फाइल तस्बिर
काठमाडौं–संगठित ठगीको कसुरमा हिरासतमा रहेका सिभिल ग्रुपका अध्यक्ष इच्छाराज तामाङले भूकम्प र कोरोना महामारीका कारण पैसा तिर्न नसकिएको बयान दिएका छन्। केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) समक्ष तामाङले दिएको बयान अनुसार अहिले उत्पन्न परिस्थितिको कारक भूकम्प र कोरोना महामारी भएको बताएका छन्।
सीआईबीमार्फत् सरकारी वकिल कार्यालय हुँदै जिल्ला अदालत काठमाडौंमा दर्ता भएको अभियोग पत्रमा कर्जा रकम फिर्ता गर्न नसक्नु कारणमा भूकम्प र कोरोना महामारीलाई औंल्याइएको छ।
तामाङको बयानमा उल्लेख गरिएको छ, ‘२०७२ सालको बिनाशकारी भूकम्पको कारण कम्पनीहरुले निर्माण गरेका अपार्टमेण्टहरुमा ठूलो क्षति पुर्याएकोले पुनः निर्माण गर्न समय लागेकोले ठूलो नोक्सानी/क्षति व्यहोर्नु पर्यो। अर्कोतर्फ कोरोना महामारीको कारण घर/अपार्टमेण्ट बिक्री बितरणमा कमी आएकोले भने जति साँवा रकम कम्पनीको तर्फबाट सिभिल सेभिङ एण्ड क्रेडिट सहकारी संस्था लिमिटेडलाई चुक्ता गर्न नसकिएको हो।’
यस्तो छ, इच्छाराजको बयान
२०५७ सालतिर हरिहर लामिछाने, प्रकाश कुमार बर्मा, जिवनराज बज्राचार्य, डा दुर्गा प्रसाद संग्रौला, सूर्य प्रसाद संग्रौला समेतका व्यक्तिहरु एक आपसमा छलफल गरी व्यवस्थित बसोबासको लागि हाउजिङ व्यवसाय गर्ने उदेश्यले सहकारी संस्था स्थापना गरौं भनि योजना बनाइ सोही अनुसार २०५७ सालमा सहकारी स्थापना गर्ने काम भएको हो।
स्थापना भए पश्चात तत्कालै मैले एक लाख सेयर लगानी गरी सेयर सदस्यको रुपमा आबद्ध भई आएको हुँ। मैले संस्थालाई आवश्यकता अनुसार सञ्चालक समितिले निर्णय गरे अनुसार संस्थालाई पटक पटक थप सेयर लगानी गरेको हुँ। म संस्थाको स्थापना कालदेखि २०६७ सम्म सञ्चालक समितको अध्यक्ष भएको हो। त्यसपछि २०७३ सालसम्म संस्थाक सल्लाहकारको रुपमा काम गरेको हो। २०६७ सालदेखि हालसम्म सञ्चालक समितिको अध्यक्ष केशवलाल श्रष्ठ छन्।
संस्थाको विनियममा देशको चौतर्फी विकास गर्न संस्थाको क्षमताले भ्याएसम्म जलविद्युत, यातयात, सञचार लगायतका उपयुक्त देखिने आयोजनाहरु निर्माण तथा संचालन गर्ने भन्ने उल्लेख भए बमोजिम २०६० सालमा सिभिल सेभिङ एण्ड क्रेडिट संस्थाले पहिलो चरणमा आफ्नै नाममा हाउजिङ परियोजनाको लागि ललितपुर भैंसेपाटीमा जग्गा खरिद गरी घर निर्माण गरी बेचबिखन गरेको हो।
त्यसैगरी २०६२ सालमा, २०६३ सालमा हाउजिङ परियोजनाकोरुपमा बिभिन्न स्थानहरुमा जग्गा खरिद गरी हाउजिङ बनाइ बिक्री गरी आएको हो। २०६३ सालतिर हाउजिङ व्यवसाय गर्नलाई सहकारी संस्थाबाट नगर्नु र छुट्टै कम्पनी प्रालि खडा गरी कारोबार गर्नु भनि आन्तरिक राजस्व विभागको फुलअडिटबाट कार्यान्वयन गर्नु भनि निर्देशन अनुसार ब्यवस्थित बसोबासको लागि घरजग्गा निर्माण गरी बेचबिखन गर्ने गरी सिभिल होम्स प्रालि नामक कम्पनी दर्ता गरी हाउजिङ परियोजना सुरु गरेको हो।
