• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
आइतबार, मंसिर ६, २०८३ Sun, Nov 22, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
जीवनशैली

के हो स्ट्रेस इटिङ्ग?

64x64
नेपाल लाइभ बिहीबार, मंसिर ११, २०८२  ०५:४०
1140x725

कमला गुरुङ

काठमाडौं– ‘तपाईंले एउटा कुरा याद गर्नु भएको छ?’ 

तनाव हुँदा की हामीलाई पटक्कै खान मन लाग्दैन या अत्यधिक खान पुग्छौ। त्यो बेला भोक र स्वादमा हाम्रो नियन्त्रण नै हुँदैन। भोकलाई मेटाउन भन्दा पनि भावनामा आएको उतारचढावलाई दबाउन हामी अनियन्त्रित तरिकाले खान थाल्छौ। जसलाई चिकित्सकीय भाषामा ‘स्ट्रेस इटिङ्ग’ भनिन्छ। स्ट्रेस इटिङ्गलाई कतिपयले स्ट्रेस हङ्गर, इमोस्नल हङ्गर पनि भन्ने गर्छन्।

तनावले टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने, निद्रा खराब गराउने मात्र होइन। हाम्रो खाने बानीलाई पनि प्रत्यक्ष रुपमा असर पुर्याइरहेको हुन्छ। स्वास्थ्य, निद्रा र दैनिकीलाई जसरी प्रभाव पार्छ, त्यसरी नै भोक र खानपानलाई पनि तनावले नियन्त्रण गर्छ र असर पनि।

मानसिक तनाव व्यवस्थापन गर्न अनियन्त्रित र अस्वस्थकर तरिकाले गरिने खानपान नै स्ट्रेस इटिङ्ग हो। सामान्य रुपमा भन्नुपर्दा स्ट्रेस इटिङ्ग अर्थात् तनावलाई भुलाउन गरिने एक किमिमको खानपान हो। 

तनावले कसरी गराउँछ स्ट्रेस इटिङ्ग ?

नर्भिक इन्टरनेशनल अस्पतालकी कन्सल्टेण्ट साइकाइट्रिक्स डा आरती थापा कुनै पनि चुनौती, खतरा र समस्यामा शरीरले देखाउने प्रतिक्रिया तनाव हो। 

तनाब बढ्दा शरीरको ‘हाइपोथालामिक पिट्युटरी एड्रेनल’ (एचपीए) एक्सिस सक्रिय हुन्छ। र, शरीरमा ‘कार्टिसोल’ हर्मोन बढ्छ, जसले भोक पैदा गर्ने डा थापा बताउँछिन्। 

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

उनी भन्छिन्, ‘मस्तिष्क र पाचन प्रणालीबीच सम्बन्ध हुन्छ। तनाबमा कसैलाई खानै मन लाग्दैन। कसैलाई अत्यधिक खान मन लाग्छ। यो बेला मान्छेले एकछिनको आनन्दका लागि अनहेल्दी खानपान गर्छन्।’

तनावमा खाइरहने, खाना माथि नियन्त्रण नहुने र अत्यधिक  खाने (ओभर इटिङ) जस्ता बानी देखिन्छन्। डा थापाका अनुसार तनावलाई भुलाउन गरिने यस किसिमको खानपान भने अस्वस्थकर हुने गर्छ।

बढी कार्बोहाइड्रेट, चिनी, चिल्लो, मसालेदारयुक्त जंक तथा फास्टफूड खानेकुरामै मानिस आकर्षिक हुन्छ। यस किसिमको खानपानले एकछिनलाई आनन्द दिएपनि दीर्घकालमा स्वास्थ्यमा असर पुग्ने उनी बताउँछिन्। तनावमा गरिने खानपानले अपच हुने, काममा ध्यान नहुने, मुड स्वीङ्ग जस्ता समस्या आउने उनले बताइन्। 

रोक्ने कसरी ?

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

‘यस किसिमको अस्वस्थकर बानीलाई रोक्ने कसरी?’

अर्का मानसिक रोग विशेषज्ञ डा रितेश थापाको जवाफ छ, ‘तनावलाई व्यवस्थापन गर्न सिक्नुपर्छ। के कारणले मलाई तनाव भइरहेको छ भन्ने त्यसको कारण पत्ता लगाउनुपर्छ।’

स्ट्रेस इटिङ्ग कुनै रोग नभई तनावले निम्त्याउने बानी मात्र भएको उनी बताउँछन्। तनावका कारण निम्तिएको भोक हो या साँच्चै शारीरिक भोक हो भनेर छुट्याउन सक्नुपर्ने उनले बताए। कुनै पनि व्यक्तिले तनाव हुँदा यो दुई बीचको फरक छुट्याउन सक्ने हो भने अनावश्यक रुपमा गरिने अस्वस्थकर खानपानलाई रोक्न सकिने बताउँछन्।

उनी भन्छन्, ‘तनावको बेला अचानक भोक लागेको जस्तो महसुस हुन्छ। विशेष खालका खानाहरु जस्तै धेरै गुलियो चकलेट, चिप्स, पिच्चाहरु खान मन लाग्छ।’

तनावमा हुँद व्यक्तिले छिटो छिटो, हतार हतार खाने र खाइसकेपछि धेरैलाई आत्मग्लानी समेत हुने गरेको उनले बताए। सामान्य रुपमा भोक लाग्दा गरिने खानपानले सन्तुष्टी मिल्छ भने तनावमा खाइने खानेकुराले आत्मग्लानी हुने गरेको उनले बताए।

‘यस्तो बानीले तत्काललाइ केही आराम देला। तर यो अस्वस्थकर आराम हो। तौल बढ्ने स्वास्थ्यमा असर पुग्छ’ उनले भने। 

