्रिकेटमा ‘चाइनाम्यान’ शब्दको प्रयोग उनीबाटै भएको हो।
आचोङले वेष्ट इन्डिजका लागि ६ टेस्ट खेले, जसमा उनले ८ विकेट लिए।
ससन् १९३३ मा इंग्ल्यान्ड भ्रमणमा उनले ओल्ड ट्राफोर्डको दोस्रो टेस्टमा एएटा यस्तो गजबको बलिङ गरे, जसले उनलाई विश्व क्रिकेटमै ख्याती दिलायो। लेफ्ट आर्मबाट नाडी बटार्दै बलिङ गर्ने यी बलरले इंग्ल्यान्डका वाल्टर रोबिन्सलाई चकित पारे।
उनले फ्याँकेको त्यो बल अफ स्टम्पमा पिच हुँदै लेग स्टम्पको दिशातर्फ लागेपछि रोबिन्स स्टम्पिङ हुन पुगेका थिए। रोबिन्सले आउट भएर पभेलियन फर्किने क्रममा आचोङको बलमाथि प्रतिक्रिया दिँदै त्यो खेलमा अम्पायरिङ गरिरहेका जो हार्डस्टाफलाई भनेछन्, ‘सोच्नै नसकिने बल गर्यो, घटिया (चाइनिज ठिटो) चाइनाम्यानले।’
त्यति बेला अम्पायर नजिकै थिए, वेस्ट इन्डिजका पूर्वकप्तान लारी कन्सट्न्टाइन। उनले रोबिन्सलाई सोधेछन्, ‘तिमीले चाइनाम्यान भनेर बलरलाई गाली गर्न खोजेको कि उनले फ्याँकेको त्यो बललाई, जुन बलमा तिमी आउट भयौ?’
त्यति बेला रोबिन्स कुनै प्रतिक्रिया नदिई पभेलियन फर्किएका थिए। उनले ड्रेसिङ रुममा पनि त्यही प्रतिक्रिया दिएछन्। त्यसपछि लेफ्ट आर्म अनअर्थोडक्स बलिङको नामाकरण नै भएछ, चाइनाम्यान।
वास्तवमा त्यतिबेला पुरै अनौठो लाग्ने त्यो बलिङ आचोङले मात्र गर्थे। त्यसैले, वेष्ट इन्डिजका खेलाडी उनको बललाई चाइनाम्यान भनेर सम्बोधन गर्थे।
आचोङको जन्म सन् १९०४ फेब्रुअरी १६ मा पोर्ट अफ स्पेनस्थित बेल्मोन्टमा भएको थियो। उनी सुरुका वर्ष फुटबल खेल्थे। उनले १९१९ देखि १९३२ सम्म ट्रिनिडाड एन्ड टोबाकोबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल नै खेले। पछि वेष्ट इन्डिजको भ्रमणमा आएको इंग्लिस टोली विरुद्ध टेस्ट खेल्दै क्रिकेटमा पनि आफूलाई अब्बल ठहर्याए।
उनले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यास पनि सन् १९३५ मा इंग्ल्यान्ड विरुद्ध खेल्दै लिए। उनले १९५१ सम्म घरेलु क्रिकेट भने खेले।
कुल ३८ पहिलो श्रेणीको क्रिकेट खेल्ने क्रममा उनले १ सय १० विकेट लिएका थिए। पछि उनी ट्रिनिडाड टोलीको क्रिकेट प्रशिक्षक पनि बने। निकै ठट्टा गर्ने स्व्भावका आचोङलाई खसामा पोसको उपनामले चिनिन्थ्यो। उनले सन् १९५२ वेष्ट इन्डिजको भ्रमणमा आएको इंग्ल्यान्ड विरुद्ध पोर्ट अफ स्पेनमा भएको चौथो टेस्टमा अम्पायरिङसमेत गर्न भ्याए। उनको निधन ८२ वर्षको उमेरमा सन् १९८६ मा सेन्ट अगस्टिनमा भएको थियो।
एजेन्सीको सहयोगमा
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
