• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
आइतबार, मंसिर ६, २०८३ Sun, Nov 22, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
जीवनशैली

माइग्रेन: कारण, लक्षण र रोकथामका १० उपायहरू

64x64
नेपाल लाइभ बुधबार, फागुन १३, २०८२  १२:१४
1140x725

माइग्रेन सामान्य टाउको दुखाइ होइन। यो स्नायु प्रणालीसँग सम्बन्धित एपिसोडिक (बारम्बार हुने तर बीचमा ठिक हुने) समस्या हो। यसमा प्रायः टाउकोको एक भागमा तीव्र र धड्किने जस्तो दुखाइ हुन्छ। यसका साथै उज्यालो, आवाज र हल्लाप्रति संवेदनशीलता, वाकवाकी र बान्ता जस्ता लक्षणहरू पनि देखिन्छन्।

विश्वभर टाउको दुखाइका कारणहरूमध्ये माइग्रेन दोस्रो ठुलो कारण हो भने स्नायु सम्बन्धी अपाङ्गता ल्याउने यो पहिलो प्रमुख कारण हो। तथ्याङ्क अनुसार, विश्वभर करिब १५% महिला र ६% पुरुषमा हरेक वर्ष यो समस्या देखिन्छ। करिब १ अर्ब मानिस माइग्रेनबाट ग्रस्त छन्, जसमा १५ देखि ५५ वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिहरू बढी पर्छन्। नेपालमा करिब १०–१२% वयस्कहरूमा यो समस्या रहेको अनुमान छ। महिलाहरूमा हर्मोनल उतार–चढाव र इस्ट्रोजेनको प्रभावका कारण यो समस्या बढी देखिन्छ।

माइग्रेनका कारणहरू:

माइग्रेनको ठोस कारण अझै पूर्ण रूपमा पत्ता लागिसकेको छैन। यद्यपि, वैज्ञानिकहरूले यसलाई मस्तिष्कमा हुने असामान्य रासायनिक परिवर्तन र स्नायुहरूको अतिसंवेदनशील प्रतिक्रियासँग जोड्ने गरेका छन्।

मुख्य कारणहरू यसप्रकार छन्:

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb
  • वंशानुगत:  परिवारमा कसैलाई माइग्रेन छ भने अन्य सदस्यमा हुने सम्भावना दोब्बर हुन्छ।
  • केमिकल असन्तुलन:  मस्तिष्कमा सेरोटोनिन (Serotonin) नामक न्यूरोट्रान्समिटरको स्तर घट्दा माइग्रेन सुरु हुन सक्छ।
  • हर्मोनल परिवर्तन:  विशेष गरी महिलामा महिनावारी, गर्भावस्था वा मेनोपजको समयमा।
  • तनाव:  मानसिक वा शारीरिक तनाव माइग्रेनको प्रमुख कारक हो।
  • निद्रामा अनियमितता:  धेरै सुत्नु वा कम सुत्नु दुवैले समस्या निम्त्याउन सक्छ।
  • खानपान:  कफी, रक्सी (विशेष गरी रेड वाइन), चकलेट, चिज, मोनोसोडियम ग्लुटामेट (MSG) युक्त खाना र प्रोसेस्ड मीट (ह्याम, सलामी आदि)।
  • वातावरणीय कारण:  झिलिमिली उज्यालो, ठुलो आवाज, कडा गन्ध, मौसम वा उचाइमा हुने परिवर्तन।

लक्षणहरू:

माइग्रेनका लक्षणहरूलाई मुख्यतया चार चरणमा बाँड्न सकिन्छ:

  • पूर्व लक्षण चरण: मन खिन्न हुनु, एकाग्रताको कमी, थकान, बारम्बार जम्हाइ आउनु, मूड परिवर्तन र कडा भोक लाग्नु वा खानामा अरुचि हुनु।
  • अउरा चरण: यो २०–२५% बिरामीमा मात्र देखिन्छ। यसमा दृष्टि धमिलो हुने, चम्किला बिन्दुहरू देखिने, हातखुट्टा झमझम गर्ने वा बोल्न/सोच्न गाह्रो हुने गर्छ। यो चरण २० देखि ६० मिनेटसम्म रहन सक्छ।
  • मुख्य दुखाइ चरण: टाउकोको एकातिर वा दुवैतिर धड्किने गरी दुख्ने। यो दुखाइ ४ देखि ७२ घण्टासम्म रहन सक्छ। यस बेला वाकवाकी लाग्ने र उज्यालो वा आवाज सहन गाह्रो हुन्छ।
  • दुखाइपछिको चरण: दुखाइ निको भएपछि शरीरमा कमजोरी, मानसिक थकान र हल्का चक्कर लाग्ने हुन सक्छ।

