श्रम-रोजगार

'सरकार! पैसा नभएर अलपत्र परेकाहरूको स्वदेश फर्कने पालो कहिले?'

निर्मला घिमिरे बिहीबार, असार ११, २०७७ १५:००

वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा युएई पुगेका नेपाली श्रमिक कम्पनीले कामबाट निकालेपछि दुबईस्थित एक भवनको छतमा आश्रय लिँदै।

काठमाडौं– सरकारले विदेशमा समस्यामा परेका नेपाली नागरिकलाई गत जेठ २३ गतेदेखि फर्काउन सुरु गरेको छ। हालसम्म मलेसिया, खाडी, जापान, दक्षिण कोरिया, अमेरिका, अस्ट्रेलिया तथा अफ्रिकी मुलुकहरुबाटसमेत ८ हजारभन्दा बढी नेपाली स्वदेश फर्किसकेका छन्। तर यी मुलुकबाट फर्किनेहरु अधिकांश कम्पनीले टिकट काटिदिएका र आफूसँग पैसा हुनेहरु मात्र छन्।

खान बस्नसमेत नभएर अलपत्र अवस्थामा सडकमा पुगेका श्रमिक भने अझसम्म स्वदेश फर्कन सकेका छैनन्। उनीहरुमध्ये कतिपय सडकमै अलपत्र अवस्थामा छन् भने कतिपयले आश्रय लिएर दिन कटाइरहेका छन्।

सामान्य अवस्थाको जति जहाज भाडा भए जसोतसो खाईनखाई हवाई भाडा जम्मा पारेर फर्कने तयारी गर्नेहरु पनि सरकारले तोकेको तेब्बर महँगो भाडाका कारण विदेशमै रोकिन बाध्य छन्। खान बस्न नै समस्या भएका मलेसियालगायत खाडी मुलुकमा रहेका श्रमिकहरु सरकारको सहयोगको प्रतीक्षामा छन्। उनीहरुले पैसा नहुनेहरुको स्वदेश फर्कने पालो कहिले आउँछ भनेर प्रश्न तेर्स्याउन थालेका छन्। तर सरकार भने जति सक्दो कसेर डलर भाडा लिन बार्गेनिङ गरिरहेकै छ। तर सर्वोच्च अदालतको आदेशसँगै वैदेशिक रोजगारी कल्याणकारी कोषको रकम प्रयोग गरी अलपत्र परेका नेपालीलाई स्वदेश फर्काउन गृहकार्य भइरहेको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ।

आफ्नो खर्चमा फर्कन नसक्नेहरुका लागि के गर्दैछ सरकार?
सर्वोच्च अदालतले श्रम स्वीकृति लिई वैदेशिक रोजगारीका क्रममा समस्यामा परेका तथा आफ्नै खर्चमा स्वदेश फर्कन नसक्ने अवस्थाका श्रमिक स्वदेश फर्काउनका लागि वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषको रकम प्रयोग गर्न सरकारलाई आदेश जारी गरेको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले सो आदेशको कार्यान्वन थालेको छ। आफ्नै खर्चमा स्वदेश फर्कन नसक्ने श्रमिकहरुलाई वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषको रकम प्रयोग गरी स्वदेश फर्काउन कार्यविधिको तयारी भइरहेको मन्त्रालयका सहसचिव उमेश ढुंगानाले बताए।

सचिव स्तरीय समितिले सो कार्यविधिको टुंगो लगाएपछि श्रम स्वीकृति लिएर गई अप्ठ्यारोमा परेका श्रमिकहरुलाई कोषको रकममार्फत स्वदेश फर्काइने सहसचिव ढुंगानाले बताए।कार्यविधि छिट्टै तयारी हुने मन्त्रालयले जनाएको छ।

हामीले समस्यामा परेका केही नेपालीहरुको भनाइ जस्ताको तस्तै समावेश गर्ने प्रयास गरेका छौं।

कतारबाट बालकृष्ण थापाको प्रश्न- मजस्ता पैसा नहुनेले कहिले नेपाल जाने?
मजस्तै समस्यामा हजारौँ युवाहरु छन्। तर दूतावासले कस्तो समस्या भएकालाई पठाउँदैछ। यी दिन त पहुँच र पैसावालाको मात्रै रहेछ। घरमा मेरो बुबा धेरै बिरामी हुनुहुन्छ। म २०१९ डिसेम्बर देखि अलपत्र परेर बसिरहेको छु। भएको पैसा पनि सकिसक्यो भनेर दूतावासमा ४ पटक फोन गरिसकेँ। सधै पर्खपर्ख मात्रै भन्छ। हामी कहिलेसम्म पर्खने? हामी आफ्नो देश फर्कन पनि नपाउनु? कहिले हो हाम्रो पालो आउने?

विक्रम आलेमगरको पनि गुनासो उस्तै
भिसा सकिएको, रोजगारी गुमाएर खान बस्न समेत समस्या भएको हामी ओभर स्टेहरुलाई कहिले उद्धार गर्ने हो हजुर? ४ महिना भयो खान बस्न समस्या भएको।

युएईका शालिकरामको दुखेसो- नखाई कति दिन बस्ने?
म एउटा विद्यालयमा नोकरी गर्थेँ। ३ महिनादेखि विद्यालय बन्द छ। आगामी डिसेम्बरसम्म बन्द हुन्छ। खान छैन, तलब आउँदैन, भएको पैसा पनि ३ महिनासम्म बसेर खाँदै सकियो। विद्यालयले टिकट काटिदिँदैन। स्वदेश जानका लागि दूतावासमा फारम भरेको पनि २ महिना भइसक्यो। अहिलेसम्म केही सूचना छैन। खाना नखाई बस्न मात्रै दिएर हुन्छ? राहत वितरण भयो भन्ने सुनियो तर खोइ त्यो पनि पहुँचवालाका लागि मात्रै हो कि किन हो मसम्म आइपुगेन? अब के खाएर बस्ने?

युएईबाटै विजय भन्छन्- खै त उद्धार?
म ४ महिनादेखि भिसा सकिएर कोठामा बसिरहेको छु। पैसा आउने बाटो केही छैन। स्वदेश फर्कनका लागि मेरो नाम आएन। मसँगै कोठामा बस्ने साथीको काम चलिरहेको थियो। उसको छुट्टिमा जान नाम आयो। जोसँग पैसा छ उसको नाम आउने जसले पैसा छैन भन्यो उसको नाम नआउने? खै त आपत्त परेकोलाई उद्धार?

मलेसियाबाट लुमाकान्त भन्छन्- दुई छाक खान नसक्नेहरु चाँहि नेपाल नफर्कने हो?
बेरोजगार भएको ३ महिनाभन्दा बढी भयो। दुई छाक खान नसक्ने हामीले कसरी महंगो जहाज भाडा तिरेर स्वदेश फर्कने? पैसा तिर्नसक्नेहरु गइरहेका पनि छन्। हामी कसरी फर्कर्ने?

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।