सुरक्षा/अपराध

गोठाटार गोलीकाण्डमा उब्जिएको प्रश्न : राजधानीमै हत्या गरी कसरी उम्किए सुटर?

नारायण अधिकारी आइतबार, असोज ९, २०७९ १३:१०

काठमाडौं– सर्लाहीका थापाजी भनिने लाल मोहम्मद दर्जी हत्यामा संलग्न रहेकाहरु अहिलेसम्म प्रहरीको नियन्त्रणमा आउन सकेका छैनन्। हत्या भएको एक साता बितिसक्दासमेत हत्याराहरुलाई पक्राउ गरेर कानुनी दायरमा ल्याउन नेपाल प्रहरीले सकेको छैन।

अनौपचारिक कुराकानीमा हत्यामा संलग्नहरुको पहिचान खुलिसकेको दाबी गरेको प्रहरीले उनीहरुलाई पक्राउ गरेर कानुनी दायरामा ल्याउन नसक्नु र राजधानीमै गोली प्रहार गरेर सुटर बेपत्ता हुनुले सुरक्षा संयन्त्रमाथि नै प्रश्न चिन्ह खडा भएको छ।

अझ कतिसम्म भने मोहम्मदमाथि हत्या हुनुभन्दा १२ दिन पहिला नै गोली हानी हत्याको प्रयास गरिएको थियो। सुटरको गोली ‘मीस फायर’ भएपछि बालबालले बाँचेका मोहम्मदले नजिकैको जम्मुडाँडा प्रहरी चौकीकामा आफूमाथि सुरक्षा ‘थ्रेट’ भएको भन्दै सुरक्षा पाउँ भनेर निवेदन नै दिएका थिए। सुरक्षा पाउँ भनेर निवेदन दिएको दुई साता बित्न नपाउँदै मोहम्मदको लखेटी–लखेटी हत्या हुनुले उपत्यकामा प्रहरीको सुरक्षा व्यवस्थाप्रति प्रश्न चिन्ह उठेको छ।

‘आफूमाथि गोली प्रहार भएको र बालबालले बाँचेको भन्दै प्रहरीमा निवेदन नै दिएपछि त्यसलाई गम्भीर रुपमा लिएर घटना के हो? भनेर प्रहरीले अनुसन्धान सुरु गर्नुपर्ने, निगरानी गर्नुपर्ने, निवेदन दिनेको पृष्ठभूमि केलाउनु पर्ने हो,’ एक जना पूर्वडीआईजीले भने, ‘तर, सुरक्षा निकायले यसलाई गम्भीर रुपमा लिएको देखिएन। त्यसको परिणाम दुई साता नबित्दै मोहम्मदको हत्या भयो।’

सुरक्षा थ्रेट भन्दै मोहम्मदले दिएको निवेदनलाई गम्भीर रुपमा नलिएर दैनिकजसो प्रहरी कार्यालय र सिडिओ कार्यालयमा आउने निवेदन सरह लिएको यो घटना हुन पुगेको पूर्वडीआईजी हेमन्त मल्लको बुझाइ छ। ‘उजुरी दिनेले पनि आफ्नो पृष्टभूमि केलाएर नदिएको हुनसक्छ। प्रहरीलाई पनि उनको पृष्टभूमि थाहा नभएको हुनसक्छ जसकारण गम्भीर रुपमा नलिँदा योे घटना भएको देखिन्छ’, मल्लले भने।

गोठाटारमा गार्मेन्ट चलाएर बसेका मोहम्मदको हत्याका लागि लामो समयदेखि उनको रेकी गरेर हत्या गरिएको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको छ। उनको हत्याका लागि जितेन खानको नाममा कोठा बुक गरेर बसेको र मोहम्मदको हत्या गरिएको अनुसन्धानमा संलग्न प्रहरी अधिकारी बताउँदै आएका छन्।

कोशीपारी गेष्ट हाउसमा बसेका सुटरले गेष्ट हाउसमै झोला छाडेर फरार भएका छन्। होटलको सिसी टिभी फुटेजमा मोहम्मद हत्याका सुटर, मुख्य योजनाकार भनिएका नितिन मदनसम्मको फुटेज नै प्रहरीले फेला पारेको छ। त्यसो त मोहम्मदलाई गोली हान्दै गर्दाका भिडियो नै प्राप्त हुँदासमेत अहिलेसम्म हत्यामा संलग्नहरु कानुनी दायरामा आउन सकेका छैनन्। हत्यापछि सुटरहरु कलंकी हुँदै पर्साबाट बोर्डर पार गरेको सुरक्षा निकायको दाबी छ।

सुरक्षा संयन्त्रलाई नै चुनौती

देशको संघीय राजधानीमै संसाझैं भएको गोली हानी हत्याले देशको सुरक्षा संयन्त्रलाई नै चुनौती दिएको छ। प्रहरीको विशेष ब्यूरोदेखि, केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी), काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय, जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालय, अन्य सादा पोशाकमा खटिने प्रहरी, सूचना संकलनका लागि खटिने, गुप्तचरी निकायसम्मको कमजोर भूमिका मोहम्मद हत्या घटनाले उजागर गरेको छ।

