काठमाडौं- भैरहवामा निर्माण भइरहेको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा चिनियाँ प्राविधिक नआए पछि भारतीय दक्ष प्राविधिक ल्याएर उपकरण जडानको काम थालिएको छ। विमानस्थल निर्माणको काम गरिरहेको चिनियाँ कम्पनी नर्थ वेस्ट सिभिल एभिएसनले चीनबाट दक्ष प्राविधिक जनशक्ति ल्याएर उपकरण जडानको काम अगाडि बढाउन नसकेपछि केही प्राविधिक जनशक्ति भारतबाट ल्याएर काम सुरु गरेको छ।
विमानस्थल आयोजनाका प्रमुख इन्जिनियर प्रवेश अधिकारीले पहिलो चरणमा १० जना भारतीय प्राविधिक ल्याएर उपकरण जडानको काम थालिएको बताए। ‘पहिलो चरणमा निर्माण कम्पनीले १० जना भारतीय प्राविधिक नेपाल ल्याएर नेपालका दक्ष प्राविधिकको साथमा एसी जडान लगायतको काम थालेको छ,’ अधिकारीले भने, ‘अबको केही दिनमा निर्माण कम्पनीले थप भारतीय प्राविधिक ल्याउने छ। चिनियाँ प्राविधिक नआएपछि कम्पनीले वैकल्पिक रुपमा भारतीय प्राविधिक ल्याएर काम थालेको छ।’
अहिले भारतीय कामदरबाट उपकरण जडानको काम सम्भव भएपनि जडान पछिको उपकरणको परीक्षणका लागि भने चिनियाँ प्राविधिक नै आउनु पर्ने अधिकारी बताउँछन। कोरोनाका कारण झन्डै एक वर्षदेखि विमानस्थल निर्माणमा भौतिक संरचनाको काम सकिएपनि प्राविधिक जनशक्तिको अभावमा उपकरण जडानको काम रोएिको थियो।
‘उपकरण जडानको काम थालनी भएको छ,’ अधिकारीले भने, ‘तर, हामीले सोचे अनुरुपमा कामले तिब्रता भने लिएको छैन। यसलाई वैकल्पिक कामको रुपमा लिएका छौं।’
चिनियाँ निर्माण कम्पनीले आइसिबी जिरो एकको काम गरिरहेको छ। आइसिबी जिरो एकमा नेभिगेसनको काम बाहेकका अन्य सबै काम पर्दछन्। दक्ष प्राविधिक जनशक्तिको अभावमा एसीका उपकरण जडान र रनवे लाइटको काम रोकिएको थियो। उपकरण भने विमानस्थलको साइटमा आइसकेको छ।
चिनियाँ प्राविधिक कामदार नेपाल नआउँदा विमानस्थल निर्माण (आइसीबी जिरो एक) मा उपकरण जडानको काम रोकिएको थियो। नेपाल आउने हिँडेका चिनियाँ प्राविधिक पनि कोरोना देखिएपछि चीनकै विमानस्थल क्वारेन्टिनमा बसेका थिए। तर, उनीहरु पछि फेरि नेपाल नआउने गरी घर फर्केका थिए।
विमानस्थल निर्माण कम्पनीले ३५ जना प्राविधिक कामदार ल्याएर उपकरण जडानको काम गर्ने बताउँदै आएको पनि ६ महिना भन्दा बढी भइसकेको थियो। अन्ततः चिनियाँ प्राविधिक कर्मचारी नेपाल नआएपछि निर्माण कम्पनीले भारतबाट दक्ष कामदार ल्याएर सेन्ट्रल एसीलगायत टर्मिनल उपकरण जडानको काम अगाडि बढाएको हो।
अहिले निर्माण स्थलमा रहेका केही चिनियाँ प्राविधिक कर्मचारीको सहयोगमा भारतीय र नेपाली प्राविधिक कर्मचारीले रन–वे लाइट, ब्यागेज ह्यान्डलिङ लगायतका उपकरण जडानको काम गरिरहेका छन्। निर्माण कम्पनीले यस अघि नै कन्भर बेल्ट जडानको काम पनि भारतीय दक्ष कामदारको सहयोगमा गरिरहेको थियो। अहिले पुनः थप दक्ष प्राविधिक भारतीय कामदार ल्याँदै एसी जडानको काम थालेको हो।
यसैगरी, कोरोना नै कारण आइसीबी जिरो टू अन्तर्गतको सर्भिलेन्स जडानको काम पनि प्राविधिक कामदारको अभावका कारण रोकिएको थियो। रोकिएको काम पनि आगामी साताबाट सुरु हुने भएको छ। आइसिबी जिरो २ अन्तर्गतको कामका लागि पहिलो लटमा २ जना अमेरिकन प्राविधिक यसै साता नेपाल आउने भएको छ।
अमेरिकाबाट आएका प्राविधिक कर्मचारीले नेपाली कामदारलाई साथमा लिएर उपरकण जडानको काम थाल्ने आइसिबी जिरो २ अन्तर्गतका आयोजनका प्रमुख प्रविन न्यौपानेले बताए।
‘अहिले पहिलो लटमा २ जना प्राविधिक नेपाल आउने छन,’ न्यौपानेले भने, ‘कम्पनीले थप २ जना प्राविधिक पनि छिट्टै नेपाल ल्याउने जानकारी दिएको छ। प्राविधिक कर्मचारीले काम थालेको ३ महिना भित्रमा आइसिबी जिरो २ का सबै काम सम्पन्न हुन्छ।’
यो आयोजना सन् २०१५ मा सुरु भई सन् २०१७ को डिसेम्बरमा सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएकोमा उक्त अवधिभित्र नसकिएपछि संशोधित कार्यतालिकाअनुसार ३१ मार्च २०२० मा सम्पन्न हुनु पर्ने थियो। उक्त समयसीमा पनि सकिएको छ। अब पुनः समय थप गर्नु पर्ने अवस्था आएको छ। तर, अहिलेसम्म औपचारिक रुपमा समय थपको निर्णय भएको छैन।
आयोजनाको कुल लागत ३० अर्बभन्दा बढी भइसकेको छ। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको वैकल्पिक अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमार्फत् दिगो पर्यटन विकास गर्ने लक्ष्यसहित रुपन्देहीको भैरहवास्थित् गौतम बुद्ध विमानस्थल निर्माण थालिएको थियो। विमानस्थलको रनवे ३ हजार मिटरको हुनेछ। साथै, विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय भवन, एयरपोर्ट अपरेसन, प्रशासनिक भवन, कन्ट्रोल टावर, अग्नि नियन्त्रण तथा जीवनोद्धार भवनलगायत सञ्चार तथा पथ प्रदर्शक सामग्री जडान गरी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रूपमा स्तरोन्नति गर्ने उद्देश्य सरकारको छ।
दक्षिण एशियाली पर्यटन पूर्वाधार विकास परियोजनाअन्तर्गत् रहेको यो विमानस्थल निर्माणमा एशियाली विकास बैंक (एडीबी)को सहयोग छ। यो परियोजना कुल ८५.५५७ मिलियन डलरको हो। प्राधिकरणले चिनियाँ कम्पनीसँग आइसीबी–१ का लागि ७८.३ मिलियन डलरमा सन् २०१४ नोभेम्बर १३ मा सम्झौता गरेको थियो।
अहिलेसम्म विमानस्थल निर्माणमा ९२ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ। सरकारले भने यसै आर्थिक वर्षबाट विमानस्थल सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको थियो। त्यो असम्भव जस्तै भइसकेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
