काठमाडौं– सरकारले पहिलो पटक वैदेशिक रोजगारमा जाने युवालाई तीन महिना तालिम लिएपछि मात्र श्रम स्वीकृति जारी गर्ने तयारी गरिरहेको छ। रोजगारीमा जाने कामदारसँग तीन महिना तालिम लिएको प्रमाणपत्र हातमा भए मात्र श्रम स्वीकृति जारी गर्ने योजना बनाइरहेको वैदेशिक रोजगार प्रवद्र्धन बोर्डले जनाएको छ।
सरकारले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को बजेटमा प्रस्तुत गरेको रोजगारी प्रत्याभूति विधेयकमा यो विषयलाई समावेश गर्ने योजनामा श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय रहेको बोर्डले जानकारी दिएको छ। जसका लागि सरकारले सातै प्रदेशमा तालिम केन्द्र खोली सञ्चालन गर्ने गृहकार्य सुरु गरेको बोर्डले जनाएको छ। बोर्डका निर्देशक धीरकुमार श्रेष्ठले भने, ‘विदेशिन चाहने युवाले कम्तीमा ३ महिनाको सम्बन्धित विषयमा सीपमूलक तालिम अनिवार्य लिएपछि मात्र श्रम स्वीकृति वितरण गर्ने पक्षमा मन्त्रालय छ।’
यो विषयमा बोर्डले एउटा खाका तयार पारेर मन्त्रालय पठाएको उनले जनाए। यसबारे मन्त्रालयले छलफल र परामर्श लिइरहेको छ।
श्रेष्ठले भने, ‘तीन तहको तालिमको प्रस्तावसहित कार्यविधि निर्माण गरिँदै छ। तीन महिनाको तालिम लिएकाले मात्रै विदेश जान मिल्नेगरी बोर्डले नीतिगत व्यवस्था गर्न लागेको हो। एक महिनाको छोटो तालिम, एक महिनाभन्दा बढी र तीन महिनाभन्दा कम समयको मध्यम तालिम र तीन महिनाभन्दा बढी समयको लामो तालिम लिएर मात्र श्रम स्वीकृति जारी गरिने व्यवस्था हुनेछ।’
सरकारी प्रावधानअनुसार तालिम नलिएका युवालाई एक वर्षपछि श्रम स्वीकृति नदिने नीति ल्याउन लागिएको उनको भनाइ छ। बोर्डले लामो समय लगाएर तयार पारेको ‘वैदेशिक रोजगारमूलक सीप विकास तालिम सञ्चालन कार्यविधि’ श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले पारित गरेपछि तालिमको कार्यक्रम अघि बढाउने तयारी भइरहेको छ।
नेपालबाट रोजगारीमा जाने कामदारलाई दक्ष बनाएर पठाउने उद्देश्यले अनिवार्य तालिमको व्यवस्था गर्न लगिएको श्रेष्ठले जनाए। रोजगारीमा जाने युवाले नेपालबाटै आवश्यक सीप सिकेर विदेश गए त्यहाँ पुगेपछि अहिलेजस्तो समस्या भोग्नु नपर्ने बोर्डको दाबी छ। रोजगारीका लागि जाने नेपाली युवासँग विषयगत सीप नहुदाँ अन्य देशका कामदारको जस्तो सेवासुविधा पाउनबाट वञ्चित हुनेपरेको छ। रोजगारमा जानुअघि हातमा सीप नभई रोजगारीमा जादाँ जोखिमयुक्त र अप्ठ्यारो काम गर्नुपर्ने बाध्यता छ। कम्तिमा नेपालमै सामान्य तालिम दिएर पठाउँदा यस्तो समस्या कम हुने बोर्डको बुझाइ छ।
नेपालमा शिक्षा मन्त्रालय अन्तर्गतका प्राविधिक शिक्षा तथा तालिम परिषद् (सिटिइभिटी), मन्त्रालय अन्तर्गत व्यावसायिक तालिम केन्द्रबाट विभिन्न सीपमूलक तालिम सञ्चालन गरिँदै आएको छ। यी संस्थाले दिने तालिम लक्षित वर्गसम्म नपुग्ने गरेको यो क्षेत्रका सरोकारवालाको भनाइ छ। बोर्ड र सुरक्षित आप्रवास परियोजना (सामी) ले विदेशिने युवालाई लक्षित गरी विभिन्न शीर्षकमा तालिम सञ्चालन गर्दै आएका छन्। तर, यस्ता तालिममा रोजगारीमा जाने थोरै युवा सहभागी हुने गरेको पाइन्छ। बोर्डले विगत ७ वर्षमा एक लाखभन्दा बढी युवालाई निःशुल्क तालिममा सहभागी गराएको दाबी गर्दै आएको छ। वार्षिक २० हजारभन्दा बढी युवालाई विभिन्न गैरसरकारी संघ संस्थासँग सहकार्य गरी बोर्डले तालिम प्रदान गरिरहेको निर्देशक श्रेष्ठले जनाए।
बोर्ड र सामीले वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवालाई लक्षित गरी विभिन्न गैरसरकारी संस्थाको सहकार्यमा कुक, वेटर र वेट्रेस, हाउसकिपिङ, सरसफाइ, कफी मेकर, फ्रन्ट अफिस, निर्माण क्षेत्रमा मेसन, स्काफोल्डिङ, आल्मुनियम फेब्रिकेटर, वेल्डिङ, फर्निचर एन्ड फर्निसिङ, प्लम्बिङ, इलेक्ट्रिसियन, सटरिङ कार्पेन्टर, स्टिल फिक्सर, हाउस पेन्टिङ, हाउस वायरिङ लगायतका तालिम सञ्चालन गर्दै आएको छ।
बोर्डमार्फत् सञ्चालन भएका तालिम वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवाले लिन पाउँछन्। वार्षिक अनुमानित ५ लाखभन्दा बढी युवा रोजगारीको खोजीमा विभिन्न देश पुग्ने गरेका छन्। तर, बोर्डले वार्षिक २० हजार युवालाई लक्षित गर्दै तालिम सञ्चालन गर्दै आएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1781580295.jpg)
-1786602170.png)
