काठमाडौं– कायममुकामय प्रधानन्यायाधीश दीपककुमार कार्कीले अदालतभित्र हुने भ्रष्टाचारमा निर्मम रुपमा प्रश्न गर्न आग्रह गरेका छन्। विशेष अदालतको भवन उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै कार्कीले पछिल्लो समय अदालतमा हुने भ्रष्टाचारका विषयमा लामो समयदेखि रोकिएको आवाज मानिसहरुले उठाउन थालेको बताए। उनले सर्वोच्च अदालतको नेतृत्वमा आफू आएपछि न्यायाधीशहरुमाथिको उजुरी फर्छ्यौटदेखि उजुरी आउनेक्रम वढेको जानकारी गराए।
‘न्यायीक शुसासनका पछिल्लो समयमा केही प्रश्न आएका छन्। न्यायलयसँग सरोकार राख्नेहरुका साथ आम मानिसले समेत चासो राख्नेगरी आएका यी कुरालाई लामो समय देखिको समस्यमा आएको विस्फोटनको रुपमा लिएर मैले सुधारको प्रयास गरिरहेको छु,’ कार्कीले भने।
विगतमा सर्वोच्च अदालतदेखि जिल्ला अदालतसम्म मुद्दा सुनुवाइ नहुनेदेखि भ्रष्टाचारको कुरा सुनिने गरेकोमा अहिले रोकिएको र अब सुधारतर्फ जाने उनको दाबी छ।
‘केही समय अघि के फैसला आउँछ भनेर अनुमान गर्ने, अनि त्यही अनुमान नै सत्य हुने गरी फैसला आएका थिए,’ कार्कीले भने, ‘तर अहिले त्यो सम्भव छैन।’ लामो समयसम्म अदालतमा मुद्दा विचाराधीन हुदाँ समस्या भएको कुरालाई स्वीकार गर्दै कार्कीले अहिले सुधारको थालनी भएको बताए।
सर्वोच्चले पुराना मुद्दाहरुलाई छिटो सक्न अभियान नै सञ्चालन गरेको उल्लेख गर्दै कामु प्रधानन्यायाधीश कार्कीले अब लामो समयसम्म मुद्दाको बोझ राख्ने कार्य निरुत्साहित गर्ने बताए।
विगतमा न्यायाधीशले गलत गरेको भनि उजुरी पर्ने, तर त्यसको सुनुवाइ नहुने भएको कुरा आफू आएपछि सुधार गरेको उनले दाबी गरे।
‘न्याय परिषद्ले सुधारको थालनी गरेको छ। समस्या छन्, सुधार गर्दै जानुपर्छ,’ उनले भने, ‘अदालतमा सबै नराम्रा मात्र छैनन्, राम्रा न्यायाधीश, कानुन व्यवसायी र सरकारी वकिल पनि छन्।’ पछिल्लो समय तिनै राम्रा व्यक्तिहरुका कारण अदालत सुधारको बाटोमा अघि वढेको उनको भनाइ छ।
अहिले बार र बेञ्चका बीचमा सुमधुर सम्बन्ध भएको उनले बताए। विगतमा नेपाल बार एसोसियसनले प्रधानन्यायाधीशविरुद्ध सडक आन्दोलन नै गर्नुपरेकोतर्फ संकेत गर्दै कार्कीले अदालत सुधारमा अहिले दुवै पक्ष सँगै रहेको बताए।
केही सुरुवात भए पनि सोचेजति अझै काम गर्न नसकिएको कार्कीको भनाइ छ।
सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिकृष्ण कार्कीको नेतृत्वमा बनेको न्यायलयको विकृति र विसंगति छानबिन आयोगको प्रतिवेदन कार्यान्वयनकै चरणमा रहेको कार्कीले जानकारी दिए। फुलकोर्टमा यसको छलफल सँगै कार्यान्वयन पनि सँगै चलिरहेको कार्कीको भनाइ छ।
उनले अब अदालत पुरानौ रुपमा अघि बढ्न नहुने भन्दै भ्रष्टाचार र कुशासनका धेरै कुरा आएकाले त्यसलाई नियन्त्रण गरेर न्याय दिनुपर्ने बताए।
‘म जिल्ला, उच्च हुँदै सर्वोच्चको नेतृत्वमा आएको हुँ। जनता २ धुर जग्गाका लागि सर्वाोच्चसम्म आउँदा मलाई पनि न्यायाधीशको रूपमा आत्माग्लानी भएको छ,’ उनले भने, ‘वर्षौंसम्म यति जग्गाका लागि मुद्दा लड्नु र न्याय माग्न धाइरहनु दु:खद भएकाले छिटो छरितो न्याय दिनु सबैको दायित्व हो।’
राम्रोलाई अगाडि ल्याउने र नराम्रोलाई भण्डाफोर गर्ने कार्य हुने सकेमा न्यायलय शुद्धीकरण हुने कार्कीको भनाइ छ। ‘अहिले अदालतको धेरै कुरामा सुधार भएको छ। उजुरी वढिरहेका छन्। खराव व्यक्तिका विषयमा सबैले वोल्नु पर्छ,’ कार्कीले भने।
कार्यक्रमा बोल्दै अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका सचिव तोयम रायाले आयोगको क्षमता नाप्ने ठाउँ विशेष अदालत भएकाले यो सक्षम हुदाँ अख्तियारको क्षमता पनि प्रष्ट हुने बताए।
‘हामीले दायर गरेका मुद्दा सफल कति भए र अफसल कति भए, के कारण असफल भए भनेर हामी विशेष अदालतको फैसलाका आधारमा आफूलाई रिभ्यु गर्छौं,’ उनले भने, ‘सफल भए खुसी मनाउँछौं भने असफल भए हामी किन चुक्यौं भनेर छलफल गर्ने गरेका छौ।’
नेपाल बार एसोसियनका अध्यक्ष गोपालकृष्ण घिमिरेले भवन र सुशासनको कुरा पछिल्लो समय धेरै उठेको बताए। सर्वोच्च अदालतको भवन निर्माणमा प्रश्न उठेकोबारे संकेत गर्दै अध्यक्ष घिमिरले विशेषमा समय अगावै भवन वनाउनु प्रशंसनीय भएको बताए। कार्यक्रममा विशेष अदालतका रजिष्ट्रार अशाेककुमार क्षेत्री र भवन निर्माण ईन्जिनियर मचाकाजी महर्जन लगायतलाई सम्मान गरिएकाे थियाे ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