रोकथामका उपायहरू:

max tiger cn
max tiger cn
tvs-dashain-2083
tvs-dashain-2083

१. टाउको दुख्न थालेमा शान्त र अँध्यारो कोठामा आराम गर्ने।
२. नियमित सुत्ने र उठ्ने तालिका कायम राख्ने।
३. दैनिक पर्याप्त पानी (२–३ लिटर) पिउने र सन्तुलित आहार लिने।
४. ट्रिगर गर्ने खानेकुराहरू (कफी, रक्सी, चकलेट, चिज आदि) कम गर्ने।
५. तनाव व्यवस्थापनका लागि योग, ध्यान र गहिरो श्वासप्रश्वासको अभ्यास गर्ने।
६. मोबाइल वा कम्प्युटरको स्क्रिनमा लामो समय नहेर्ने।
७. दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट हल्का व्यायाम गर्ने।
८. डाक्टरको सल्लाह बमोजिम नियमित औषधि सेवन गर्ने।
९. माइग्रेन डायरी राख्ने; जसले कुन कुराले माइग्रेन सुरु गर्छ (Trigger) भन्ने पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ।
१०. चर्को घाम, धेरै बास्ना आउने वस्तु (पर्फ्युम, तेल), धुम्रपान र मद्यपानबाट टाढा रहने।

प्रकाशित मिति: बुधबार, फागुन १३, २०८२  १२:१४

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
चौथो अध्यक्ष कप क्रिकेटको उपाधि वडा नं.४ लाई
३५ दिने अल्टिमेटम सकिँदै, वैदेशिक रोजगार ठगीका फरार आरोपितको बैंक खाता रोक्का गरिने
कंगोमा इबोलाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ५ हजार ६७८ पुग्यो
सम्बन्धित सामग्री
भारतमा घट्यो क्यान्सरका औषधिको मूल्य, नेपालमा के होला ? भारत सरकारले क्यान्सरका औषधिमा व्यापारिक मार्जिन नियन्त्रण गर्ने निर्णय गरेपछि त्यहाँ घटेको औषधिको मूल्य नेपालमा पनि घट्ने भएको छ। शनिबार, कात्तिक १४, २०८३
झरीले काठमाडौंको जनजीवन प्रभावित वर्षाका कारण सर्वसाधारणको आवतजावत र दैनिक कामकाजमा असहजता थपिएको छ । वर्षासँगै मौसम चिसोसमेत बनेको छ । शुक्रबार, कात्तिक १३, २०८३
मोजाभित्र प्याज राखेर सुत्दा ज्वरो निको हुन्छ? के भन्छ विज्ञान ‘यदि रुघाखोकी लागेको छ भने प्याजलाई गोलो काटेर मोजाभित्र राख्नुस् र त्यो मोजा लगाएर रातभर सुत्नुस्।’ शनिबार, असोज २४, २०८३
ताजा समाचारसबै
चौथो अध्यक्ष कप क्रिकेटको उपाधि वडा नं.४ लाई आइतबार, मंसिर ६, २०८३
३५ दिने अल्टिमेटम सकिँदै, वैदेशिक रोजगार ठगीका फरार आरोपितको बैंक खाता रोक्का गरिने आइतबार, मंसिर ६, २०८३
कंगोमा इबोलाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ५ हजार ६७८ पुग्यो आइतबार, मंसिर ६, २०८३
फाइनल हारपछि रोहित पौडेलको प्रतिक्रिया : ‘हामीले प्रतियोगिताभर च्याम्पियनजस्तै खेल्यौँ, आज हाम्रो दिन थिएन’ आइतबार, मंसिर ६, २०८३
कांग्रेसले विगतमा अहिलेभन्दा कठिन परिस्थिति सामना गरेको छ, चुनौतीबाट विचलित हुनुपर्दैन : शशांक कोइराला आइतबार, मंसिर ६, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बञ्चराे प्रहारबाट घाइते तीन जनाकाे मृत्युु शनिबार, मंसिर ५, २०८३
नवनियुक्त मुख्यमन्त्री सरोज कुमार यादवको सपथ आइतबार बिहान ११ बजे आइतबार, मंसिर ६, २०८३
रिजन ढकालले पाए कार शनिबार, मंसिर ५, २०८३
विस्तृत शान्ति सम्झौताको २० वर्षः संक्रमणकालीन न्याय अझै अधुरो, पीडितले पाएनन् न्याय शनिबार, मंसिर ५, २०८३
मधेस प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा सरोज कुमार यादव नियुक्त शनिबार, मंसिर ५, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमणको ‘स्ट्रकचरल एनालाइसिस’ नेपाल लाइभ
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण : ठोस नतिजाको अपेक्षा धर्मेन्द्र झा
वृहत् शान्ति सम्झौता भएको त्यो दिन र यो समय नेपाल लाइभ
विश्वशक्ति सहअस्तित्व र भाइचारातर्फ, कूटनीतिक इतिहासमा एउटा असाधारण दृश्य नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
बसबरिया गाउँपालिकाका अध्यक्ष पक्राउ बुधबार, मंसिर २, २०८३
आईजीपी पुनर्बहालीका लागि सर्वोच्चको इजलासमा बहस, दानबहादुर कार्कीलाई आजै काममा फर्काउने आदेश गर्न वरिष्ठ अधिवक्ताहरूको जोडबल बुधबार, मंसिर २, २०८३
आईजीपी विवाद :  प्रहरी महानिरीक्षक बढुवासम्बन्धी रिटको शब्दावली सर्वोच्चबाट संशोधन शुक्रबार, मंसिर ४, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्