अझ हत्यापश्चात सुटरहरु भागेर भारतसम्म पुगेको प्रहरी अधिकारीहरुले अनौपचारिक रुपमा बताउँदै आएका छन्। राजधानीकै सुरक्षा संयन्त्रदेखि, सुटर भारतसम्म पुग्न प्रयोग गरिएको रुटका सुरक्षा संयन्त्रकाे भूमिकालाई मोहम्मद हत्या घटनाले प्रश्च चिन्ह खडा गरेको ती पूर्वडीआईजीले बताए। ‘पहिलो कुरा सुरक्षा थ्रेट भनेर निवेदन दिँदा दिँदै संघीय राजधानीमै गोली हानी हत्या भयो। त्यसपछि हत्यारा भागेर भारतसम्म पुगेको बताउनुले सुरक्षा संयन्त्रको भूमिकामाथि स्वतः प्रश्न चिन्ह उठ्छ’, ती पूर्वडीआईजीले भने।

यता पूर्व डीआईजी मल्लको बुझाइ भने फरक छ। अन्य हत्याजस्तो मोहम्मद हत्या नभएको र यो पूरै योजनाबद्ध हत्या भएकाले अभियुक्तहरु पक्राउ पर्ने सम्भावना न्यून रहेको उनको भनाइ छ।

‘अहिलेसम्म आएका विवरण अनुसार मोहम्मद भारत विरोधी गतिविधिमा लागेको सोही कारण मारिएको हुन् भने यो राष्ट्रिय सुरक्षाको विषय हो। प्रहरीको टाउकोमा मात्रै दोष हालेर राज्य उम्कन मिल्दैन। यो राष्ट्रिय समस्या हो, सोही अनुसार सरकारले यस्ता घटनाको समाधान खोज्नुपर्छ’, मल्लले भने।

मोहम्मद भारत विरोधी गतिविधिमा लागेको प्रहरीले दाबी गर्दै आएका छन्। भारत विरोधी गतिविधिमा लागेको भन्दै उनीहरुले हत्याजस्तो जघन्य अपराधलाई भारतको ट्याग लगाएर उम्कने गरेका छन्। भारत विरोधी गतिविधिमा लागेपछि हत्या गरिएका भनिएका यसअघिका पत्ता नलागेका घटनाहरु यसलाई दाँजेर सुरक्षा निकायका उम्कने प्रयासमा छन्।

पूर्वराज्यमन्त्री तथा सांसद मिर्जा दिलसाद बेगदेखि अब्दुल माजिद मनिहा र सौकत बेग, सञ्चार उद्यमी जमिम साह, खुर्सीद आलम, फैजान अहमदसम्मको हत्यालाई मोहम्मदको हत्यासँग जोडेर हेर्दै भारत विरोधी गतिविधि भनेर सुरक्षा निकाय उम्कने गरेका छन्। यी घटनाका मुख्य योजानकार अहिलेसम्म पक्राउ पर्न सकेका छैनन्।

प्रहरीले माेहम्मद घटनालाई पनि यीनै घटनासँग जोडेर हेरेकाले मुख्य योजनाकार पक्राउ पर्ने सम्भावना कम छ। ‘यी हत्यामा पछि बनेका समितिहरुले दिएका सुझावलाई अध्ययन गरेर सरकारले पहल गरेर यस्तो किसिमको हत्याको समाधान खोज्नुपर्ने मल्लको बुझाइ छ। यी सबै हत्यापछि बनेका छानबिन समितिले हत्याका कारण र समाधानको उपायसहित सुझाव दिएका छन्। तिनलाई कार्यान्वयन नगरेसम्म यस्ता हत्याका श्रंखला दोहोरी रहन सक्छन्’, मल्लले भने।

मोहम्मदको हत्यामा हाल रसुवा कारागारमा रहेका भारतीय नागरिक उदय सेट्टीसम्मको कनेक्सन देखिएको छ। मोहम्मदको हत्याका मुख्य योजानकार भनिका नितिन र सेट्टीको भेट पटक–पटक हुनु र रसुवा कारागारबाट नितिनको मोबाइलमा पकट–पटक फोन सम्पर्क भएको देखिएको थियो।

नितिनको समूहमा रहेर मोहम्मदले काठमाडौंमा हुण्डी कारोबार गर्नु र हुण्डीका लागि पठाएको ७० लाख नेपाली र भारु ३० लाख लुटिएपछि मोहम्मदसँग नितिनको दुश्मनी सुरु भएको प्रहरी अनुन्धानबाट खुलेको छ। सोही कारण मोहम्मदको हत्या भएको हुनसक्ने प्रहरीको विश्लेषण छ।

सम्बन्धित सामग्री: