काठमाडौं– पूर्व प्रधानमन्त्री एवम् नयाँशक्ति नेपालका संयोजक डा बाबुराम भट्टराईले सरकारले ल्याएको बजेट प्राथमिकताविहिन आसेपासेलाई प्रश्रय दिने गरि निर्माण भएको टिप्पणी गरेका छन्। बजेट माथिको छलफलमा दोस्रो दिन प्रतिनिधि सभामा बोल्दै भट्टराईले ‘रामायणमा हनुमानले बुटी पहिचान गर्न नसकेर विन्ध्याचल पर्वत नै उठाएझैँ’ गरि अर्थमन्त्रीले योजनाको पुलिन्दा भरेको आरोप लगाए।
‘बजेटमा राम्रा कुराहरु पनि छन्। पुरानै केही कार्यक्रमहरु निरन्तर छन् तर सोच र प्राथमिकतामा छैन।’, भट्टराईले भने, ‘रामायणको कथामा भएझैँ हनुमानले लक्ष्मणको लागि सञ्जीवनी बुटी पहिचान गर्न नसक्दा पर्वतनै बोकेझैँ भएको छ।’ २००८ सालदेखिका सबै कार्यक्रम बजेटमा समावेश भएको भन्दै भट्टराईले प्राथमिकता भने कुनैमा नरहेको टिप्पणी गरे।
‘मैले बजेट पेश गर्न पाएको भए हिजैको नमुना पछ्याउने थिइन’, उनले भने, ‘नयाँ औधोगिक पूजिँवाद हुँदै 8वादमा जाने कार्यक्रम ल्याउथेँ।’ कृषिमुखी अर्थतन्त्रको समस्या पहिल्याएर बजेट निर्माण हुन नसकेको भट्टराईले टिप्पणी गरे। संसदमा भईरहेको छलफलमा नेता भट्टराईले २ अंकको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने अहिलेको मुख्य लक्ष्य भएपनि यो कुरा बजेटमा स्पष्ट हुन नकसेको उनले बताए।
‘अर्थमन्त्री बीचमा उभिँदा न हाँसको चाल न कौवाको भएको छ।’, उनले भने, ‘मूल नै धमिलो भएपछि स्वत खोला धमिलो हुने बाहेक अब आस गर्ने ठाउँ मैले देखेको छैन।’
हाम्रा प्राथमिकता के–के हुन् भन्ने कुरा बजेटमा उल्लेख नभएको दोहोर्याउँदै नेता भट्टराईले पूर्वी एसिया भारत र अफ्रिकाको विकास मोडल हामीले पछ्याउनु पर्नेमा अलमल भएको उनको बुझाई छ। नेपालका लागि पूर्वी एसियाली मात्र विकासको मोडल उत्तम भएको उनले जिकिर गरे। हङकङ वा सिंगापुर नेपालको मोडल नहुने भन्दै उनले त्यसलाई उदाहारणको रुपमा लिदाँ विकास नहुने उनको तर्क छ।
अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले बनाएको नियम पालना गर्न जरुरी नभएको भन्दै उनले अनुदानभन्दा सहुलियत ऋणमा सरकारले ध्यान दिनुपर्ने बताए।
‘८ खर्ब ३१ अर्ब राजश्व हामी उठाउँछौ। त्यसले सामान्य खर्चमात्र पनि पुर्याउन सकेका छैनौँ।’, उनले भने, ‘बाह्य रुपमा लिने ऋण उपयोग गर्ने नीति अब परिर्वतन गर्नुपर्दछ।’ अनुदानवापत पाउने रकम नेपालले सर्तहरुका कारण पनि खर्च गर्न नसक्ने उनको दावी छ। अनुदानलाई अस्वीकार गर्दै सहुलियत दरमा ऋण लिएर विकास निर्माणमा जानुको विकल्प नभएको भट्टराईले बताए।
बजेटमा सरकार दोधारे देखिएको उनले आरोप लगाए। राज्यले गर्नुपर्ने कार्यमा निजी क्षेत्र जोड्ने र निजी क्षेत्रले गर्नुपर्नेमा राज्यको हस्तक्षेप हुने नीति बजेटले लिएको उनको टिप्पणी छ।
शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा राज्यले लगानी गर्नुपर्नेमा निजी क्षेत्रलाई ल्याउन खोजिएको भन्दै भट्टराईले आफुले ल्याएको सेवाशुल्क खारेज गर्ने निर्णय सरकारको उल्टो गति भएको टिप्पणी गरे।
‘सार्वजनिक शिक्षालाई सहयोग पुर्याउने भनि लगाएको कर खारेज गरि निजी क्षेत्रलाई शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा अगाडी बढाउनु हुँदैन’, भट्टराईले भने, ‘यसमा उल्टो गतिमा हिँडिएको भान गराउँछ। निजी क्षेत्रलाई प्रश्रय गर्ने क्षेत्रमा भने उहाँ चुक्नुभएको छ।’
‘नाफा कमाउ कर तिर’ भन्ने नीति ल्याउनुपर्नेमा बन्देज लगाउँदै पूँजीगत लाभकर बढाउनु गलत भएको नेता भट्टराईले टिप्पणी गरे।
संसद बैठकको दोस्रो दिन सुरुवातमानै आफ्नो भनाई राख्दै नेता भट्टराईले पूँजीवाद विकासको तीन तत्व भनेको श्रम ,पूँजी र बजार भएको भन्दै त्यसलाई प्रश्रय दिने बजेट नआएको आरोप लगाए।
विवाह, भोजभतेरमा सुन र घरजग्गामा रोक लगाउनु पर्ने कुरा बजेटमा समेटिनुपर्ने उनको तर्क थियो। अनुउत्पादक यस्ता क्षेत्रमा थप कर लगाउनु पर्नेमा सरकारले विदेशबाट फर्केर आउनेले काँचो सुन ल्याउने व्यवस्था गर्नु गलत भएको उनले बताए।
‘पैसा ल्याएर लगानी गर्नुपर्नेमा सरकारको यो व्यवस्थाले नेपालीहरुलाई झन् सुनभरिया हुन मद्दत गर्ने छ।’, उनले भने, ‘मन्त्रीहरुको सम्पत्ति विवरणमा पनि सुन धेरै देखिनु पनि यही कारण हो।’ विदेशी पूँजी नल्यााईकन नेपालमा विकास सम्भव नभएकाले बजेटमा पनि उक्त कुरा सम्बोधन हुनुपर्नेमा नभएको भट्टराईको तर्क थियो।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1781922122.jpg)
-1790561542.webp)
-1786602170.png)
