पोखरा- कार्तिक ८ गते भएको प्याराग्लाइडिङ दुर्घटनाका विषयमा छानबिन गर्न समिति गठन भएको छ। दुर्घटनामा टेण्डम पाइलटको ज्यान गएपछि नेपाल नागरिक उङ्डयन प्राधिकरणले तीन सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरेको हो।
प्राधिकरणका पोखरास्थित प्रबन्धक (एयर ट्राफिक सर्भिस) अनुप जोशीको संयोजकत्वमा प्याराग्लाइडिङ पाइलट दीपक थापा र प्राधिकरणका अधिकृत देवराज सुवेदी सदस्य रहने गरी छानबिन समिति गठन गरेको हो। समितिले ३० दिनभित्र प्राधिकरणलाई प्रतिवेदन पेश गर्नेछ।
कात्तिक ८ गते भएको कास्कीमा प्याराग्लाइङि दुर्घटनाले आकाशमा उड्न चाहनेलाई त्रसित बनाएको छ। पोखराको आकाशमा प्याराग्लाइडिङ उड्न थालेको दुई दशक (१९९९) नाघिसकेको भएपनि दुर्घटना न्यूनीकरणमा खासै प्रयास भएको देखिँदैन। यो अवधिमा धेरैपटक प्याराग्लाइडिङ दुर्घटनामा परेको छ।
यसअघिका दुर्घटनामा सोलो (एकल) उडानका वा प्रशिक्षार्थी पाइलटहरु दुर्घटनामा पर्ने गरेका थिए तर यसपालि भने अनुभवी टेन्डम पाइलटले नै ज्यान गएको हो। सोमबारको दुर्घटनामा परेका प्यारा पाइलट राजु गैरे नेपाली (३८) अनुभवी पाइलट भएका उनका सहकर्मी बताउँछन्।
विगत आठ वर्षदेखि पोखराको आकाशमा उडिरहेका हिमालय स्काइ एडभेन्चर प्याराग्लाइडिङ कम्पनीका सञ्चालक एवं प्यारापाइलट माधव तिवारीले पाइलटले आफ्नो अनुशासन र उडानका नियम बाहिर जाँदा दुर्घटना हुने बताए। 'सामान्य अवस्थामा दुर्घटना हुँदैन, कहिले काही मौसमको खराबी हुन सक्छ, नत्र उडान सुरक्षित नै हुन्छ। उडानको समयमा के गर्ने के नगर्ने नियम हुन्छन्। ओभर कन्फिडेन्स भएर नियम विपरितका गतिविधि नै दुर्घटनाका कारण हुन्,' उनले भने।
तिवारीले पाइलट नै बढी संवेदनशील भएर उडान गर्नुपर्ने बताए। 'उडानबाट यात्रुलाई मनोरञ्जन दिने हो तर कतिपय पाइलट साथीहरु आकाश उडिरहेको बेला अन्य गतिविधि गर्दैै सुरक्षा संवेदनशीलता वेवास्ता गर्न पुग्नुहुन्छ,' तिवारीले उडान समयमा फूल पात टिपेर दिने गर्दा दुर्घटना निम्ति सक्नेसमेत बताए।
अर्का अनुभवी पाइलट दुर्योधन खड्काले साहसिक खेलमा जोखिम मोल्नुपर्छ भन्ने मानसिकताले पनि कतिपय अवस्था नियन्त्रण बाहिर जाने गरेको बताए। 'कोही कोही यात्रुले अलि बढी जोखिम मोल्न रुचाउने र पाइलटलाई अलि प्रेसर दिने गर्छन्। यात्रुको सबै अवस्थालाई स्वीकार्नु पर्छ भन्ने हुँदैन। पाइलटले पनि जोखिमको अवस्थालाई आँकलन गर्न सक्नुपर्छ,' उनले भने। कहिलेकाँही टेकअफ गर्दा यात्रु नियन्त्रणमा नहुने गर्दा पनि दुर्घटना हुन सक्ने तर हावामा उडिसकेपछि सामान्य अवस्थामा दुर्घटना हुने सम्भावना न्यून हुने उनको अनुभव छ।
हवाई खेलकुद संस्था (एनएए)का अध्यक्ष कृष्ण भण्डारी पनि उडानमा समयमा फूल, पात टिप्ने र पानी छुने जस्ता गतिविधिले हुने गरेको सुन्नमा आएकाले अब यस्ता गतिविधिमा रोक लगाइने बताए।
उनको अनुसार २०५९ मा हवाइ खेलकूद संस्था (एनएए) स्थापना भएको र २०७५ साल चैतबाट नागरिक उडड्यन प्राधिकरणले अनुगमन, लाइसेन्स, नवीकरण प्रदान गर्ने गरेको हो। संस्थाबाट प्याराग्लाइडिङ उडान अनुमति लिएका ३३८ प्यारापाइलट छन् जसमा १२ महिला छन्।
बन्दाबन्दी अगाडि विदेशी पाइलट भए पनि अहिले नेपाली मात्रै रहेका छन्। पोखरामा ६० प्याराग्लाइडिङ कम्पनी छन् भने एक अर्ब बढीको लगानी रहेको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1764146706.png)