त्यसरी नै एउटा कम्पनीमा ३५ रोपनी भन्दा बढी जग्गा खरिद गर्न नपाइने हदबन्दीको कारणले २०६५ साल तिर सिभिल अपार्टमेण्ट प्रालि समेतका अन्य २१/२२ वटा जति कम्पनीहरु दर्ता गरी संचालनमा आए पनि कतिपय बन्द भैसकेको छ। सिभिल होम्स समेतका कम्पनीहरुले फेजवाईज हाउजिङ परियोजनाहरु संचालन गरेको हो। सम्पूर्ण कम्पनीहरुमा सञ्चालक समितिको अध्यक्ष म इच्छा राज तामाङ, सदस्य केशव लाल श्रेष्ठसमेत सदस्य छन्।
विभिन्न बैंकहरुमा आफ्नो, आफ्नो परिवार तथा सिभिल होम्स समेतका कम्पनीहरुको खाता रहेको छ। सिभिल बैंकमा संस्थापक सेयर संख्या ४४८६०० रहेको छ। सो बाहेक अन्य बैंक, संस्था समेतमा सेयर रहेको छ। श्रीमती सिर्जना शाक्य, छोरीहरु प्रतिक्षा तामाङ र प्रतिष्ठा तामाङको नाममा समेत बिभिन्न बैंक, वित्तीय संस्था, कम्पनीहरुमा सेयर, काठमाडौं किर्तीपुरमा जग्गा जमिन छ। करिब २१ सय जना जति संस्थाका सदस्य वचतकर्तासदस्यहरु भएको थाहा पाएको हुँ। उक्त संस्थाका वचतकर्ता सदस्यहरुलाई करिब ७ अर्ब जति रकम फिर्ता गर्नु पर्ने हुनु पर्दछ।
सिभिल होम्स समेतका सबै कम्पनीहरुबाट करिब पाँच अर्ब जति कर्जा सिभिल सेभिङ एण्ड क्रेडिट सहकारी संस्था लिमिटेडलाई तिर्न बाँकी छ।
२०७२ सालको बिनासकारी भूकम्पको कारण कम्पनीहरुले निर्माण गरेका अपार्टमेण्टहरुमा ठूलो क्षति पुर्याएकोले पुन: निर्माण गर्न समय लागेकोले ठूलो नोक्सानी क्षति व्यहोर्नु परेको र कोरोना महामारीको कारण घर र अपार्टमेण्ट बिक्री वितरणमा कमी आएकोले भने जति साँवा रकम कम्पनीको तर्फबाट सिभिल सेभिङ एण्ड क्रेडिट सहकारी संस्था लिमिटेडलाई चुक्ता गर्न नसकेको हो।
विभिन्न पत्र-पत्रिकामा नकरात्मक समचार सम्प्रेषण भएपछि सदस्यहरुलाई कर्जा रकम तुरुन्त फिर्ता गर्नु पर्ने बाध्यताले सम्पूर्ण रकम तिर्न नसकेको हो। म संस्थाको अध्यक्ष हुँदा संस्था नियम बिनियम बमोजिम संस्थाको नाममा प्राय: जसो जग्गाहरु रजिष्ट्रेसन पारित गरी सो जग्गामा संस्था र कम्पनीको संयुक्त लगानी भएकोले धितो राखि राख्नु पर्ने आवश्यक नभएकोले धितो नराखिएको हो। कतिपय लगानीमा धितोसमेत राखिएको थियो।
कर्जा वापतको रकम चुक्ता गर्न बचतकर्ताको नाममासमेत घरजग्गा रजिष्ट्रेसन पारित गरी कम्पनीहरुको नाममा रहेको साँवा ब्याज रकम तिर्दै आएको र नगद रकम साँवा ब्याज रकम घटाइ आएको छ। संस्थामा सदस्य वचतकर्ताहरुले वचत गरेको रकम वचतकर्ता सदस्यहरुलाई फिर्ता गर्ने मेरो व्यक्तिगत दायित्व होइन संस्थाको हो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।