काठमाडौं– स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहसचिव लिलाविक्रम थापाले आयोडिनको कमीले ठूलो समस्या निम्त्याएको तर बढी हुँदा जटिल रोग लागेको रेकर्ड नभएको बताएका छन्। उनले राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्चले काठमाडौंमा आयोजना गरेको गोष्ठीमा बोल्दै यस्तो बताएका हुन्।
‘आयोडिनको कमीले ठूलो समस्या निम्त्याउँछ, तर आयोडिन बढी हुँदा त्यस्तो जटिल रोग लागेको रेकर्ड छैन। ६० प्रतिशत रोग मानिसको खानपानको कारणले लाग्ने गरेको छ। बाँकी वंशाणुगत कारण र अन्य कारणले लाग्छ। तर आयोडिनका कारण जटिल रोग लागेको भनेर विश्वभर कतै पुष्टि भएकोा छैन,’ उनले भने।
अहिले नेपालमा ९० प्रतिशतले आयोडिनयुक्त नुन प्रयोग गरिरहेकाले आयोडिन अभावका कारण मानव स्वास्थ्यमा समस्या नदेखिएको बताए। तर आयोडिन नुनको प्रयोग नगर्ने जनसंख्यामा आयोडिनको अभावका कारण विभिन्न समस्या देखा परेको उनको भनाइ छ।
राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्चका अध्यक्ष प्रेमलाल महर्जनले नेपालमा प्रयोग हुने एक किलो आयोडिनयुक्त नुनमा ९६ प्रतिशत सोडियम क्लोराइडको मात्रा र आयोडिनको मात्रा ५० मिलिग्राम हुनुपर्ने व्यवस्था रहेको बताए। यस्तै बिक्रीस्तरमा ३० मिलिग्राम अनिवार्य हुनुपर्ने आयोडिनयुक्त नुनको मापदण्डमा रहेको उल्लेख गरे।
आयोडिन ग्लोबल नेटवर्कका एडभाइजर मचाराज महर्जनले विश्वमा नुनमा नेपालमा भारतबाट आयोडिन नुन आउने गरेको र सो नुनमा १० ग्राम रहेको बताए। तर ५ ग्राम खानुपर्ने देखिएको १० ग्रामबाट ५ ग्राममा लैजान चुनौतीपूर्ण रहेको बताए।
विश्वमा सबैभन्दा पहिला आयोडिन मिसाएर प्रयोग गर्ने स्वीजरल्याण्डले सन् १९२२ मा सुरु गरेको थियो। १९२४ मा अमेरिकामा नुनमा आयोडिन मिसाएपछि गलगाँडको समस्या हट्दै गएपछि अरु देशले पनि नुनमा आयोडिन मिसाउन थाले। दक्षिण एशियामा सबैभन्दा पहिला भारतले १९५६ मा सुरु गरेको थियो।
भारतले एक स्थानमा परिक्षण गरेपछि १९६२ देशैभर प्रयोग थालियो। र त्यसको १० वर्षपछि नेपालमा आयोडिनयुक्त नुनको प्रयोग थालियो। नेपालमा आयोडिनयुक्त नुन प्रयोग गरिएको ५० वर्ष नाघेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1751372795.jpg)
-1764146706.png)