कुनै पनि कुराले तनाव भए हतारमा खानुभन्दा २० मिनेट पर्खेर हेर्नुपर्ने उनी सुझाउँछन्। वास्तवमै लागेको भोक भने हो २० मिनेटपछि पनि भोक लाग्छ। तर तनावले निम्त्याएको भोक हो भने त्यो सामान्यतया २० मिनेटपछि हराएर जान्छ। जसलाई ‘पज रुल’ भनिन्छ। 

कारण पत्ता लगाएर तनावको व्यवस्थापन गर्न सिक्नुपर्ने उनी बताउँछन्। सबै गर्दा पनि तनाव व्यवस्थापन नभए विज्ञको परामर्शमा उनी सुझाव दिन्छन्। 

डा आरती थापा पनि तनाव हुने बित्तिकै तनावमै रुमल्लिनु भन्दा त्यसको व्यवस्थापन गर्न सिक्नुपर्नेमा जोड दिन्छिन्। समस्याको पहिचान गर्ने, स्वीकार गर्ने, तनावलाई हटाउन योगा अनि ध्यान गर्न सकिने उनले बताइन्। 

यो सँगै साथीहरुसँग आफ्नो समस्या साटासाट गर्ने, घुम्न जाने, मनपर्ने कामहरु गर्ने गरियो भने तनाव कम गर्न सकिने उनीहरु बताउँछन्।  

प्रकाशित मिति: बिहीबार, मंसिर ११, २०८२  ०५:४०

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
चौथो अध्यक्ष कप क्रिकेटको उपाधि वडा नं.४ लाई
३५ दिने अल्टिमेटम सकिँदै, वैदेशिक रोजगार ठगीका फरार आरोपितको बैंक खाता रोक्का गरिने
कंगोमा इबोलाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ५ हजार ६७८ पुग्यो
सम्बन्धित सामग्री
भारतमा घट्यो क्यान्सरका औषधिको मूल्य, नेपालमा के होला ? भारत सरकारले क्यान्सरका औषधिमा व्यापारिक मार्जिन नियन्त्रण गर्ने निर्णय गरेपछि त्यहाँ घटेको औषधिको मूल्य नेपालमा पनि घट्ने भएको छ। शनिबार, कात्तिक १४, २०८३
झरीले काठमाडौंको जनजीवन प्रभावित वर्षाका कारण सर्वसाधारणको आवतजावत र दैनिक कामकाजमा असहजता थपिएको छ । वर्षासँगै मौसम चिसोसमेत बनेको छ । शुक्रबार, कात्तिक १३, २०८३
मोजाभित्र प्याज राखेर सुत्दा ज्वरो निको हुन्छ? के भन्छ विज्ञान ‘यदि रुघाखोकी लागेको छ भने प्याजलाई गोलो काटेर मोजाभित्र राख्नुस् र त्यो मोजा लगाएर रातभर सुत्नुस्।’ शनिबार, असोज २४, २०८३
ताजा समाचारसबै
चौथो अध्यक्ष कप क्रिकेटको उपाधि वडा नं.४ लाई आइतबार, मंसिर ६, २०८३
३५ दिने अल्टिमेटम सकिँदै, वैदेशिक रोजगार ठगीका फरार आरोपितको बैंक खाता रोक्का गरिने आइतबार, मंसिर ६, २०८३
कंगोमा इबोलाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ५ हजार ६७८ पुग्यो आइतबार, मंसिर ६, २०८३
फाइनल हारपछि रोहित पौडेलको प्रतिक्रिया : ‘हामीले प्रतियोगिताभर च्याम्पियनजस्तै खेल्यौँ, आज हाम्रो दिन थिएन’ आइतबार, मंसिर ६, २०८३
कांग्रेसले विगतमा अहिलेभन्दा कठिन परिस्थिति सामना गरेको छ, चुनौतीबाट विचलित हुनुपर्दैन : शशांक कोइराला आइतबार, मंसिर ६, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बञ्चराे प्रहारबाट घाइते तीन जनाकाे मृत्युु शनिबार, मंसिर ५, २०८३
नवनियुक्त मुख्यमन्त्री सरोज कुमार यादवको सपथ आइतबार बिहान ११ बजे आइतबार, मंसिर ६, २०८३
रिजन ढकालले पाए कार शनिबार, मंसिर ५, २०८३
विस्तृत शान्ति सम्झौताको २० वर्षः संक्रमणकालीन न्याय अझै अधुरो, पीडितले पाएनन् न्याय शनिबार, मंसिर ५, २०८३
मधेस प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोज कुमार यादव नियुक्त शनिबार, मंसिर ५, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमणको ‘स्ट्रकचरल एनालाइसिस’ नेपाल लाइभ
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण : ठोस नतिजाको अपेक्षा धर्मेन्द्र झा
वृहत् शान्ति सम्झौता भएको त्यो दिन र यो समय नेपाल लाइभ
विश्वशक्ति सहअस्तित्व र भाइचारातर्फ, कूटनीतिक इतिहासमा एउटा असाधारण दृश्य नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
बसबरिया गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ बुधबार, मंसिर २, २०८३
आईजीपी पुनर्बहालीका लागि सर्वोच्चको इजलासमा बहस, दानबहादुर कार्कीलाई आजै काममा फर्काउने आदेश गर्न वरिष्ठ अधिवक्ताहरूको जोडबल बुधबार, मंसिर २, २०८३
आईजीपी विवाद :  प्रहरी महानिरीक्षक बढुवासम्बन्धी रिटको शब्दावली सर्वोच्चबाट संशोधन शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्