काठमाडौं– सर्वोच्च अदालतले निजगढ विमानस्थलको फैसलाको पूर्णपाठ सार्वजनिक गरेको छ।
पाँच न्यायाधीशको बृहत् पूर्ण इजलासले लामो समयदेखि विवाद, चर्चा अनि बहस भइरहेको निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अन्तिम फैसला जेठ १२ गते सुनाएको थियो।
पूर्ण फैसला सार्वजनिक नभएपछि यी फैसलामध्ये एक पक्षले स्वागत गरिरहेको थियो भने अर्को पक्षले आलोचना गरिरहेको थियो। उक्त फैसलाको राजनीतिक दल र सरकारले आलोचना गरिरहेका थिए भने वातावरणविद् र केही कानुनविद्हरूले भने सर्वोच्चको फैसलाको पूर्णपाठ नहेरी यसरी टिप्पणी गर्नु गलत हुने दाबी गर्दै आएका थिए।
सर्वोच्चले तत्कालीन समयमा निर्माण गरेको वातावरण प्रभाव मूल्यांकन खारेज गर्ने र उक्त स्थानको विकल्प खोज्नुपर्ने आशय फैसलाको दिन सुनाएको थियो।
वन ऐन, नियम, कार्यविधिलगायतका विधिशास्त्रीय मान्यताअनुसार उपयुक्त विकल्प हेरेर विमानस्थल निर्माण गर्नु भन्ने परमादेश जारी गरिएको थियो।
सर्वोच्चको वातावरणीय पक्षलाई ध्यान दिँदै गरिएको फैसलापछि विवादित बनेको निजगढ विमानस्थल योजना अन्त्य भएको चर्चा गरिएको थियो।
घना जंगल क्षेत्र मास्न नहुने भन्दै वरिष्ठ अधिवक्ता प्रकाशमणि शर्मा र अधिवक्ता रञ्जुहजुर पाँडे क्षेत्रीले सरकारी निर्णय बदरको माग गरी २०७६ फागुन ७ गते रिट दायर गरेका थिए।
वातावरणविद् र कानुनविद्हरुले विमानस्थल बनाउने कार्य अन्य स्थानमा पनि हुनसक्ने तर उक्त क्षेत्रको वातावरण र पर्यावरण जोगाउन सहज नहुने भएकाले सर्वोच्चले विमानस्थल बनाउने निर्णय बदर गर्ने भनि गरेको फैसला ठिक रहेको दाबी गर्ने गरेका छन्।
०७१ फागुनमा सरकारले निजगढमा विमानस्थल बनाउने र त्यसका लागि चार किल्ला तोक्ने निर्णय गरेको थियो। योसँगै अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका लागि निजगढ उपयुक्त हो कि हैन भनि बहस पनि सुरु भयो।
त्यसको दुई वर्षपछि २०७३ फागुनमा मन्त्रिपरिषद् बैठकले निजगढ विमानस्थल निर्माण क्षेत्रमा सडक र पहुँच मार्ग बनाउन तथा त्यहाँको वन क्षेत्रको रूख कटान गर्ने निर्णय गरेको थियो।
नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र नेपाली सेनाको इन्जिनियरिङ विभागबीच २०७४ भदौमा समझदारीपत्रमा हस्ताक्षरसमेत भयो। तत्कालीन समयसम्म यसको वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) भए/नभएको विवाद सुरु भयो।
ईआईएको विषयमा सार्वजनिक प्रश्न उठेपछि हतार–हतार सरकारले रूख काट्ने समझदारी गरेको ९ महिनापछि २०७५ जेठमा वन तथा वातावरण मन्त्रालयले ईआईए प्रतिवेदनलाई १५ वटा सर्तसहित स्वीकार गरेको थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।