काठमाडाैं- परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमणका विषयमा केही अपारदर्शी नरहेको बताएका छन्। मोदीको नेपाल भ्रमणबारे संसद्मा उठेका विविध प्रश्नको जवाफ दिँदै परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले सरकार राष्ट्रिय हितमै अघि बढेको बताए।
उनले प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतको अभिव्यक्ति र भारतीय जनता पार्टीका सांसद् कीर्ति आजादको अभिव्यक्तिलाई संकेत गर्दै सरकार आफ्नो हितबाट पछाडि नहट्ने उल्लेख गरे। मुख्यमन्त्री राउतले जनकपुरमा मोदीको अभिनन्दन समारोहमा नेपालको संविधानलाई विभेदकारी भनेका थिए भने भारतीय जनता पार्टीका सांसद आजादले जनकपुरलाई भारतमा गाभ्नुपर्ने भन्दै ट्विट गरेका थिए।
भाजपाका सांसद आजादको भनाइबारे हिजै संसद्ंमा प्रधानमन्त्रीले बोलेका कारण आफूले नबोलेको उनले जनाए। ‘म दोहोर्याएर भन्न चाहान्छु त्यो, अभिव्यक्ति निन्दनीय छ, नेपाल भारत सम्बन्ध बिगार्ने मनसायले आएको छ,’ ज्ञावलीले भने, ‘भारत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउन चाहान्छु।’
नेपालको परराष्ट्र नीति अन्तर्गत सबै सरकार चल्ने नीति हालसम्म कायमै रहेको भन्दै ज्ञवालीले प्रदेश र स्थानीय सरकारले कुनै कार्य गर्दा परराष्ट्रको सहमति अनिवार्य रहेको बताए।
मन्त्री ज्ञवालीले मुख्यमन्त्री राउतको अभिव्यक्तिमा नेपालको कूटनीतिक मर्यादा र राजनीतिक मर्यादा नभएको टिप्पणी गरे। ‘हामीभित्र समस्या हुनसक्छ हामी आफैं समाधान गर्न सक्षम छौं। कुनै वाह्य शक्तिको आडमा परिर्वतन सम्झौता छैन भन्ने कुरा वहाँहरुले बुझ्नु नै भएको छ ’ उनले भने।
विदेशी पक्ष वा मित्रहरुसंँग गर्ने कुराकानीका लागि सरकारले निश्चित मापदण्ड बनाएको भन्दै ज्ञवालीले यसमा तलमाथि नहुने बताए। आन्तरिक विवाद समाधान गर्न नेपाल आफैं समक्ष रहेकाले सरकार त्यही रुपमा अघि बढेको ज्ञवालीले बताए।
परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले सार्वभौम सरकार, अहस्तक्षेप, समातनता र सम्मानमा आधारित विदेशी सम्वन्ध निर्माण गर्दै अगाडि बढाउने बताए।
विगतमा कतिपय सन्दर्भमा नेपाल चुकेको भन्दै मन्त्री ज्ञवालीले कतिपय देशसँग मिलेर काम गर्ने भनेर संयुक्त हस्ताक्षर गरेका कुरा यस पटक सच्याइएको टिप्पणी गरे।
‘विगतमा नेपालको वाह्य सम्बन्ध सधैं माग्ने मात्रै रह्यो’, ज्ञवालीले भने, ‘हामी सहयोग माग्ने मात्रै हुँदा कतिपय कुरा स्वीकार गर्न तयार भएका थियौं। तर, अहिले यसलाई हामीले बदल्ने प्रयास गरेका छौं,’ मन्त्री ज्ञवालीले भने।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आइतबार संसद्मा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीसँगको भेटका क्रममा भएका सहमति र कुराकानीबारे जानकारी दिइसकेको उल्लेख गर्दै ज्ञवालीले अहिलेको भ्रमणबाट ३ वटा कुरा उपलव्धि भएको बताए। हिजोको उतार चढावलाई अन्त्य गर्दै सुदृढ सम्बन्ध निर्माण गर्न भ्रमणले आधार तयार गरेको मन्त्री ज्ञवालीले दाबी गरे।
दोस्रो, प्रतिबद्धता र कार्यान्वयन बीचको ठूलो खाडल यसपटक कमी गर्ने प्रयास भएको उनले बताए। ज्ञवालीले उदाहरण दिँदै भने, 'एकीकृत महाकाली सन्धिमा हस्ताक्षर भएको २३ वर्ष बित्दा पनि १३ सय मिटर महाकालीको बाटो नबनेको कुरा यस पटक उठाइएको छ।'
नेपालका समस्याको असोज ३ मा संविधान दिवसमा समाधान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त भएको उनले बताए।
उनले सम्झौताको लिष्ट लामो होइन प्रभावकारी किसिमको हुनेगरी नीति अनुसार काम गरेको बताए।
यो भेटमा सहयोगका नयाँ क्षेत्र पहिल्याइको मन्त्री ज्ञवालीको भनाइ थियो। रक्सौलदेखि रेलमार्ग, ठूला नदीहरुमा जलमार्ग र कृषिको काम केही अघि बढाउने सहमति भएको उनले संसद्लाई जानकारी दिए। छिटै कृषिमन्त्री सम्झौतका लागि भारत जाने र जलमार्गका सम्भाव्यता अध्ययनका लागि भारतबाट विज्ञ टोली छिटै नेपाल आउने तयारीमा रहेको मन्त्री ज्ञवालीले जनाए।
'केही ठाउँमा पत्रकारहरुलाई असुविधा भएको कुरा म स्वीकार गर्छु,' मन्त्री ज्ञवालीले मोदीको कार्यक्रममा नेपाली पत्रकारमाथि नै विभेद भएको विषयमा बोले, 'आगामी दिनमा सुधार गर्दै लैजानेछौं।'
सुरक्षाको सन्दर्भमा नेपालको सुरक्षाबारे नेपाली सुरक्षाकर्मी सक्षम रहेको उनले बताए। केही विषय अझै टुङ्गिन नसकेका र आगामी दिन समाधान हुने उनले बताए।
'सीमा र अन्य विषयमा प्रवुद्ध वर्गले दिएको सुझावका आधारमा अघि बढ्नेछौं,’ उनले भने, ‘१९५० को सन्धि पुनरावलोकन लगायत अन्य विषयलाई ध्यानमा राखेर २१औं शताब्दी सुहाउँदो बनाउने कार्यमा हामी अडिक छौं।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।