काठमाडाैं- मानिसले विश्वभर हरेक दिन २ अर्बभन्दा धेरै कपि पिउने गर्दछ। सिर्फ बेलायतमा मात्र साढे नौ करोड कफीको प्रयोग हुन्छ। बिहान भएदेखि बेलुकासम्म मानिसले कफी पिउने गर्दछ। तर आजभन्दा ४५० वर्षअघि पश्चिम युरोपमा शायदै कसैले यसको नाम सुनेका थिए। कफीको शुरुवात इथियोपियासँग जोडिएको छ। जहाँको जंगलमा यसको बिरुवा पाइने गर्दथ्यो। सुरूमा यसको प्रयोग हुने गरेको थिएन। विस्तारै मानिसहरूको ध्यान यसतर्फ गयो।
मानिसहरूले महसुस गर्न थालेको यसको सुख्खा फल सुकाएर पिस्दा प्रयोगमा ल्याउन सकिन्छ। कुनैदिन यसको लत मानिसलाई लाग्छ भन्ने कल्पना गरिएको थिएन। विस्तारै यसलाई पिउनेहरूका बिचमा चर्चा शुरु भयो। पश्चिमी देशमा यसलाई पिउनेहरूको स्वाद मन पराउन थाले। यो विस्तारै स्वादबाट व्यापारतिर फैलियो। मानिसले सोच्न थालेकी यो व्यापारको काइदाको वस्तु हो, यसबाट मनग्य आम्दानी गर्न सकिन्छ। मानिसहरू वाइन र बियर पिउँदै आएका थिए तर उक्त कुराकानी यादगार हुने गरेको थिएन।
खाएको शुरमा सबै बिर्सन समस्या हुने गरेको थियो। बिजनेश कुराकानीको दौरानमा दिमाग विल्कुल सफा र खाली राख्नुपर्ने थियो। तर यो कुरामा पनि मानिसहरू विभाजित थिए। यसलाई प्लुटोको आहार पेय भनियो। यसमा विश्वास गरिन्थो कि बोक्सीहरूले मरेका मानिसहरूको खोपडीमा पिउने गर्थे भन्ने काहानी रहेको थियो।
पहिलो कफी हाउस
बेलायतमा पहिलो कफी हाउस १६५१मा अक्सफोर्डमा खुलेको थियो। यसपछि लण्डनमा कफी हाउस खुलेको थियो। यसपछि यो पोर्टो क्लबजस्तै बन्दै गयो। अहिले हरेक प्रकारका मानिसहरूले कफी हाउसका लागि क्लब खोलेका छन्। बैंकर, व्यापारीदेखि साहित्यकारसम्मले कफीको अड्डा बनाएका छन् जसमा काफी राजनीति हुने गरेको छ। कफीका यी अड्डाहरूलाई कुनै समय देशद्रोहलाई बढाउने संस्थाको आरोप लाग्यो र चाल्र्स द्धितीयले यी कफी क्लबमा प्रतिबन्ध लगाउने कोसिस गरे। यस्ता कफी हाउसहरूले आफूकहाँ आउने ग्राहकहरूलाई लक्षित गर्दै जर्नल र अखबार खरिद गर्ने गरेका थिए।
तत्कालीन समयमा कफी एक पेनी (पैसा)मा प्राप्त हुन्थ्यो। त्यसैले मानिसहरू कफीको अड्डालाई पेनी विश्वविद्यालय भन्ने गरेका थिए। यी कफी हाउसहरू पुरुषका लागि थिए। त्यसैले पनि यो पुरुषको पेय पदार्थको रुपमा परिचित भयो। अहिले पनि महिलाभन्दा पुरुषले धेरै कफी पिउने गरेका छन्। तर, यो कुरा विवादित नै रहेको छ। कुनै समय कुनै नयाँ वस्तुका लागि जसरी मानिस डराउँछन् त्यसमा कफी पनि पर्दथ्यो। यस्तो सबैभन्दा ठूलो आरोप सन् १६७४ मा लागेको थियो। तत्कालीन समयमा कफीले नपुंसकता आउने हल्ला चल्यो। तर केही मानिसहरूको दावा यसको ठिक उल्टो थियो। उनीहरूको भनाई थियो कि कफीले पुरूषत्वमा बढोत्तरी गर्दछ।
कफीको स्वाद अहिले पनि मानिसलाई तितो र मन नपर्ने लागिरहेको हुन्छ तर पनि पिउने गर्दछन्। बेलायतबाट कफीलाई दूधसँग मिसाएर चिनी राखेर पिउने चलन शुरु भएको थियो। यो चियाँजस्तै पिउने पदार्थको रुपमा शुरु भएको थियो। यसरी विस्तारै कफी पिउने चलन बढ्दै गयो। १८औं शताब्दीसम्म यो बेलायतको जीवनशैलीमा राम्रोसँग घुलमिल भयो। यसपछि यो विस्तारै कफी क्लब, हाउसबाट निस्केर मानिसहरूको घरघरमा पुग्नेक्रम शुरु भयो। यो विस्तारै मानिसको खानापछिको पेय पदार्थको रुपमा स्थापित भयो।
१९औं शताब्दीसम्म कफीको स्वाद धेरै खराब हुने गर्दथ्यो। तर यही समयमा इटालीमा एस्प्रेसो मेसिनको निर्माण गरियो। यो मेसिनले पानीमा ठूलो दबाब सिर्जना गर्ने गर्दथ्यो। यो पानी कफीको पिउमा घुलेर जाने गर्दथ्यो। यो कफी छान्नेभन्दा अघिको प्रक्रिया थियो। यसपछि यसलाई घण्टौंसम्म तातो रुपमा राख्न सकिन्थ्यो।
यसपछि इटालीले कफी कल्चर आफ्नो भविष्य र चमचमाउने मेसिनको सँगै व्यापार फैलाउन थाल्यो। यसैगरी कम मेहनतले पुरै पश्चिमी दुनियाँमा कफीको सुगन्ध फैलन थाल्यो। कफी प्रयोगको नियम पनि निर्माण भयो। जस्तो लञ्चपछि कहिलेपनि कैपिचिनो कफीको प्रयोग नगर्ने नियम बने।
कफीका कयौं प्रकार
पछिल्लो २० वर्षको दौरानमा अलग अलग रुपमा कफी सामुन्ने आएका छन्। यसमा लङ्ग फ्लेवर अमेरिकन कफी पनि सामेल हुन्छ। एन्टीपोडिइन फ्लैट व्हाइट्स जस्ता कहानी पनि आए। कफी पिउने तरिकाहरू पनि परिर्वतन भए। मानिसले अब कफी हातमा लिएर गल्लीहरूमा घुमेर पनि खान थालेको देखिन थालेको छ। अहिले त यस्तो तरिकाहरू सामुन्ने आएका छन् भनेर सम्झना पनि मुश्किल हुने भएको छ।
कफी पिउने कुरा अब एक फेशन भएको छ। पछिल्लो ४५० वर्षमा समाज र कफी दुवै काफी अघि बढेका छन्। तर यो दौरानमा एक चिजमा परिर्वतन आएको छैन त्यो हो कफीको लोकप्रियता। यो मानिसका बिचमा घुलमिल हुने माध्यम बनेको छ। आजपनि कफी पिउने र पिलाउने कुरा निकै कुल मानिन्छ।
(बीबीसी हिन्दीबाट अनुवाद )
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
